| YouTube Channel

नियत (niyata)

 
शब्दसागरः
English
नियत
mfn.
(-तः-ता-तं)
1. Self-governed, subdued, restrained.
2. Attentive,
fixed or intent upon.
3. Constant, permanent.
4. Ascertained,
certain, fixed.
5. Inevitable.
6. Positive, definite.
7. Permeable,
what may be spread through or over.
n.
adv. (-तं) Always, cons-
tantly. subst. Elementary or crude matter, the recipient of attri-
butes or properties.
E.
नि before, यम् to restrain affix क्त.
Capeller Eng
English
नि॑यत
a.
tied or fastened to (loc. )
kept back, checked,
restrained, suppressed, settled, fixed
regular, exact, constant
confined or reduced to (—°)
limited, concentrated or quite intent upon
(loc. ).
Yates
English
नि-यत (तः-ता-तं)
a. Checked, re-
strained
fixed.
n.
Crude matter.
adv. Constantly.
Spoken Sanskrit
English
नियत - niyata -
adj.
- regular
नियमेन - niyamena - adverb - regularly
नियतव्याहृति - niyatavyAhRti -
f.
- regularexpression [ computer ]
नियमवचन - niyamavacana -
n.
- regularexpression [ computer ]
न्यय्य - nyayya -
adj.
- regular
स्थावर - sthAvara -
adj.
- regular
अनाकुल - anAkula -
adj.
- regular
अनुपूर्व - anupUrva -
adj.
- regular
अनुपूर्व्य - anupUrvya -
adj.
- regular
अनुलोम - anuloma -
adj.
- regular
अविकल - avikala -
adj.
- regular
ऋतावन् - RtAvan -
adj.
- regular
ऋत्विय - Rtviya -
adj.
- regular
ऋत्वियावत् - RtviyAvat -
adj.
- regular
चतुरश्र - caturazra -
adj.
- regular
पथ्य - pathya -
adj.
- regular
स्वधावत् - svadhAvat -
adj.
- regular
सम - sama -
adj.
- regular
यथाप्राप्तम् - yathAprAptam - adverb - regularly
ऋतुथा - RtuthA -
ind.
- regularly
नियत - niyata -
adj.
- regular
नियत - niyata -
adj.
- limited in number
नियत - niyata -
adj.
- definite
नियत - niyata -
adj.
- customary
नियत - niyata -
adj.
- self-governed
नियत - niyata -
adj.
- tied to
नियत - niyata -
adj.
- certain
नियत - niyata -
adj.
- measured
नियत - niyata -
adj.
- established
नियत - niyata -
adj.
- connected with
नियत - niyata -
adj.
- assigned
नियत - niyata -
adj.
- usual
नियत - niyata -
adj.
- abstemious
नियत - niyata -
adj.
- put together
नियत - niyata -
adj.
- held back
नियत - niyata -
adj.
- settled
नियत - niyata -
adj.
- dependent on
नियत - niyata -
adj.
- strict
नियत - niyata -
adj.
- pronounced with the anudAtta
नियत - niyata -
adj.
- temperate
नियत - niyata -
adj.
- restrained
नियत - niyata -
adj.
- suppressed
नियत - niyata -
adj.
- sure
नियत - niyata -
adj.
- contained or joined in
नियत - niyata -
adj.
- held back or in
नियत - niyata -
adj.
- steady
नियत - niyata -
adj.
- restricted
नियत - niyata -
adj.
- curbed
नियत - niyata -
adj.
- invariable
नियत - niyata -
adj.
- disciplined
नियत - niyata -
adj.
- fastened
नियत - niyata -
adj.
- positive
नियत - niyata -
adj.
- quite concentrated upon or devoted to
नियत - niyata -
n.
- organs of sense [ pl. ]
नियत - niyata - ppp. - checked
नियत - niyata - ppp. - controlled
नियत - niyata - ppp. - fixed
नियत - niyata - ppp. - certain
नियत - niyata - ppp. - held down
नियत - niyata - ppp. - constant
नियत niyata
adj.
curbed
यन्त्रित yantrita
adj.
curbed
यम्य yamya
adj.
to be curbed or controlled
स्थाप्य sthApya
adj.
to be kept in order or curbed or checked or restrained
Wilson
English
नियत
mfn.
