निराकृति (nirAkRti)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 निराकृति mfn.
   (-ति-तिः-ति).
	 1. A person who has not duly gone
through a course of study,  especially applied however to the
religious student,  who has not duly read the Vedas.
	 2. One
who neglects the five great religious obligations.
	 3. Shapeless, 
formless,  viewless.
	 m.
  (-तिः)
	 1. Rejection,  contradiction,  opposi-
tion,  disallowance.
	 2. Obstacle,  impediment.
 E.
  निरा implying
privation or obstruction,  कृति making,  causing
 or निर् private
and आकृति form.  निर + आ + कृ क्तिन् or कर्त्तरि क्त्रिच् ।

Capeller Eng

English

 1 निराकृति a.
  shapeless,  formless. 

 2 निराकृति f.
  disturbance,  interruption. 

Yates

English

 निरा_कृति (तिः) 2.
f.
  Rejection
 op-
position,  obstacle.
a. Without
form
 one who has not gone
through a due course of study.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

निराकृति 	-	  nirAkRti 	-	 f.
  	-	 refutation
निराक्रिया 	-	  nirAkriyA 	-	 f.
  	-	 refutation
परिहरणीयता 	-	  pariharaNIyatA 	-	 f.
  	-	 refutation
अपवाद 	-	  apavAda 	-	 m.
  	-	 refutation
उत्तरक्रम 	-	  uttarakrama 	-	 m.
  	-	 refutation
उत्तरपक्ष 	-	  uttarapakSa 	-	 m.
  	-	 refutation
निरास 	-	  nirAsa 	-	 m.
  	-	 refutation
उद्धार 	-	  uddhAra 	-	 m.
  	-	 refutation
भङ्ग 	-	  bhaGga 	-	 m.
  	-	 refutation
उत्तरखण्डन 	-	  uttarakhaNDana 	-	 n.
  	-	 refutation
दूषण 	-	  dUSaNa 	-	 n.
  	-	 refutation
प्रतिषेधन 	-	  pratiSedhana 	-	 n.
  	-	 refutation
प्रत्याख्यान 	-	  pratyAkhyAna 	-	 n.
  	-	 refutation
अनिग्रह 	-	  anigraha 	-	 m.
  	-	  non-refutation
अखण्डन 	-	  akhaNDana 	-	 n.
  	-	  non-refutation
अप्रत्याख्यान 	-	  apratyAkhyAna 	-	 n.
  	-	  non-refutation
भेदधिक्कार 	-	  bhedadhikkAra 	-	 m.
  	-	 refutation of duality
भेदखण्डन 	-	  bhedakhaNDana 	-	 n.
  	-	 refutation of duality
निग्रह 	-	  nigraha 	-	 m.
  	-	  occasion for refutation
वाक्यखण्डन 	-	  vAkyakhaNDana 	-	 n.
  	-	 refutation of an argument
अनिग्रहस्थान 	-	  anigrahasthAna 	-	 n.
  	-	  occasion of non-refutation
परोक्तखण्डन 	-	  paroktakhaNDana 	-	 n.
  	-	 refutation of another's words
चित्रमीमांसाखण्डन 	-	  citramImAMsAkhaNDana 	-	 n.
  	-	 refutation of the citramImAMsA
निदर्शन 	-	  nidarzana 	-	 n.
  	-	 refutation of a stated argument
नैष्कर्म्यसिद्धि 	-	  naiSkarmyasiddhi 	-	 f.
  	-	 refutation of the mImAMsA system
चार्वाकमतनिबर्हण 	-	  cArvAkamatanibarhaNa 	-	 n.
  	-	 refutation of cArvAka's doctrine
पक्षाघात 	-	  pakSAghAta 	-	 m.
  	-	 refutation of an argument or view
अनुपमर्दन 	-	  anupamardana 	-	 n.
  	-	  non-demolition or refutation of a charge
उपलब्धिसम 	-	  upalabdhisama 	-	 m.
  	-	  kind of sophistical refutation of an argument
कण्टक 	-	  kaNTaka 	-	 m.
  	-	  term in the nyAya philosophy implying refutation of argument

