| YouTube Channel

निरपेक्ष (nirapekSa)

 
शब्दसागरः
English
निरपेक्ष
mfn.
(-क्षः-क्षा-क्षं)
1. Independent of, unconnected or unconcerned
with.
2. Careless, indifferent, negligent.
3. Without purpose or
hope.
E.
निर्, and अपेक्षा regard to.
Capeller Eng
English
निरपेक्ष
a.
regardless, careless, indifferent to or
about (loc. or —°). Abstr. निरपे°क्षा & निरपे°क्षता
f.
,
निरपे°क्षत्व
n.
Yates
English
निर_पेक्ष (क्षः-क्षा-क्षं)
a. Non-expectant.
Spoken Sanskrit
English
निरपेक्ष - nirapekSa -
adj.
- absolute [ not relative ]
निरपेक्ष सार्वकेत - nirapekSasArvaketa -
m.
- absoluteURL [ computer ]
निरपेक्ष सार्वत्रिकवस्तुसङ्केत - nirapekSasArvatrikavastusaGketa -
m.
- absoluteURL [ computer ]
निरपेक्ष - nirapekSa -
adj.
- indifferent
निरपेक्ष - nirapekSa -
adj.
- hopeless
निरपेक्ष - nirapekSa -
adj.
- disregarded
निरपेक्ष - nirapekSa -
adj.
- apathetic
निरपेक्ष - nirapekSa -
adj.
- categorical [ Logic ]
निरपेक्ष - nirapekSa -
adj.
- independent of
निरपेक्ष - nirapekSa -
adj.
- careless
निरपेक्ष - nirapekSa -
adj.
- regardless of
निरपेक्ष - nirapekSa -
adj.
- desireless
निरपेक्ष - nirapekSa -
adj.
- indifferent to
निरपेक्ष - nirapekSa -
adj.
- disinterested
निरपेक्ष पद - nirapekSa pada -
n.
- absolute term
निरपेक्ष-अर्हा - nirapekSa-arhA -
f.
- absolute value
निरपेक्ष प्रवेग - nirapekSa pravega -
m.
- absolute velocity [ Phys. ]
निरपेक्ष त्वरण - nirapekSa tvaraNa -
n.
- absolute acceleration [ Phys. ]
निरपेक्ष उच्चत्व - nirapekSa uccatva -
n.
- absolute height [ Physics ]
निरपेक्ष विभ्रम - nirapekSa vibhrama -
m.
- absolute error [ Statistics ]
निरपेक्ष अपकिरण - nirapekSa apakiraNa -
n.
- absolute dispersion [ Statistics ]
निरपेक्ष विचलन-माप - nirapekSa vicalana-mApa -
m.
- absolute measure of deviation [ Statistics ]
निरपेक्ष विषमता-माप - nirapekSa viSamatA-mApa -
m.
- absolute measure of skewness [ Statistics ]
निरपेक्ष वंशागत अधिकार - nirapekSa vaMzAgata adhikAra -
m.
- absolute occupancy right
निरपेक्ष वंशागत भाटकिन् - nirapekSa vaMzAgata bhATakin -
m.
- absolute occupancy tenant
Wilson
English
निरपेक्ष
mfn.
(-क्षः-क्षा-क्षं)
1 Independant of, unconnected or unconcerned with.
2 Careless, indifferent, negligent.
3 Without purpose or hope.
E.
निर्, and अपेक्षा regard to.
Monier Williams Cologne
English
निर्—अपेक्ष mf(आ)n. regardless of, indifferent to, independent of (loc. or comp. )
desireless, careless, indifferent, disinterested,
Mn.
MBh.
Kāv.
&c.
(also -क,
BhP.
)
Monier Williams 1872
English
निरपेक्ष निर्-अपेक्ष, अस्, आ, अम्, disregard-
ing, not taking notice of (with loc.)
careless, negli-
gent, without desire, indifferent
not expecting any-
thing from another
independant of, unconnected or
unconcerned with
(often without any object) re-
gardless, indifferent (to praise or blame)
without
purpose or hope
(आ), f. indifference
disregard,
the absence of expectation
(अम्), n. without regard,
regardlessly, accidentally.
—निरपेक्ष-ता, f. or
निरपेक्ष-त्व, अम्, n. disregard, indifference
independance
relationlessness.