(-तः-ता-तं)
1 Self-governed, subdued, restrained.
2 Attentive, fixed or intent upon.
3 Constant, permanent.
4 Ascertained, certain, fixed.
5 Inevitable.
6 Positive, definite.
7 Permeable, what may be spread through or over.
n.
adv. (-तं)
Always, constantly. subst. Elementary or crude matter, the recipient of
attributes or properties.
E.
नि before यम to restrain, affix क्त.
Apte
English
नियत [niyata], p. p.
Curbed, restrained
तं तं नियममास्थाय प्रकृत्या नियताः स्वया
Bg.*
7.2.
Subdued, controlled, self-possessed, self-governed.
Abstemious, temperate.
Attentive, intent.
Fixed, permanent, constant, steady
अन्यथासिद्धिशून्यस्य नियता पूर्ववर्तिता Bhāṣā.
P.
(a) Certain, settled, sure
Pt.*
1.284. (b) Fixed
प्रकृतिनियतत्वादकृतकः
U.*
6.14
fixed in number, limited
बाणाः पञ्च मनोभवस्य नियतास्तेषामसंख्यो जनः (लक्ष्यः)
Ratn.*
3.3.
Inevitable.
Positive, definite.
Forming the subject of consideration, relevant or irrelevant
see तुल्ययोगिता.
Maintained, observed (as a vow
&c.
)
नियतैकपतिव्रतानि पश्चात्तरुमूलानि गृहीभवन्ति तेषाम्
Ś.*
7.2.
Held back, fastened, tied
पशूनां त्रिशतं तत्र यूपेषु नियतं तदा
Rām.*
1.14.32.
Connected with, dependent on
वाच्यर्था नियताः सर्वे
Ms.*
4.256.
(in
gram.
) Pronounced with अनुदात्त. -तम् (pl. ) (in Sāṅkhya) the organs of sense. -तम्
ind.
Always, constantly.
Positively, certainly, invariably, inevitably, surely.
Forcibly.Comp. -काल
a.
Limited in time, temporary
Kaśi. on
P.
I.4.44. -मानस
a.
of subdued mind. -वाच
a.
limited as to the use of words. -व्रत
a.
pious, religious.
Apte 1890
English
नियत p. p. 1 Curbed, restrained.
2 Subdued, controlled, self-possessed, self-governed.
3 Abstemious, temperate.
4 Attentive, intent.
5 Fixed, permanent, constant, steady.
6 (a) Certain, settled, sure
Pt. 1. 284. (b) Fixed
प्रकृतिनियतत्वादकृतकः U. 6. 14.
7 Inevitable.
8 Positive, definite.
9 Forming the subject of consideration, relevant or irrelevant
see तुल्ययोगिता.
10 Maintained, observed (as a vow &c.)
Ś. 7. 20.
तं ind. 1 Always, constantly.
2 Positively, certainly, invariably, inevitably, surely.
3 Forcibly.
Monier Williams Cologne
English
नि-यत a °ति,
&c.
See under नि-यम्.
नि॑-°यत b
mfn.
(नि॑-) held back or in, fastened, tied to (loc. ),
RV.
put together (hands),
R.
restrained, checked, curbed, suppressed, restricted, controlled,
Mn.
MBh.
&c.
limited in number,
Ratnāv.
iii, 3
connected with, dependent on (loc. ),
Mn.
iv, 256
contained or joined in (loc. ),
R.
iii, 70, 5
disciplined, self-governed, abstemious, temperate
constant, steady, quite concentrated upon or devoted to (loc. ),
MBh.
Kāv.
&c.
fixed, established, settled, sure, regular, invariable, positive, definite,
GṛŚrS.
Mn.
MBh.
&c.
customary, usual (cf. अ-न्°,
MBh.
iii, 15416)
(in
gram.
) pronounced with the Anudātta,
RPrāt.
नि॑-°यत
m.
N.
of the Saṃdhi of आस् before sonants, ib.
नि॑-°यत
n.
pl.
(in Sāṃkhya) the organs of sense
Monier Williams 1872
English
नियत नि-यत। See col. 3.
नि-यत, अस्, आ, अम्, checked, curbed, restrained,
held in
governed, controlled, subdued, submissive,
self-governed
abstemious, self-denying, temperate
attentive, intent upon
fixed, constant, steady, per-
manent, incessant
ascertained, certain, destined,
settled, sure
inevitable
positive, definite
perme-
able, what may be spread through or over?