निराकृति 	-	 nirAkRti 	-	 adj.
  	-	  deformed
निराकृति 	-	 nirAkRti 	-	 adj.
  	-	  shapeless
निराकृति 	-	 nirAkRti 	-	 adj.
  	-	  formless
निराकृति 	-	 nirAkRti 	-	 adj.
  	-	  ugly
निराकृति 	-	 nirAkRti 	-	 adj.
  	-	  impeding
निराकृति 	-	 nirAkRti 	-	 adj.
  	-	  obstructing
निराकृति 	-	 nirAkRti 	-	 f.
  	-	  impediment
निराकृति 	-	 nirAkRti 	-	 f.
  	-	  refutation
निराकृति 	-	 nirAkRti 	-	 f.
  	-	  forgetting
निराकृति 	-	 nirAkRti 	-	 f.
  	-	  interruption
निराकृति 	-	 nirAkRti 	-	 f.
  	-	  exclusion
निराकृति 	-	 nirAkRti 	-	 f.
  	-	  repudiation
निराकृति 	-	 nirAkRti 	-	 f.
  	-	  abrogation
निराकृति 	-	 nirAkRti 	-	 f.
  	-	  discharge
निराकृति 	-	 nirAkRti 	-	 f.
  	-	  rejection
निराकृति 	-	 nirAkRti 	-	 f.
  	-	  obstruction
निराकृति 	-	 nirAkRti 	-	 f.
  	-	  contradiction
निराकृति 	-	 nirAkRti 	-	 m.
  	-	  person who neglects his religious duties
निराकृति 	-	 nirAkRti 	-	 m.
  	-	  Brahman who has not duly read the Vedas

 
   निराकृति  nirAkRti f.
   repudiation   
   प्रत्यादेश  pratyAdeza m.
   repudiation    
   प्रतिक्षेप  pratikSepa m.
   repudiation   
   निराक्रण  nirAkraNa n.
   repudiation    
   न्यासापह्नव  nyAsApahnava m.
   repudiation of a deposit     
            

 
   निराकृति  nirAkRti f.
   abrogation   
   निराकरण  nirAkaraNa n.
   abrogation      
            

Wilson

English

 निराकृति
mfn.
   (-तिः-तिः-ति)
1 A person who has not duly gone through a course of study,  especially applied
however to the religious student,  who has not duly read the Vedas.
2 One who neglects the five great religious obligations.
3 Shapeless,  formless,  viewless.
m.
  (-तिः)
1 Rejection,  contradiction,  opposition,  disallowance.
2 Obstacle,  impediment.
E.
  निरा implying privation or obstruction,  कृति making,  causing
 or
निर् privative,  and आकृति form. 

Apte

English

निराकृतिः [nirākṛtiḥ],  f.
 , 

निराक्रिया Repudiation,  expulsion,  rejection. 

Refusal.

Obstruction,  obstacle,  impediment,  interruption. 

Opposition,  also see under निर्.

Apte 1890

English

 निराकृतिः f. निराक्रिया 1 Repudiation,  expulsion,  rejection. 
Refusal. 
Obstruction,  obstacle,  impediment,  interruption. 
Opposition. 

Monier Williams Cologne

English

 निर्—आकृति a mfn.
   formless,  shapeless (Viṣṇu),  Hariv.
 

 deformed,  ugly,  MārkP.
  

 निर्—आकृति m.
  a person who neglects his religious duties,  (esp.  ) a Brāhman who has not duly read the Vedas,  Gaut.
 
 Mn.
  
 MBh.
   etc. 

 निर्-आ-°कृति b f.
  (for 1. See p.
  540,  col. 1),  obstruction,  impediment,  interruption,  Sāh.
 

 repudiation,  rejection,  contradiction,  refutation,  L.
 

 forgetting (See सर्व-न्°),  BhP.
  