Apte Hindi
Hindi
निरपेक्ष
वि* निर्-अपेक्ष -
"जो किसी दूसरे पर निर्भर हो, स्वतंत्र, किसी और की अपेक्षा रखने वाला"
निरपेक्ष
वि* निर्-अपेक्ष -
"अवहेलना करने वाला, ध्यान देने वाला"
निरपेक्ष
वि* निर्-अपेक्ष -
"तृष्णा से मुक्त, निर्भय"
निरपेक्ष
वि* निर्-अपेक्ष -
"लापरवाह, असावधान, उदासीन"
निरपेक्ष
वि* निर्-अपेक्ष -
सांसारिक विषयवासनाओं से विरक्त
निरपेक्ष
वि* निर्-अपेक्ष -
"निःस्पृह, दूसरे से किसी पुरस्कार की इच्छा वाला"
निरपेक्ष
वि* निर्-अपेक्ष -
निष्प्रयोजन
Shabdartha Kaustubha
Kannada
निरपेक्ष
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದ/ಅಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದ/ಆಸೆಯಿಲ್ಲದ
व्युत्पत्तिः - > निर्गता अपेक्षा यस्य
प्रयोगाः - > "अध्यात्मरतिरासीनो निरपेक्षो निरामिषः"
उल्लेखाः - > मनु० ६-४९
निरपेक्ष
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಆಸೆಯನ್ನು ತೊರೆದಿರುವ/ಆಸೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳದಿರುವ
प्रयोगाः - > "तादृशस्यात्मनिरपेक्षव्यवसायिनःकृतान्तकवलीक्रियमाणजीवितबलात्कारप्रत्यानयनगुरूपकारिणः"
उल्लेखाः - > मालती०
निरपेक्ष
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪರಾಧೀನವಲ್ಲದ/ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ
निरपेक्ष
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಇತರರ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸದಿರುವ
प्रयोगाः - > "न्यायनिर्णीतसारत्वात् निरपेक्षमिवागमे"
उल्लेखाः - > किरा० ११-३९
निरपेक्ष
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಗಮನಕೊಡದಿರುವ/ಅನಾದರದಿಂದ ಕೂಡಿದ/ಅಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ
निरपेक्ष
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉದಾಸೀನ/ತಟಸ್ಥ
निरपेक्ष
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ
निरपेक्ष
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಆಸೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳದೆ
निरपेक्ष
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಪರಾಧೀನತೆಯಿಲ್ಲದೆ
निरपेक्ष
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಇತರರ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸದೆ
निरपेक्ष
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಗಮನಕೊಡದೆ/ಅಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿ
निरपेक्ष
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಉದಾಸೀನನಾಗಿ/ತಟಸ್ಥನಾಗಿ
L R Vaidya
English
nir-apekza {% a. %} 1. having no necessity of, not depending on, (with a loc.), न्यायनिर्णीतसारत्वान्निरपेक्षमिवागमे Kir.xi.39
2. without desire, indifferent, especially indifferent to worldly pursuits, M.vi.41
3. not expecting anything from another
4. without purpose.
Lanman
English
nir-apekṣa, a. without regard or expectation
regardless, 52^20
not expecting
anything from another, independent, 31^17.
[apekṣā, 334^2.]
Sanskrit Tibetan
Tibetan
mi dgongs par
निरपेक्ष
chags pa med
१) असंग २) निरपेक्ष
Tamil
Tamil
நிரபேக்ஷ : பற்றில்லாத, ஆசைகள் இல்லாத, இச்சையற்ற.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निरपेक्षः त्रि, (निर्गता अपेक्षा यस्य ।) अन-पेक्षः यथा, मलमासतत्त्वे ।“अभिधातुं पदेऽन्यस्मिन् निरपेक्षरवा श्रुतिः
”(यथा, रामायणे ९९ ४२ ।“कलत्रनिरपेक्षैश्च चेष्टितैरस्य दारुणैः
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
निरपेक्ष
त्रि०
निर्गता अपेक्षा यस्य प्रा० ब० अपेक्षाशून्येस्वार्थवोधनाय अन्यापेक्षाशून्ये “निरपेक्षो रवः श्रुतिः”भट्टवार्त्तिकम् “तंत्तत्कर्मसु विनियोगसाधकानां श्रुतिलिङ्गादीनां मध्ये श्रुतेः (श्रूयमाणविभक्तेः) इतरानपेक्ष-णेन विनियोगसाधकत्वात् तथात्वं लिङ्गादीनां तु द्विती-यादिश्रुतिं कल्पयित्वा तद्द्वारैव तथात्वमिति सापेक्षत्व-मिति भेदः आशाशून्ये “अध्यात्मरतिरासीनो निर-पेक्षो निरामिषः” मनुः अशक्तविषयके “उक्तानिप्रतिषिद्धानि पुनः सम्भावितानि सापेक्षनिरपे-क्षाणि श्रुतिवाक्यानि कोविदैः” “सापेक्षनिरपेक्षाणिशक्ताशक्तविषयाणि” ज्योति० त० रघु०
Capeller
German
निरपेक्ष rücksichtslos
sorglos, gleichgültig
gegen (Loc. o. —°).
n.
adv.
rücksichtslos, unbekümmert
unabhängig
von (—°) Abstr.
°ता
f.
,
°त्व
n.
,
auch
f.
°पेक्षा.
Stchoupak
French
निर्-अपेक्ष-
a. sans considération ou égards pour, indifférent envers,
indépendant de (loc. ifc.)
sans désirs, insouciant, désintéressé
-क-
id.
-अम् inconsidérément, par hasard
-आ- -ता-
f.
-त्व- nt.
indifférence, manque d'égards
indépendance
-इत- a. v. qui n'est pas
pris en considération, dont on ne tient pas compte
-इन्- a. indifférent,
indépendant
-य- a. v. qu'il ne faut pas prendre en considération.