(अम्),
n. elementary or crude matter, the recipient of attri-
butes or properties
(अम्), ind. always, constantly,
decidedly, positively, surely, certainly, inevitably
for-
cibly.
—नियत-मानस, अस्, आ, अम्, of subdued
mind or spirit.
—नियत-विषय-वर्तिन्, ई, इनी, इ,
steadily abiding in one's own sphere.
—नियतात्मन्
(°त-आत्°), आ, आ, अ, self-regulated, self-controlled, self-
restrained.
—नियताहार (°त-आह्°), अस्, आ, अम्,
abstemious in food, temperate.
—नियतेन्द्रिय (°त-
इन्°), अस्, आ, अम्, having the passions subdued or
restrained.
Macdonell
English
नियत ni-yata, pp. yam: -m, ad. certainly, 🞄assuredly
n.
pl.
organs of sense (ph.)
🞄-kāla,
a.
lasting for a limited time, temporary
🞄-vasati,
a.
having his permanent abode anywhere
🞄-viṣaya-vartin,
a.
steadily abiding 🞄in his appointed sphere
-vrata,
a.
faithful 🞄to oneʼs vow
-ātman,
a.
self-controlled.
Hindi
Hindi
अनुशासन
Apte Hindi
Hindi
नियत
भू* क* कृ* - नि + यम् + क्त्त
"दमन किया हुआ, नियंत्रित"
नियत
भू* क* कृ* - नि + यम् + क्त्त
"अभिभूत, नियंत्रण में किया हुआ, स्वस्थ, स्वशासित"
नियत
भू* क* कृ* - नि + यम् + क्त्त
"संयमी, मिताहारी"
नियत
भू* क* कृ* - नि + यम् + क्त्त
सावधान
नियत
भू* क* कृ* - नि + यम् + क्त्त
"जमा हुआ, स्थायी, अनवरत, स्थिर"
नियत
भू* क* कृ* - नि + यम् + क्त्त
"अवश्यंभावी, निश्चित, अचूक"
नियत
भू* क* कृ* - नि + यम् + क्त्त
अनिवार्य
नियत
भू* क* कृ* - नि + यम् + क्त्त
"ध्रुव, निश्चित"
नियत
भू* क* कृ* - नि + यम् + क्त्त
विचारणीय विषय
नियतम्
नपुं*
- -
"हमेशा, लगातार"
नियतम्
नपुं*
- -
"निश्चयात्मक रूप से, अवश्य, अनिवार्यतः, निश्चय ही"
नियत
वि* - नि+यम्+क्त
"रोका हुआ, बांधा हुआ"
नियत
वि* - -
आश्रित
नियत
वि* - -
अनुदान सहित उच्चारण
Shabdartha Kaustubha
Kannada
नियत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಿಶ್ಚಿತವಾದ/ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಆಗುವ
निष्पत्तिः - > नि+यम (उपरमे) "क्तः" (३-४-७२)
प्रयोगाः - > "नियता स्वर्गसौधस्य निश्श्रेणिरिव शाश्वती"
उल्लेखाः - > याद० २२-१९
नियत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಿಯಮದಿಂದ ಕೂಡಿದ/ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ
प्रयोगाः - > "वशिनं क्षितेरयनयाविवेश्वरं नियमो यमश्च नियतं यतिं तथा"
उल्लेखाः - > माघ० १३-२३
नियत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ/ಆಶ್ರಯ ಹೊಂದಿರುವ
प्रयोगाः - > "वाच्यर्था नियताः सर्वे वाङ्मूला वाग्विनिःसृताः"
उल्लेखाः - > मनु० ४-२५६
नियत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿ ಬಂದಿರುವ/ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿ ಬಂದಿರುವ
नियत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ/ಸತತವಾಗಿರುವ
प्रयोगाः - > "चन्द्रे लक्ष्मीः प्रभा सूर्ये गतिर्वायौ भुवि क्षमा। एतत्तु नियतं सर्वं त्वयि चानुत्तमं यशः"
नियत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿರುವ/ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ
नियत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಮಿತಿಯುಳ್ಳ/ಪರಿಮಿತವಾಗಿರುವ
प्रयोगाः - > "बाणाः पञ्च मनोभवस्य नियतास्तेषामसङ्ख्यो जनः प्रायोऽस्मद्विध एव लक्ष्य इति यल्लोके प्रसिद्धिं गतम्"
उल्लेखाः - > रत्ना० ३-३
नियत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಆಸಕ್ತನಾದ
प्रयोगाः - > "प्रतिज्ञामात्मनो रक्षन् सत्ये नियतः सदा"
उल्लेखाः - > भा०आदि० १४२-६७
नियत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಂಕೆಯಲ್ಲಿಡಲ್ಪಟ್ಟ
नियत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ
नियत
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ಸ್ಥಿರವಾಗಿ/ಎಂದೆಂದಿಗೂ
प्रयोगाः - > "भीमजाहृदि जितः स्त्रिया ह्रिया मन्मथोऽपि नियतं लज्जितः"
उल्लेखाः - > नैष० १८-३६
नियत
पदविभागः - > अव्यय
कन्नडार्थः - > ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ
प्रयोगाः - > "मुखेन्दुसम्बन्धवशात्सुधाजुषः स्थिरत्वमूहे नियतं तदायुषः"
उल्लेखाः - > नैष० १५-३२
L R Vaidya
English
niyata {% a. (f. ता) %} 1. Curbed, restrained
2. subdued, self-governed
3. abstemious, temperate
4. attentive
5. constant, steady
6. certain, inevitable
7. positive, definite.(नियतम् is used as an indeclinable in the sense of- (1) always, constantly
(2) positively, certainly, inevitably.)