 निर्-आ-°कृति mfn.
   impeding,  obstructing,  L.
 

 निर्-आ-°कृति m.
  N.
  of a son of the first Manu Sāvarṇi,  Hariv.
 

Monier Williams 1872

English

 1. निर्-आकृति,  इस्,  इस्,  इ,  formless,  shapeless,  de-
formed,  ugly
 (इस्),  m. a person who has not duly
gone through a course of study,  (especially applied
however to the religious student who has not duly
read the Vedas)
 one who neglects the five great
religious obligations,  who does not worship the gods, 
&c.
 a Brāhman who neglects the duties of his caste
(आकृति) by not going through a regular course of
study.

 2. निर्-आकृति,  इस्,  f. repudiation,  rejection
 refusal, 
disallowance
 obstruction,  obstacle,  impediment,  in-
terruption
 contradiction,  opposition
 (इस्,  इस्,  इ), 
impeding,  obstructing
 annihilating,  destroying
 (इस्), 
m.,  N. of a son of the first Manu Sāvarṇi.

 निराकृति 1. and 2. निर्-आकृति। See under
1. निर्-आकार,  col. 1,  and under निर्-आ-कृ above.

Apte Hindi

Hindi

निराकृति
वि* निर्-आकृति -
"आकाररहित,  रूपरहित"

निराकृति
वि* निर्-आकृति -
विरूप

निराकृतिः
पुं*
  निर्-आकृतिः -
वह ब्रह्मचारी जिसने विधिपूर्वक वेदाध्ययन न किया हो

निराकृतिः
पुं*
  निर्-आकृतिः -
विशेषकर वह ब्राह्मण जिसने अपने वर्ण के लिए निर्धारित वेदाध्ययन के कर्तव्य को पूरा न किया हो।

निराकृतिः
स्त्री*
  - निर्+आ+कृ+क्तिन्
"प्रत्याख्यान,  निष्कासन,  अस्वीकरण"

निराकृतिः
स्त्री*
  - निर्+आ+कृ+क्तिन्
इंकार

निराकृतिः
स्त्री*
  - निर्+आ+कृ+क्तिन्
"अवबाधा विघ्न,  रुकावट,  हस्तक्षेप,  विरोध,  प्रतिरोध"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

निराकृति
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಂಚಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡದವನು
प्रयोगाः - > "यक्ष्मी च पशुपालश्च परिवेत्ता निराकृतिः"
उल्लेखाः - > मनु० ३-१५४
निराकृति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದು/ಉಪೇಕ್ಷಿಸುವುದು
निष्पत्तिः - > निर्+आ+डुकृञ्(करणे) "क्तिन्" (३-३-९४)
निराकृति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಳ್ಳಿಹಾಕುವುದು/ತ್ಯಜಿಸುವುದು
निराकृति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಿವಾರಿಸುವುದು/ಪರಿಹರಿಸುವುದು
निराकृति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇದಾಧ್ಯಯನ ಮಾಡದವನು
व्युत्पत्तिः - > आकृतेरध्ययनचेष्टाया निर्गतः
निराकृति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಕಾರವಿಲ್ಲದ/ರೂಪವಿಲ್ಲದ
व्युत्पत्तिः - > निर्गता आकृतिर्यस्मात्

L R Vaidya

English

 nir-Akfti {% m. %} a Brāhmaṇa who has not pursued his studies.

 nirAkfti {% f. %} 1. Repudiation,  rejection
 2. refusal
 3. obstruction,  obstacle,  interruption,  opposition.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 निराकृति Adj. °ohne schöne Form,  häßlich,  Kuṭṭ. 40.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
धर्मध्वजी लिङ्गवृत्तिर्वेदहीनो निराकृतिः ।
-wordlist-
 
धर्मध्वजिन् (पुं),  लिङ्गवृत्ति (पुं),  वेदहीन (पुं),  निराकृति (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

