निम्न (nimna)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English निम्न nimna sunk
निम्न nimna depressed
निम्न nimna low
निम्न nimna deep
निम्न nimna inclined towards
निम्न nimna depth
निम्न nimna low ground
निम्न nimna cavity
निम्न nimna depression
Wilson
EnglishApte
Englishनिम्न [nimna],
Deep (lit. and )
चकितहरिणीप्रेक्षणा निम्न- नाभिः 84
5.12
1.58.
Low, depressed.
म्न Depth, low ground, low land
(कः) पयश्च निम्नाभिमुखं प्रतीपयेत् 5.5
न च निम्नादिव सलिलं निवर्तते मे ततो हृदयम् 3.2. (v. l. )
2.151
2.13.
A slope, declivity.
A gap, chasm in the ground
यो नेमिनिम्नैरकरोच्छायां घ्नन् सप्त वारिधीन् 5.1.39.
A depression, low part
जलनिबिडितवस्त्रव्यक्तनिम्नोन्नताभिः 4.1.
A mean act (हीनकर्म)
निम्नेष्वीहां करिष्यन्ति हेतुवादविमोहिताः * 3.19.26. -अभिमुख flowing downwards
क ईप्सितार्थस्थिरनिश्चयं मनः पयश्च निम्ना- भिमुखं प्रतीपयेत् 5.5. -उन्नत low and high, depressed and elevated, uneven. -गतम् a low place.-गा a river, a mountain-stream
उदधेरिव निम्नगाशतेष्व- भवन्नास्य विमानना क्वचित् 8.8. -नाभि slender, thin.
Apte 1890
Englishनिम्न a. 1 Deep(lit. and fig.)
चकितहरिणीप्रेक्षणा निम्ननाभिः Me. 82
Rs. 5. 12
Śi. 10. 58.
2 Low, depressed.
म्न 1 Depth, low ground, low land
(कः) पयश्च निम्नाभिमुखं प्रतीपयेत् Ku. 5. 5
न च निम्नादिव सलिलं निवर्तते मे ततो हृदयं Ś. 3. 1
Y. 2. 151
Rs. 2. 13.
2 A slope, declivity.
3 A gap, chasm in the ground.
4 A depression, low part
जलनिबिडितवस्त्रव्यक्तनिम्नोन्नताभिः Māl. 4. 10.
Comp.
उन्नत a. low and high, depressed and elevated, uneven.
गतं a low place.
गा a river, a mountain-stream: R. 8. 8.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishनिम्न निम्न, अम्, n. (fr. नि or perhaps
rather fr. rt. नम् with नि or according to others fr.
rt. मन् or rt. म्ना with नि), depth, low ground, low-
land
a slope, declivity
gap, chasm or cavity in the
ground
a depression, deepening
(अस्, आ, अम्), deep,
profound (literally or figuratively)
low (as ground),
depressed, sunk
(अस्), m., N. of a prince.
—निम्न-
ग, अस्, आ, अम्, going low or deep, going downwards,
descending
(आ), f. a river, mountain-stream
[cf.
गिरि-न्°।]
—निम्न-गत, अस्, आ, अम्, going in deep
or low places
(अम्), n. a low place.
—निम्न-तल,
see under निन्द-तल.
—निम्न-ता, f. or निम्न-
त्व, अम्, n. depth, lowness, profundity.
—निम्न-
देश, अस्, m. or निम्न-भाग, अस्, m. a low or deep
place.
—निम्नोन्नत (°न-उन्°), अस्, आ, अम्, low
and high, depressed and elevated, up and down.
