| YouTube Channel

निरासः (nirAsaH)

 
Apte
English
निरासः [nirāsḥ], 1 Ejection, expulsion, throwing out, removal.
Vomiting.
Refutation, contradiction.
Opposition.
Dropping (a sound or letter
&c.
 )
निरासः [nirāsḥ], See under निरस्.
Apte 1890
English
निरासः 1 Ejection, expulsion, throwing out, removal.
2 Vomiting.
3 Refutation, contradiction.
4 Opposition.
5 Dropping (a sound or letter &c.)
निरासः See under निरस्.
Apte Hindi
Hindi
निरासः
पुं*
 - निर्+अस्+घञ्
"प्रक्षेपण, निर्वासन, बाहर फेंक देना, हटाना"
निरासः
पुं*
 - निर्+अस्+घञ्
उगलना
निरासः
पुं*
 - निर्+अस्+घञ्
निराकरण
निरासः
पुं*
 - निर्+अस्+घञ्
विरोध
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“असु क्षेपणे”@} 2 ‘असतेऽसति गत्यादौ, भुव्यस्ति, क्षेपणेऽस्यति।’ 3 इति देवः।
आसकः-सिका, आसकः-सिका, असिसिषकः-षिका
असिता-त्री, आसयिता-त्री, असिसिषिता-त्री
4 अस्यन्-न्ती, आसयन्-न्ती, असिसिषन्-न्ती
निरस्यन्, आसयन्-न्ती, असिसिषन्-न्ती
असिष्यन्-न्ती-ती, आसयिष्यन्-न्ती-ती, असिसिषिष्यन्-न्ती-ती
5 निरस्यमानः, निरस्यन्, आसयमानः, आसयिष्यमाणः
अः-असौ-असः
-- -- 6 निरस्तम्- 7 स्तवान्, 8 असितमनेन, आसितः, असिसिषितः-तवान्
असः, सन्न्यासी 9, आसः, असिसिषुः, आसिसयिषुः
10 असितव्यम्, आसयितव्यम्, असिसिषितव्यम्
असनीयम्, आसनीयम्, असिसिषणीयम्
आस्यम्, समस्या 11, आस्यम्, असिसिष्यम्
ईषदसः, दुरसः, स्वसः
-- -- 12 अस्यमानः, आस्यमानः, असिसिष्यमाणः
निरासः, व्यासः, 13 प्रासः 14 इष्वासः 15, आसः, असिसिषः
असितुम्, आसयितुम्, असिसिषितुम्
अस्तिः, उपास्तिः, आसना, असिसिषा, आसिसयिषा
निरसनम्, निरासनम्, असिसिषणम्
16 असित्वा, अस्त्वा, आसयित्वा, असिसिषित्वा
पर्यस्य-न्यस्य 17 -निरस्य, निरास्य, निरसिसिष्य
आसम् २ असित्वा २ अस्त्वा २, 18 द्व्यहात्यासं गाःपाययति, आसम् २, आसयित्वा २, असिसिषम् २
असिषित्वा २
19 असुरः, असिः 20 ः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (५३)
02
=>
 (४-दिवादिः-१२०९। सक। से। पर।)
03
=>
 (१८४)
04
=>
 [[३। ‘दिवादिभ्यः श्यन्’ (३-१-६९) इति श्यन्।]]
05
=>
 [[४। ‘उपसर्गादस्यत्यूह्योर्वावचनम्’ (वा। १-३-२९) इति शानजपि।]]
06
=>
 [[५। धातोरुदित्त्वात् ‘यस्य विभाषा’ (७-२-१५) इतीण्ण।]]
07
=>
 [[आ। ‘राक्षसान् बटुयज्ञेषु पिण्डीशूरान् निरस्तवान्।’ भ। का। (५-८५।)]]
08
=>
 [[B। ‘सौनागा अस्यतेर्भावे निष्ठायां विक- ल्पेन इटमिच्छन्ति’ इति काशिका (७-२-१७।)। तेन इदमपि रूपं साधु।]]
09
=>
 [[C। ‘उवाच मारुतिर्वृद्धे सन्न्यासिन्यत्र वानरान्’ भ। का। (७-७६।)]]
10
=>
 [पृष्ठम्००५२+ ४१]
11
=>
 [[१। बाहुलकात् संज्ञायां क्यपि समस्या इति रूपं साधु।]]
12
=>
 [[आ। ‘दीव्यमानं शितान् बाणान् अस्य- मानं महागदाः।’ भ। का। (५-८१।)]]
13
=>
 [[B। ‘नाडायनो बादरिकश्च तस्मै व्या- सश्च कानीनमुनिर्गरीयान्।’ वा। वि। १-६४।]]
14
=>
 [[२। प्रास्यते इति प्रासः। ‘अकर्तरि च कारके संज्ञायाम्’ (३-३-१९) इति भावे घञ्।]]
15
=>
 [[२आ। इषवोऽस्यन्ते अनेन इति इष्वासः। ‘हलश्च’ (३-३-१२१।) इति करणे घञ्। ‘इष्वासो धन्वधन्विनोः’ इति हैमः।’ इति अमरसुधा।]]
16
=>
 [[३। ‘उदितो वा’ (७-२-५६) इतीड् वा।]]
17
=>
 [[C। ‘भ्रातरि न्यस्य यातो मां मृगावित् मृगयामसौ’ भ। का। (५। ८२।)]]
18
=>
 [[४। ‘अस्यतितृषोः क्रियान्तरे कालेषु (३-४-५७) इति णमुल्।]]
19
=>
 [[५। ‘असेरुरन्’ (द। उ। ८-२४।) इति उरन्।]]
20
=>
 [[६। अस्यतीति = असिः। इः प्रत्ययः। (द। उ। १। ६८।)]]