| YouTube Channel

नियन्तृ (niyantR)

 
शब्दसागरः
English
नियन्तृ
mfn.
 (-न्ता-न्त्री-न्तृ) Who or what restrains, governs, or guides
m.
(-न्ता)
1. A charioteer, a coachman.
2. A ruler, a governor, a mas-
ter.
3. A punisher.
E.
 नि before यम् to restrain, affix तृच्.
Capeller Eng
English
नियन्तृ॑
m.
 restrainer, tamer, charioteer.
Yates
English
नि-यन्तृ (न्ता) 4.
m.
 A charioteer
a
ruler
punisher.
a. Ruling.
Spoken Sanskrit
English
नियन्तृ niyantR
m.
 who or what holds in or restrains or governs or tames
नियन्तृ niyantR
m.
 charioteer
नियन्तृ niyantR
m.
 governor
नियन्तृ niyantR
m.
 restrainer
नियन्तृ niyantR
m.
 tamer
नियन्तृ niyantR
m.
 carter
नियन्तृ niyantR
m.
 who or what holds in or restrains or governs or tames
Wilson
English
नियन्तृ
mfn.
 (-न्ता-न्त्री-न्तृ) Who or what restrains, governs, or
guides.
m.
 (-न्ता)
1 A charioteer, a coachman.
2 A ruler, a governor, a master.
3 A punisher.
E.
 नि before यम to restrain, affix तृच्.
Apte
English
नियन्तृ [niyantṛ],
m.
A charioteer, driver
नियन्तरि व्याकुलमुक्त- रज्जुके
Śi.*
 12.24.
A governor, ruler, master, regulator
न व्यतीयुः प्रजास्तस्य नियन्तुर्नेमिवृत्तयः
R.*
 1.17
15.51.
A punisher, chastiser.
The Supreme Being.
Apte 1890
English
नियंतृ m. 1 A charioteer, driver
Śi. 12. 24.
2 A governor, ruler, master, regulator
R. 1. 17, 15. 51.
3 A punisher, chastiser.
4 The Supreme Being.
Monier Williams Cologne
English
नि-°यन्तृ॑
m.
 who or what holds in or restrains or governs or tames,
&c.
 ,
MBh.
R.
&c.
 (-त्व
n.
 ,
Vedāntas.
 )
नि-°यन्तृ॑
m.
 a restrainer, governor, tamer (esp. of horses), charioteer,
MBh.
Ragh.
Monier Williams 1872
English
नि-यन्तृ, ता, त्री, तृ, who or what holds in,
restrains, curbs, governs, guides, tames, &c.
re-
straining
(ता), m. a restrainer, charioteer, driver,
coachman
a ruler, governor, master
a punisher.
—नियन्तृ-त्व, अम्, n. restraint, government, abi-
lity to rule, power of restraining, controlling faculty.
Benfey
English
नियन्तृ नियन्तृ, i. e. नि-यम् + तृ,
m.
1. A restrainer, Rām. 2, 1, 30 Gorr.
2.
A ruler, Ragh. 15, 51.
3. A charioteer,
1, 17.
Apte Hindi
Hindi
नियन्तृ
पुं*
 - नि + यम् + तृच्
"सारथि, चालक"
नियन्तृ
पुं*
 - नि + यम् + तृच्
"राज्यपाल, शासक, स्वामी, विनियंता"
नियन्तृ
पुं*
 - नि + यम् + तृच्
"दण्ड देने वाला, सजा देने वाला"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
नियन्तृ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಮಾತ್ಮ
व्युत्पत्तिः - > तत्तद्रुचीन् प्ररोचयन् नियच्छति
प्रयोगाः - > "अपराजितः सर्वसहो नियन्ता नियमो यमः"
उल्लेखाः - > वि०स०
विस्तारः - > "दैवतेषु च सर्वेषु तत्तदिच्छां प्ररोचयन्। मन्दाधिकारिणो योऽसौ नियन्ता स्यान्नियच्छति" इति निरुक्तिः।
नियन्तृ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಭು/ಯಜಮಾನ/ದೊರೆ
निष्पत्तिः - > नि+यम (उपरमे) "तृच्" (३-१-१३३)
प्रयोगाः - > "रेखामात्रमपि क्षुण्णादामनोर्वर्त्मनः परम्। न व्यतीयुः प्रजास्तस्य नियन्तुर्नेमिवृत्तयः"
उल्लेखाः - > रघु० १-१७
नियन्तृ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಾರಥಿ/ರಥವನ್ನು ನಡೆಸುವವನು
प्रयोगाः - > "त्रस्तौ समासन्नकरेणुसूत्कृतान्नियन्तरि व्याकुलमुक्तरज्जुके"
उल्लेखाः - > माघ० १२-२४
नियन्तृ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಶಿಕ್ಷಿಸುವವನು/ಅಂಕೆಯಲ್ಲಿಡುವವನು/ಅಧೀನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವವನು
L R Vaidya
English
niyaMtf {% m. %} 1. A charioteer
2. a governor, a ruler, a master, R.i.17, xv.51
3. a punisher.
Bopp
Latin
नियन्तृ m. (r. यम् praef. नि s. तृ) auriga. RAGH. 1. 17.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
नियन्ता प्राजिता यन्ता सूतः सव्येष्ठृसारथी ।
दक्षिणस्थप्रचेतारौ क्षत्ता रथकुटुम्बिकः ॥ ७६० ॥
-wordlist-
नियन्तृ (पुं), प्राजितृ (पुं), यन्तृ (पुं), सूत (पुं), सव्येष्ठृ (पुं), सारथि (पुं), दक्षिणस्थ (पुं), प्रवेतृ (पुं), क्षत्तृ (पुं), रथकुटुम्बिक (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
नियन्तृ
नियन्तृ, प्राजितृ, क्षत्तृ, दक्षिणस्थ, सारथि
नियन्ता प्राजिता क्षत्ता दक्षिणस्थश्च सारथिः ॥ ४४८ ॥
verse 2.1.1.448
page 0051
Mahabharata
English
Niyantṛ^1 = Śiva: VIII, 1449.--Do.^2 = Vishṇu (1000 names).
Grassman
German
niyantṛ́, m., Bändiger [von yam mit ní, vgl. yantṛ́].
-ā́ {652, 15} nákis asya śácīnaam 〰 sūnṛ́tānaam.
Stchoupak
French
नियन्तृ-
ag. qui restreint, qui réprime, dompteur
qui gouverne, qui
commande
cocher
maître, gouverneur.