Bopp
Latin
नियत v. यम्.
Abhyankara Grammar
English
नियत (1)regulated in size or number
definitely fixed
the word नियत is used in grammar in connection with the nimitta or nimittin in a gram- matical operation prescribed by a rule, which, or a part of which, is shown to be superfluous unless there is laid down a regulation
cf. शेषग्रहणं कर्तव्यम् शेषनियमार्थम् | प्रकृत्यर्थौ नियतौ प्रत्यया अनियतास्ते शेषेपि प्राप्नुवन्ति M.Bh. on I.3.12 Vart. 6
(2) The grave accent
cf उदात्तपूर्वं नियतं... स्वर्यते RPr.III.9.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
रूढ, निरूढ, प्रचलित, व्यावहारिक, उचित, नियत, प्रचल, सामयिक, नियम, धर्म्य, वैयवहारिक, सांकेतिक, सामयाचारिक, प्रत्न, लोक्य, लौकिक
adjective
लोके लोकेषु वा प्रचलितः.
"अस्य शब्दस्य रूढः अर्थः कः।"
Synonyms:
दृढ, प्रतिष्ठित, सिद्ध, सुस्थित, सुप्रतिष्ठित, सम्प्रतिष्ठित, स्थित, स्थापित, व्यवस्थित, समववस्थापित, नियत
adjective
दृढत्वम् आपन्नम्।
"द्वयोः देशयोः दृढेषु सम्बन्धेषु वयं वैमत्यं उत्पादयामः।"
Synonyms:
नित्य, नियत, स्थिर, निरन्तर, निध्रुवि, सतत
adjective
सर्वदा यः केनापि सह अस्ति दीर्घकालं यावत् तिष्ठति इति वा।
"संसारे किमपि वस्तु नित्यम् नास्ति।"
Synonyms:
नियत, सीमित
adjective
युक्तायाः सीम्नः अन्तरे।
"नियतेन व्ययेन आर्थिकसंकटात् उत्तरितुं शक्यते।"
Synonyms:
निर्धारित, निश्चित, विहित, नियत, अवधारित
adjective
यद् विधीयते।
"अहं निर्धारितं स्थानम् आगमिष्यामि।"
Synonyms:
नियत, निबद्ध, परिमित, मित, ससीम, परिसीमित, सीमित, अव्यापक
adjective
यस्य अवधिः सुनिश्चितः।
"भारतस्य सर्वे अपि प्रान्ताः नियताः सन्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khri ya
१) देय २) नियत
nges
१) अवसित २) अवस्था ३) उप ° ४) खलु ५) संशय ६) नि ° ७) नियत ८) निश्चय ९) निश्चित १०) निश्चीयते ११) निस् ° १२) निःसंशय १३) नितार्थ १४)
nges pa
१) अवश्यम् २) अवसाय ३) अवसीयते ४) अवसीयमान ५) एकान्त ६) ऐकान्तिक ७) ध्रुब ८) नियत ९) नियतत्व १०) नियति ११) नियम १२) नियमित १३) नियामक १४) निरुक्ति १५) निश्चय १६) निश्चयन १७) निश्चित १८) निश्चिन्वत् १९) निश्चीधते २०) निस् ° २१) नूनम् २२) विनिश्चित २३) संप्रधार्यते २४)
nges par
१) अनन्यथा २) अवश्यम् ३) अविचारतः ४) उप ° ५) एव ६) खलु ७) ध्रुवम् ८) ननु ९) नि ° १०) नियत ११) नियमेन १२) निश्चयेन १३) निस् ° १४) नूनम् १५) भूतम् १६) सम् ° १७)
nges par 'gyur ba
१) अवश्यंभाविन् २) ध्रुवभाविन् ३) नियत ४) नियाम ५) निश्चीयन्ते ६) निश्चीयेत
nges par yod pa
नियत
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
निश्चित
निश्चित, नियत
इच्छा वाञ्छा स्पृहा काङ्क्षा कामनेप्सा रुचिस्तथा
आशंसा चेति तुल्यार्था निश्चितं नियतं स्मृतम् ७१०
verse 4.1.1.710
page 0082
Mahabharata
English
Niyata^1, name of a fire. § 493 (Āṅgirasa): III, 222, 14213, 14214 (according to Nīl. the same as the fire Bharata).
