| YouTube Channel

निराकारः (nirAkAraH)

 
Apte
English
निराकारः [nirākārḥ], Reproach, censure
see under निर् also.
Apte 1890
English
निराकारः Reproach, censure
see under निर् also
Apte Hindi
Hindi
निराकारः
पुं*
निर्-आकारः -
"परमात्मा, सर्वशक्तिमान्"
निराकारः
पुं*
निर्-आकारः -
शिव की उपाधि
निराकारः
पुं*
निर्-आकारः -
विष्णु का विशेषण
Tamil
Tamil
நிராகார: : பரம்பொருள், சிவன், விஷ்ணு.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निराकारः,
पुं,
(निर्गत आकारो देहादिदृश्य-स्वरूपं यस्मादिति निरादय इति समासः ।)परमेश्वरः ब्रह्म यथा, --“साकारञ्च निराकरं सगुणं निर्गुणं प्रभुम् ।सर्व्वाधारञ्च सर्व्वञ्च स्वेच्छारूपं नमाम्यहम्
”अपि ।“तेजःस्वरूपो भगवान् निराकारो निराश्रयः ।निलिप्तो निर्गुणः साक्षी स्वात्मारामः परात्परः
ध्यायन्ति योगिनस्तेजस्त्वदीयमशरीरिणम् ।वैष्णवाश्चैव साकारं कमनीयं मनोहरम्
केचिच्चतुर्भुजं शान्तं लक्ष्मीकान्तं मनोहरम् ।शप्त्रचक्रगदापद्मधरं पीताम्बरं परम्
द्विभुजं कमनीयञ्च किशोरं श्यामसुन्दरम् ।शान्तं गोपाङ्गनाकान्तं रत्नभूयणभूषितम्
एषं तेजस्विनं भक्त्या सेवन्ते सततं मुदा ।ध्यायन्ति योगिनो यत्तु कुतस्तेजस्विनं विना
”अपि ।“योनिर्गुणः निर्लिप्तः शक्तिभ्यो नहि संयुतः ।सिसृक्षुराश्रितः शक्तौ निर्गुणः सगुणो भवेत्
यावन्ति शरीराणि भोगार्हाणि महामुने ! ।प्राकृतानि सर्व्वाणि श्रीकृष्णविग्रहं विना
ध्यायन्ति योगिनस्तञ्च शुद्धं ज्योतिःस्वरूपिणम् ।हस्तपादादिरहितं निर्गुणं प्रकृतेः परम्
वैष्णवास्तं मन्यन्ते तद्भक्ताः सूक्ष्मदर्शिनः ।कुतो बभूव तज्ज्योतिरहो तेजस्विनं विना
ज्योतिरभ्यन्तरे नित्यं शरीरं श्यामसुन्दरम् ।अतीवामूल्यसद्रत्नभूषणेन विभूषितम्
एवं भक्ताश्च ध्यायन्ति शश्वच्चरणसेविनः ।योगिनो योगरूपञ्च काले भक्तिबिपाकतः
ज्योतिरभ्यन्तरे मूर्त्तिं पश्यन्ति कृपया प्रभोः
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते गणपतिखण्डे ३२ ४२ अः
तस्य द्बिचत्वारिंशन्नामानि यथा, --“जगद्योनिरयोनिस्त्वमनन्तोऽव्यय एव ।ज्योतिःस्वरूपो ह्यनघः सगुणो निर्गुणो महान्
भक्तानुरोधात् साकारो निराकारो निरङ्कुशः ।निर्व्यूहो निखिलाधारो निःशङ्को निरुपद्रवः
निरुपाधिश्च निर्लिप्तो निरीहो निधनान्तकः ।स्वात्मारामः पूर्णकामोऽनिमेषो नित्य एव
सुभगो दुर्भगो वाग्मी दुराराध्यो दुरत्ययः ।वेदहेतुश्च वेदाश्च वेदाङ्गो वेदविद्बिभुः
द्विचत्वारिंशन्नामानि प्रातरुत्थाय यः पठेत् ।दृढां भक्तिं हरेर्दास्ये लभते वाञ्छितञ्च यत्
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते श्रीकृष्णजन्मखण्डे अध्यायः
आकारशून्ये, त्रि