निधान (nidhAna)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 निधान n.
  (-नं)
	 1. A Nidhi or divine treasure,  belonging especially to
KUVERA the god of wealth.
	 2. A receptacle,  a place or vessel in
or on which any thing is collected or deposited.
	 3. Place of cessa-
tion or rest.
	 4. Property,  possessions,  wealth.
 E.
  नि in or on,  धा to
possess,  Unādi affix क्यप् or according to others भावे ल्युट्ः see
निधि ।

Capeller Eng

English

 निधा॑न n.
  laying down,  depositing,  keeping,  preserving
receptacle,  vessel (r.  also m.
 ,  adj.  —° f.
  ई)
 (hidden) treasure.

Yates

English

 नि-धान (नं) 1.
n.
  A divine treasury
 de-
pository
 place of rest
 wealth.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   निधान  nidhAna  adj.
   containing anything in itself  
   निधान  nidhAna  n.
   putting or laying down   
   निधान  nidhAna  n.
   anything laid up  
   निधान  nidhAna  n.
   place for depositing anything   
   निधान  nidhAna  n.
   depositing  
   निधान  nidhAna  n.
   receptacle   
   निधान  nidhAna  n.
   place of cessation or rest  
   निधान  nidhAna  n.
   foundation   
   निधान  nidhAna  n.
   store  
   निधान  nidhAna  n.
   hoard   
   निधान  nidhAna  n.
   placing  
   निधान  nidhAna  n.
   resting-place   
   निधान  nidhAna  n.
   treasure  
   निधान  nidhAna  n.
   keeping   
   निधान  nidhAna  n.
   preserving  
   निधान  nidhAna  n.
   repository   
   निधान  nidhAna  n.
   laying aside  
   निधान  nidhAna  n.
   deposit     
            

Wilson

English

 निधान
n.
  (-नं)
1 A Nidhi or divine treasure,  belonging especially to KUVERA,  the god of
wealth.
2 A receptacle,  a place or vessel in or on which any thing is collected or
deposited.
3 Place of cessation or rest.
4 Property,  possessions,  wealth.
E.
  नि in or on,  धा to possess,  Uṇādi affix क्युप्: see निधि.

Apte

English

निधानम् [nidhānam],  1 Putting down,  laying down,  depositing.

Keeping,  preserving.

Place where anything is placed,  a receptacle,  reservoir
 निधानं धर्माणाम् G. L.*  18.

Treasure
 निधानगर्भामिव सागराम्बराम् R.*
  3.9
 Bg.*
  9.18
 विद्यैव लोकस्य परं निधानम् Subhāṣ.

Hoard,  store,  property,  wealth.

A place of cessation or rest.

A deposit
 Ms.*
  8.36.

Apte 1890

English

 निधानं 1 Putting down,  laying down,  depositing. 
2 Keeping,  preserving. 
3 A place where anything is placed,  a receptacle,  reservoir
 निधानं धर्माणां G. L. 18. 
4 Treasure
 निधानगर्भामिव सागरांबरां R. 3. 9
 Bg. 9. 18.
 विद्यैव लोकस्य परं निधानं Subhāṣ. 
5 Hoard,  store,  property,  wealth. 
6 A place of cessation or rest. 

Monier Williams Cologne

English

 नि-°धा॑न n.
  putting or laying down,  depositing,  keeping,  preserving,  KātyŚr.
  
 MBh.
   &c.
  

 laying aside (cf.   दण्ड-न्°)

 placing (the sacrificial fire),  KātyŚr.
  

 place for depositing anything,  receptacle (rarely m.
 
 ifc.  f(ई). 
 cf.
   गर्भ-न्°),  RV.
   &c.
   &c.
  

 a place of cessation or rest,  W.
 

 anything laid up,  a store,  hoard,  treasure (esp.   the t° of Kubera),  Mn.
  
 Mṛcch.
 Ragh.
  &c.
   (-ता f.
 ,  Jātakam.
  )

 नि-°धा॑न mfn.
   containing anything (gen.  ) in itself,  TĀr.
  