Niyata^2 = Śiva (1000 names^2).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नियतः, त्रि, (नि + यम + क्तः ।) संयतः यथा, “कार्त्तिके शुक्लपक्षस्य द्वितीयायां नराधिप ! ।पुष्पाहारो वर्षमेकं तत्रैव नियतात्मवान्
”इति भविष्यपुराणे द्बितीयकल्पः
(सेवापरः यथा, रामायणे ।“प्रायच्छत मुनेस्तस्य वल्कलं नियतो गुरोः
”)नित्यः यथा, --“अन्यथासिद्धिशून्यस्य नियता पूर्व्ववर्त्तिता ।कारणत्वं भवेत्तस्य त्रैविध्यं परिकीर्त्तितम्
”इति भाषापरिच्छेदे १६
(यथा कश्चित् ।“चन्द्रे लक्ष्मीः प्रभा सूर्य्ये गतिर्वायौ भुवि क्षमा ।एतत्तु नियतं सर्व्वं त्वयि चानुत्तमं यशः
”निपूर्व्वयमधातोर्बद्धार्थकत्वात् बद्धोऽपि यथा, नियताञ्जलिः
संयुक्तः वासक्तः यथा, महाभारते १३४ ५९ ।“प्रतिज्ञामात्मनो रक्षन् सत्ये नियतः सदा
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
नियत
त्रि०
नि + यम--क्त नितरां यतते यत--अच् वा ।१ संयते नियमकारिणि नियमयुते “नियमो यमश्चनियतं मतिं यथा” माघः कर्मणि क्त कृतनियमेच “प्रत्येकं नियतं कालमात्मनो व्रतमादिशेत् ।प्रायश्चित्तमुपासीनो वाग्यतस्त्रिषवणं स्पृशेत्” प्रा० त०शङ्खलिखितौ “पाणिग्रहणिका मन्त्रा नियतं दार-लक्षणम्” उद्वा० त० मनुः “अन्यथासिद्धिशून्यस्य नियतापूर्ववर्त्तिता” भाषा०
Capeller
German
नियत (s. यम्) festgesetzt, bestimmt, regelmäßigig,
begrenzt, beschränkt auf, ganz
gerichtet auf (—°)
n.
adv. bestimmt,
gewiss, sicher.
Stchoupak
French
नि-यत-
a. v. retenu, réprimé, maintenu, supprimé, empêché
limité
lié ou relatif à, qui dépend ou procède de (loc.)
contenu dans
uni, joint (not. mains)
discipliné, maîtrisé, tempéré, modéré
concentré, persévérant, ferme, dévoué à (loc.), bien établi, fixé,
déterminé, régulier, certain, invariable, usuel
nt.
pl.
organes des sens
-अम् certainement, décidément
en bonne règle
-त्व- nt. fait
d'être déterminé ou établi.
°भोजन- a. qui mange avec modération.
°मानस- a. à l'intelligence disciplinée ou domptée.
°मैथुन- a. qui s'abstient des rapports charnels.
°व्रत- a. qui observe régulièrement ses vœux ou les pratiques
religieuses, pieux.
नियताञ्जलि- a. qui salue en joignant les mains.
नियतात्मन्- a. maître de lui-même discipliné.
नियतेन्द्रिय- a. aux sens domptés.