| YouTube Channel

निरष्ट (niraSTa)

 
Capeller Eng
English
नि॑रष्ट
a.
emasculated.
Monier Williams Cologne
English
नि॑र्-अष्ट (√ अक्ष्), emasculated, deprived of vigour,
RV.
ŚBr.
(cf. महा-न्°).
Monier Williams 1872
English
निरष्ट निर्-अष्ट, अस्, आ, अम् (fr. rt. 1. अश् or
अक्ष् with निस्), Ved. deprived of vigour, exhausted
(Sāy.) = निर्-आकृत, driven away, scattered, dispersed.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
? niraṣṭa, so Lefm. with ms. A in LV 〔210.21〕 (vs), perh. read nirasta, cast (down), with several mss.: jarāmaraṇa-pañjara-nirasta-sattva-parimocanasya samayo, time to free creatures cast into the cage of old age and death
cf. however nyaṣīt, 〔§ 2.60〕.
Vedic Reference
English
Nir-aṣṭa, ‘castrated, is found in some of the later Saṃhitās^1
as applied to oxen, and in the Śatapatha Brāhmaṇa^2 to horses.
1) Taittirīya Saṃhitā, i. 8, 9, 1
17, 1
Kāṭhaka Saṃhitā, xv. 4. 9.
2) xiii. 4, 2, 5.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
निरष्ट
पु०
निर्गतानि अष्टौ वयोव्यञ्जनानि यस्मात् डद्समा० ।चतुर्विंशतिवर्षीये अश्वे “अश्वशतं निरष्टं निरमणम्”शत० ब्रा० १२ “अश्वस्य दन्तगतानि वयोव्यञ्जनानिभवन्ति तेषामेमैकं त्रीणि त्रीणि बर्षाणि अनुवर्त्तते ता-न्यष्टौ व्यञ्जनानि निर्गतान्यस्मादिति निरष्टं चतुविंशति-वषीयम्” भा० निर + अक्ष--क्त निराकृते
त्रि०
“वृषायुधो वध्रयो निरष्टाः” ऋ० ३३ “निरष्टानिराकृताः” भा०
Capeller
German
नि॑रष्ट ausgeschnitten, entmannt.
Grassman
German
níraṣṭa, a., siehe akṣ mit nís.
Burnouf
French
निरष्ट निरष्ट pp. vd. de निरस्यामि।