Monier Williams 1872

English

 नि-धान,  अम्,  n. putting down,  laying down, 
depositing,  (दण्ड-निधान,  putting down or laying
aside the stick,  i. e. not using force,  = mildness, 
clemency)
 keeping,  preserving
 a place where any-
thing is laid,  a vessel in which anything is deposited, 
a receptacle
 a place of cessation or rest
 anything
laid up,  a treasure,  a divine treasure (especially be-
longing to Kuvera,  god of wealth)
 store,  hoard, 
property,  possessions,  wealth.
—निधानेश (°न-
ईश),  अस्,  m. ‘lord of treasure, ’ a Yakṣa.

Benfey

English

 निधान निधान,  i. e. नि-धा + अन, 
n.
  (m. ,  Rām.  5,  11,  4), 
 1. Putting aside, 
MBh. 4,  158.
 2. A receptacle,  a place
or vessel in or on which anything is
collected or deposited,  Hariv. 2477.
 3.
A treasure,  Man.  8,  36.
 -- Comp.
 
दण्ड-, 
n.
  clemency,  MBh. 12,  6559.

Apte Hindi

Hindi

निधानम्
नपुं*
   - नि +  धा +  ल्युट्
"नीचे रखना,  निर्धारित करना,  जमा करना"

निधानम्
नपुं*
   - नि +  धा +  ल्युट्
"संभाल कर रखना,  सुरक्षित रखना"

निधानम्
नपुं*
   - नि +  धा +  ल्युट्
"गोदाम,  आधार,  आशय"

निधानम्
नपुं*
   - नि +  धा +  ल्युट्
खजाना

निधानम्
नपुं*
   - नि +  धा +  ल्युट्
"कोष,  भंडार,  संपत्ति,  दौलत"

निधानम्
नपुं*
   - नि+धा+ल्युट्
धरोहर

Shabdartha Kaustubha

Kannada

निधान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಡುವುದು/ಇರಿಸುವುದು
निष्पत्तिः - > नि+डुधाञ् (धारणपोषणयोः) "ल्युट्" (३-३-११५)
निधान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಧಾರ/ಆಶ್ರಯ
निष्पत्तिः - > नि+डुधाञ् (धारणपोषणयोः) अधि० "ल्युट्" (३-३-११७)
व्युत्पत्तिः - > निधियतेऽत्र
निधान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೂಲಕಾರಣ
प्रयोगाः - > "एतन्नानावताराणां निधानं बीजमव्ययम्"
उल्लेखाः - > भाग० १-३-६
निधान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಿಧಿ/ಐಶ್ವರ್ಯ
प्रयोगाः - > "सन्तोष एव पुरुषस्य परं निधानम्"
उल्लेखाः - > पञ्चतं० २-१५९
निधान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೂತಿಟ್ಟ ಧನ/ಯಾರದೆಂದು ತಿಳಿಯದ ಭೂಮಿಯೊಳಗಿರುವ ಧನ
प्रयोगाः - > "निधानगर्भामिव सागराम्बरां शमीमिवाभ्यन्तरलीनपावकाम्"
उल्लेखाः - > रघु० ३-९

L R Vaidya

English

 niDAna {% n. %} 1. Putting down,  depositing
keeping,  preserving
a place where anything is laid,  a receptacle
treasure,  treasure-trove,  निधानगर्भामिव सागरांबराम् R.iii.9,  Bg.ix.18
store,  property,  wealth.

भूतसङ्ख्या

Sanskrit

९,  अङ्क,  अन्तर,  अम्बुजासन,  उपेन्द्र,  ऋद्धि,  कपाट,  कवाट,  कवि,  कूप,  केशव,  क्षत, खग,  खचर,  खेगामी,  खेचर,  गम्भीर,  गाम्भीर,  गो,  ग्रह,  छिद्र,  तामिस्र,  तार्क्ष्यध्वज,  दिविसद्,  दुर्गा,  द्वार,  नन्द,  नभोग,  नव,  निधान,  निधि,  पट,  पदार्थ,  बल,  बिल,  मिति,  यन्त्र,  रत्न,  रन्ध्र,  लब्ध,  लब्धि,  वट,  विल,  विवर,  शुषिर,  सुषिर,  हरि

Bopp

Latin

 निधान n. (r. धा praef. नि deponere,  s. अन) thesaurus, 
gaza. BH. 9. 18. 11. 38.