Macdonell
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiनिम्नः
वि* - नि + म्ना + क
गहरा
निम्नः
वि* - नि + म्ना + क
"नीच, अवसन्न"
निम्नम्
- -
"गहराई, नीची भूमि, निम्न देश"
निम्नम्
- -
"ढलान, ढाल"
निम्नम्
- -
"व्यवधान, भूरन्ध्र"
निम्नम्
- -
"अवसाद, निचला भाग"
निम्न
वि* - नि+म्ना+क
"गहरा, नीचा"
निम्न
वि* - -
अधम कार्य
Shabdartha Kaustubha
Kannadaनिम्न
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಗಭೀರವಾದ/ಆಳವಾದ
निष्पत्तिः - > म्ना (अभ्यासे) "कः" (३-१-१३६)
व्युत्पत्तिः - > निमनति
प्रयोगाः - > "मध्ये क्षामा चकितहरिणीप्रेक्षणा निम्ननाभिः"
उल्लेखाः - > मेघ० २-१९
निम्न
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತಗ್ಗಾಗಿರುವ/ಎತ್ತರವಿಲ್ಲದ
प्रयोगाः - > "सन्निपत्य शनकैरथनिम्नादन्धकारमुदवाप समानि", "क ईप्सितार्थस्थिरनिश्चयं मनः पयश्च निम्नाभिमुखं प्रतीपयेत्"
उल्लेखाः - > किरा० ९-११, कुमा० ५-५
L R Vaidya
EnglishEdgerton Buddhist Hybrid
Englishnimna, adj. (= Pali ninna
cf. abhi-nimna
in this sense once in Skt., pw 〔7 App.〕), inclined to, bent upon, headed for
often parallel with pravaṇa and prāgbhāra, as final in cpds.: LV 〔180.16〕 viveka-ni°, -pravaṇa, -prāgbhāra
Mv 〔iii.62.13〕 nirvāṇa-ni°, pra°, prāg°
〔iii.61.8〕, same without °nimna
Mvy 〔808〕 (read sarvajñatā-ni°)
〔5163〕 (separate word, but associated with the other two)
Divy 〔50.12〕 buddha-ni° dharma-pravaṇā samgha-prāgbhārā
same 〔80.4〕
Av 〔i.65.3—4〕 etc. (cliché)
apāya-ni°, prav°, -prāg° headed for …, Divy 〔95.28〕
Av 〔i.16.17〕
dharma-nimnatā °pravaṇatā °prāgbhāratā Śikṣ 〔191.8〕.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
GermanWordnet
Sanskrit निम्न
यः जातिपदगुणादिषु अवकृष्टः।
"उच्चवर्गः निरन्तरं निम्नं वर्गं पीडयति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritनिम्नं गभीरं गम्भीरमुत्तानं तद्विलक्षणम् ।
निम्न (क्ली), गभीर (क्ली), गम्भीर (क्ली), उत्तान (क्ली)
रन्ध्रं बिलं निर्व्यथनं कुहरं शुषिरं शुषिः ॥ १३६३ ॥
छिद्रं रोपं विवरं च निम्नं रोकं वपान्तरम् ।
रन्ध्र (क्ली), बिल (क्ली), निर्व्यथन (क्ली), कुहर (क्ली), शुषिर (क्ली), शुषि (स्त्री), छिद्र (क्ली), रोप (क्ली), विवर (क्ली), निम्न (क्ली), रोक (क्ली), वपा (स्त्री), अन्तर (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritनिम्न
निम्न, अगाध, गर्त, श्वभ्र, शुषिर, वपा, बिल, विवर, अन्तर, अवटु, छिद्र, निर्व्यथन, रन्ध्र, रोक, कुहर, दर
निम्नमगाधो गर्तः श्वभ्रं शुषिरं वपा बिलं विवरम् ।
अन्तरमवटुच्छिद्रं निर्व्यथनं रन्ध्ररोककुहरदराः ॥ ६२४ ॥
verse 3.1.1.624
page 0071
पुराणम्
Englishनिम्न / NIMNA. A yādava. (bhāgavata, 9th skandha).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritनिम्नं, त्रि, निकृष्टा म्ना अभ्यासः शीलमत्र ।(यद्वा, निकृष्टं म्नातीति । म्ना + कः ।) नीचम् ।निचु इति नावाल इति च भाषा ॥
तत्पर्य्यायः ।गभीरम् २ गम्भीरम् ३ । इत्यमरः । १ । १० । १५ ॥
गभीरकम् ४ । इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा, कुमारे । ५ । ५ ।“क ईप्सितार्थस्थिरनिश्चयं मनःपयश्च निम्नाभिमुखं प्रतीपयेत् ॥
”पुं, अनमित्रपुत्त्रः । स तु सत्राजितप्रसेनयोःपिता । यथा, भागवते । ९ । २४ । १२ ।“शिनिस्तस्यानमित्रश्च निम्नोऽभूदनमित्रतः ।सत्राजितः प्रसेनश्च निम्नस्याथासतुः सुतौ ॥
”)
वाचस्पत्यम्
SanskritGrassman
GermanBurnouf
FrenchStchoupak
Frenchनिम्न-
a. profond (fig. aussi), bas, affaissé,
creux
ifc. incliné vers
nt. terrain bas, dépression du sol, profondeur
d'un
prince.
°गा- rivière (qui descend d'une montagne)
°गा-पति-
océan
°गा-सुत- Bhīṣma.
°देश- °भाग- région basse ou profonde.
°नाभि- a. à la taille fine, svelte.
°प्रवण- a. qui coule en descendant
निम्नाभिमुख- id.
निम्नोन्नत- a. v. haut et bas, creux et en relief
déprimé et exalté
(tour à tour).
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