स्वाध्याय
स्वाध्याय,  निराकृति
धर्मध्वजो लिङ्गवृत्तिरस्वाध्यायो निराकृतिः ॥
verse 2.1.1.405
page 0047

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 निराकृतिः,  स्त्री,
   (निर् + आ + कृ + क्तिन् ।) निर-सनम् । निराकरणम् । इत्यमरः । ३ । २ । ३१ ॥
(निर्गता आकृतिर्यस्मादिति ।) अनाकारेअस्वाध्याये च त्रि । इति मेदिनी । ते,  २०३ ॥
(पुं,   पञ्चमहायज्ञानुष्ठानरहितः । यथा,  मनुः ।३ । १५४ ।“यक्ष्मी च पशुपालश्च परिवेत्ता निराकृतिः ॥
”“निराकृतिः पञ्चमहायज्ञानुष्ठानरहितः ।तथा च छन्दोगपरिशिष्टम् ।निराकर्त्तामरादीनां स विज्ञेयो निराकृतिः ॥
”इति कुल्लूकभट्टः ॥
“निराकृतिः सत्यधिकारे महायज्ञानुष्ठान-रहितः । अनद्धा निराकृतिरुच्यते । एवं हिशतपथे । यो न देवानर्च्चति न पितॄन् न मनुष्या-निति । यैस्तु पठ्यते अस्वाध्यायश्रुतधनैर्निरा-कृतिरुदाहृतः ।” इति मेधातिथिः ॥
 * ॥
रोहितमनुपुत्त्रः । यथा,  हरिवंशे । ७ । ६३ ।“दक्षपुत्त्रस्य पुत्त्रास्ते रोहितस्य प्रजापतेः ।मनोः पुत्त्रो धृष्टकेतुः पञ्चहोत्रो निराकृतिः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 निराकृति स्त्री निर् + आ + कृ--क्तिन् । १ प्रत्यादेशे निराकरणेनिवारणे अमरः । “प्रलयः सुखदुःखाभ्यां चेष्टाज्ञान-निराकृतिः” सा० द० । निर्गता आकृतिराकारोऽस्य प्रा० ब० ।२ निराकारे “योऽसौ विष्णुरगाधात्मा परमात्मा निरा-कृतिः” हरिवं० २१८ अ० । निर् + आ + कृ--कर्त्तरिक्तिच् । ३ पञ्चयज्ञत्यागिनि पु०
  “यक्ष्मी च पशुशालश्चपरिवेत्ता निराकृतिः” मनुः “यस्तु पञ्च महायज्ञविहीनःस निराकृतिः” कुल्लू० धृतवचनम् । “निराकर्त्तासुरादीनांस विज्ञेयो निराकृतिः” शब्दार्थचि० धृतवाक्यम् । तस्यदेवयज्ञनिराकर्त्तृत्वात् तथात्वम् । ४ रोहितमनुपुत्रभेदे पु०
 “दक्षपुत्रस्य पुत्रास्ते रोहितस्य प्रजापतेः । मनोः पुत्रोधृष्टकेतुः पञ्चहोत्रो निराकृतिः” हरिवं० ७ अ० ।

Capeller

German

 1. निराकृति formlos,  gestaltlos.

 2. निराकृति f.
  Hemmung,  Störung.

Burnouf

French

 निराकृति निराकृति a. (आ
 कृ
 sfx. ति) sans
forme,  sans figure
 non perceptible. -- S. f.
  exclusion,  rejet.
Empêchement,  obstacle. -- S. m.
  étudiant qui n'a pas suivi le cours
régulier de ses études.

Stchoupak

French

 निर्-आकृति-
 f.
  dénué de forme,  déformé,  laid 
 m.
  qui néglige ses
devoirs religieux,  not. Brâhmane qui n'a pas lu le Veda 
 -इन्- a.
inapparent,  insignifiant.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.