Indian Epigraphical Glossary

English

 nidhāna (HRS),  explained as ‘cess imposed upon agricultural
land’
 but ‘freshly assessed tax’
 cf. nava-nidhāna. cf. sa-nidhi-nidhāna
(Ep. Ind.,  Vol. XXXV,  p. 139,  text line 20),  in which it is the
same as nikṣepa
 also sa-vana-śvabhra-nidhāna
 probably,  a mine.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
वित्तं रिक्थं स्वापतेयं राः सारं विभवो वसु ॥ १९१ ॥
द्युम्नं द्रव्यं पृक्थमृक्थं स्वमृणं द्रविणं धनम् ।
हिरण्यार्थौ निधानं तु कुनाभिः शेवधिर्निधिः ॥ १९२ ॥
-wordlist-
 
वित्त (क्ली),  रिक्थ (क्ली),  स्वापतेय (क्ली),  रै (पुंस्त्री),  सार (क्ली),  विभव (पुं),  वसु (क्ली),  द्युम्न (क्ली),  द्रव्य (क्ली),  पृक्थ (क्ली),  ऋक्थ (क्ली),  स्व (पुंक्ली),  ऋक्ण (क्ली),  द्रविण (क्ली),  धन (पुंक्ली),  हिरण्य (पुं),  अर्थ (पुं),  निधान (क्ली),  कुनाभि (पुं),  शेवधि (पुं),  निधि (पुं)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 निधानं,  क्ली,
   (निधीयतेऽत्रेति । नि + धा +आधारे ल्युट् ।) निधिः । इति हेमचन्द्रः ।२ । १०६ ॥
 (यथा,  पञ्चतन्त्रे । २ । १६४ ।“कन्दैः फलैर्मुनिवरा गमयन्ति कालंसन्तोष एव पुरुषस्य परं निधानम् ॥
”)आधारः । यथा,  --“निधानभगतं सद्यः सर्व्वं समधिगच्छति ।”इत्यागमः ॥
(यथा,  देवीभागवते । १ । १६ । ३४ ।“ब्रह्मविद्यानिधानन्तु संसारार्णवतारकम् ॥
”)कार्य्यावसाने प्रवेशस्थानम् । यथा,  --“एतन्नानावताराणां निधानं बीजमव्ययम् ॥
”इति श्रीभागवतम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 निधान न०
  नि + धा--भावे ल्युट् । १ स्थापने निधीयतेऽत्र ।२ आघारे आश्रये “निधानभूगतं सर्वं सद्यः समधिगच्छति”आगमः । ३ लयस्थाने “एतन्नानावताराणां निधानंवीजमव्ययम्” भाग० १ । ३ । ६ । ४ निधिशब्दार्थे । ५ अप्रकाशेसि० कौ० निमूलशब्दे दृश्यम् । “नेरनिधाने” पा० “नि-धानकुम्भस्य यथैव दुर्गतः” रघुः “हत्वा निधानं पादेनसोऽर्थमिच्छति भिक्षया” काशीख० ४६ अ० । ततः ऋश्या०चतुरर्थ्यां क । त्रिधानक तत्सन्निकृष्टदेशादौ ।

Capeller

German

 निधा॑न n.
  das Niederlegen,  Aufbewahren
Aufbewahrungsort,  Behälter
 Schatz, 
Hort.

Grassman

German

 nidhā́na,  n. [von 1. dhā mit ní],  1〉 Ort des Niedersetzens
 2〉 Ort des Niederlegens,  Behältniss.
-am 2〉 sanitúr {265, 2} (gárbham)
 ráthasya {287, 5}. _{287, 6}.
-ā 1〉 śaphā́nām {163, 5}.

Burnouf

French

 निधान निधान n.
  (धा) dépôt,  trésor
 lieu ou
vase où l'on garde qqc.

Stchoupak

French

 नि-धान-
 nt. fait de déposer,  de réserver, 
 de conserver
en dépôt 
 lieu où l'on dépose qqch.,  réceptacle,  dépôt (qqf.  m.
 ) 
réserve,  amoncellement. trésor,  not. de Kubera 
 -ई-कृत- a. v.
entassé,  accumulé,  mis en dépôt.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.