निरय (niraya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 निरय m.
  (-यः) Hell.
 E.
  निर् out,  beyond,  अय good fortune.

Capeller Eng

English

 निरय m.
  hell (also personif. ).

Yates

English

 निर_य (यः) 1.
m.
  Hell.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   निरय  niraya  m.
   niraya or Hell

Wilson

English

 निरय
m.
  (-यः) Hell.
E.
  निर् out,  beyond,  अय good fortune.

Apte

English

निरयः [nirayḥ],  1 Hell
 निरयनगरद्वारमुद्घाटयन्ती Bh.*
  1.63
 Ms.*
  6.61.

Sorrow,  unhappiness
 सततं निरयं प्राप्तः परपिण्डोप- जीविनः Mb.
 *  1.141.37.

Sin
 दुर्लभो ह्यस्य निरयः शशाङ्- कस्येव कल्मषम् Rām.*
  2.36.27. Comp.
   -वर्त्मन् n.
  active worldly life (प्रवृत्तिमार्ग)
 येषां गृहे निरयवर्त्मनि वर्ततां वः स्वर्गापवर्गविरमः स्वयमास विष्णुः Bhāg.*
  1.82.31.

Apte 1890

English

 निरयः Hell
 निरयनगरद्वारमुद्घाटयंती Bh. 1. 63
 Ms. 6. 61. 

Monier Williams Cologne

English

 निर्-अय m.
  (either fr.
  निस् +
  √ इ =
  egression,  sc.  from earthly life,  or fr.
  निर् +
  अय ‘without happiness’) Niraya or Hell (personified as a child of fear and death,  BhP.
  ),  Mn.
  
 MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

Monier Williams 1872

English

 निरय निर्-अय,  अस्,  m. ‘without happiness, ’
hell [cf. तिर्यन्-निरय]
 Niraya or Hell personified
as a child of fear and death
 (according to some
निर्-अय,  in the sense of ‘hell, ’ is fr. निर्-इ and means
‘exit, ’ ‘egress from life.’)

Macdonell

English

 निरय nir-aya,  m.
  (departure from life),  hell.

Benfey

English

 निरय निरय,  i. e. निस्-इ + अ,  m.
  Hell, 
Man.  6,  61.
 -- Comp.
  तिर्यङ्निरय,  i. e.
तिर्यञ्च्-,  m.
  the hell of beasts,  MBh.
3,  12626.

Apte Hindi

Hindi

निरयः
पुं*
  - निरु+इ+अच्
नरक

निरयः
पुं*
  - निर्+इ+अच्
"छिपने का स्थान,  भट या मांद,  घोंसला"

निरयः
पुं*
  - निर्+इ+अच्
"आवास,  निवास,  घर,  गृह,  रहने वाला,  वास करने वाला"

निरयः
पुं*
  - निर्+इ+अच्
"अस्त होना,  छिपना"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

निरय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನರಕ
व्युत्पत्तिः - > निर्गतोऽयात्
प्रयोगाः - > "अवेक्षेत गतीर्नॄणां कर्मदोषदमुद्भवाः। निरये चैव पतनं यातनाश्च यमक्षये"
उल्लेखाः - > मनु० ६-६१

L R Vaidya

English

 niraya {% m. %} Hell,  निरयनगरद्वारमुद्घाटयंति Bhartr.i.63,  M.vi.61.

Bopp

Latin

 निरय m. (BAH. e निस् et अय felicitas) tartarus. MAH. 1.
1825.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
नरकस्तु नारकः स्यान्निरयो दुर्गतिश्च सः ।
-wordlist-
 
नरक (पुं),  नारक (पुं),  निरय (पुं),  दुर्गति (पुंस्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

निरय
निरय,  दुर्गति,  नरक
निरयो दुर्गतिश्चैव नरकः परिकीर्तितः ।
verse 3.1.1.625
page 0071

Mahabharata

English

*Niraya (“hell”): I,  1825,  5671
 III,  8556,  12419,  12626
 IV,  547,  569
 V,  †729,  †1339
 VII,  6319
 VIII,  †3508
 XII,  95,  †2801,  6447,  7175 (pl.),  7176--8,  7182--4,  7186--7,  7192 (pl.),  7196--7,  7211,  7328,  9798,  †10066,  10851,  11260,  11302,  11304--5,  11672,  †12122,  13875
 XIII,  1385,  1551,  1631--55,  2479,  3611,  4965,  5534,  5674,  6576,  6674--5,  6695,  6703,  6716
 XIV,  443,  1370,  2412
 XVIII,  93.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 निरयः,  पुं,
   (निकृष्टः अयो गमनं यत्र ।) नरकः ।इत्यमरः । १ । ८ । १ ॥
 (यथा,  हरिवंशे । १६ । १६ ।“कथञ्च शक्तास्ते दातुं निरयस्थाः फलं पुनः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 निरय पु०
  निर्गतोऽयोत्र प्रा० ब० नीचैरेत्यत्र निर् + इआघारे अच् वा । नरके अमरः “निरये चैव पतनंयातनाश्च यमक्षये” मनुः ।

Capeller

German

 निरय m.
  Hölle (auch personif. ).

Burnouf

French

 निरय निरय m.
  (अय succès) enfer.

Stchoupak

French

 निर्-अय-
 m.
  enfer (aussi personnifié) 
 -इन्- a. habitant de l'enfer.
°नगर-द्वार- nt. porte ou entrée de la cité infernale.
°पति- m.
  roi de l'enfer.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.