| YouTube Channel

निघण्टु (nighaNTu)

 
शब्दसागरः
English
निघण्टु
m.
 (-ण्टुः) A vocabulary, a collection of words or names.
Capeller Eng
English
निघण्टु
m.
 vocabulary,
pl.
 T. of the Vedic glossary
explained by Yāska.
Yates
English
निघण्टु (ण्टुः) 2.
m.
 A vocabulary.
Spoken Sanskrit
English
निघण्टु - nighaNTu -
m.
 - vocabulary
शब्दसङ्गह - zabdasaGgaha -
m.
 - vocabulary
निर्घण्ट - nirghaNTa - vocabulary
शब्दसम्पत्ति - zabdasampatti -
f.
 - vocabulary
निघण्ट - nighaNTa -
m.
 - vocabulary
शब्दवारिधि - zabdavAridhi -
m.
 - vocabulary
श्रुतशब्दार्थसमुच्चय - zrutazabdArthasamuccaya -
m.
 - vocabulary
अभिधान - abhidhAna -
n.
 - vocabulary
अभिधानी - abhidhAnI -
n.
 - vocabulary
कोश - koza -
m.
 - lexicon or vocabulary
पारसीनाममाका - pArasInAmamAkA -
f.
 - Sanskrit-Persian vocabulary
देशीकोश - dezIkoza -
m.
 - vocabulary of provincialisms
निघण्टु - nighaNTu -
m.
 - vocabulary
निघण्टु - nighaNTu -
m.
 - glossaryofwords
निघण्टु - nighaNTu -
m.
 - glossary
Wilson
English
निघण्टु
m.
 (-ण्ठुः) A vocabulary, a collection of words or names.
Apte 1890
English
निघंटुः 1 A vocabulary or glossary of words.
2 Particularly the glossary of Vedic words explained by Yāska in his Nirukta.
Monier Williams Cologne
English
नि-घण्°टु
m.
 a glossary (also -क),
N.
 of sev. works.
(mostly
pl.
 )
N.
 of the Vedic glossary explained by Yāska in his Nirukta
Monier Williams 1872
English
नि-घण्टु, उस्, m. (or नि-घण्टुक), any vocabu-
lary or collection of words or names, but especially a
N. of the Vedic glossary explained by Yāska in his
Nirukta, (in this sense usually pl. निघण्टवस् as
embracing five chapters.)
—निघण्टु-भाष्य, अम्,
n. ‘commentary on part of the Nighaṇṭus, ’ N. of a
work by Deva-rāja on the three chapters of synonyms
incompletely treated by Yāska.
—निघण्टु-राज,
अस्, m. ‘king of glossaries, ’ N. of a medical lexicon
commonly called Abhidhāna-cūḍā-maṇi.
Apte Hindi
Hindi
निघण्टुः
पुं*
 - नि + घण्ट् + कु
शब्दावली
निघण्टुः
पुं*
 - नि + घण्ट् + कु
विशेष रूप से वैदिक शब्दावली जिसकी व्याख्या यास्क ने अपने निरुक्त में की है।
Shabdartha Kaustubha
Kannada
निघण्टु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಬ್ದಗಳ ಕೋಶ, ಏಕಾರ್ಥವನ್ನು ಬೋಧಿಸುವ ಪರ್ಯಾಯಶಬ್ದಗಳನ್ನೂ ಅನೇಕಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಶಬ್ದಗಳನ್ನೂ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಸೇರಿಸಿ ಅರ್ಥ ವಿವರಣೆ ಕೊಡುವ ಶಬ್ದಗಳ ಸಂಗ್ರಹ
निष्पत्तिः - > नि+घटि (भाषार्थे)+णिच् "कुः" (उ० १-३७)
विस्तारः - > "अर्थान् निघण्टयत्यस्मान्निघण्टुः परिकीर्तितः"
L R Vaidya
English
niGaMwu {% m. %} A vocabulary (the term is specially applied to the vocabulary of Vedic words explained by Yāska).
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
निघण्टु See Dhanaṃjayanighantu, Dhanvatarinighaṇṭu.
निघण्टु or नैघण्टुक a vaidic glossary belonging to the
so-called Vedāṅga. IO. 1347. 1378. 1743 B. 2106.
W. p. 15. 16. Oxf. 378^b. 386^a. Khn. 8. B. 1, 202.
204. Ben. 2. Haug 30. Oudh XIII, 24. 28. 32
(Yv.). Burnell 2^b. Bh. 6. Bhk. 8. Rice 28.
Peters. 2, 167. See Nirukta.
C. B. 1. 204. NP. II, 6.
C. Nighaṇṭunirvacana by Devarāja. IO. 1134.
B. 1, 204. Ben. 1. Haug 43. NW. 16.
NP. VI, 4. Burnell 2^b. P. 20.
C. by Skandasvāmin. Quoted by Devarāja.
निघण्टु a second name of the Hṛdayadīpaka by Vopa-
deva. W. p. 303.
निघण्टु med. Rādh 32. Oudh 1876, 32. SB. 289.
--by Rādhākṛṣṇa. Rādh 32.
निघण्टु the well-known Vedāṅga. CU. add. 2428. GB. 19.
Peters. 4, 2. 4. Stein 39.
C. Nighaṇṭunirvacana by Devarāja. Cs. 515. 516
(inc.). GB. 20. 21. Rgb. 45 (fr.).
निघण्टु med. by Soḍhala. Rgb. 927.
निघण्टु vedāṅga. Ulwar 33.
C. by Devarāja. Ulwar 35.
निघण्टु vedāṅga. AK 67. Bd. 72. Tb. 37.
C. Nighaṇṭubhāṣya by Devarāja. BC 446. 487.
निघण्टु med. Bd. 897.
--by Kayadeva (?). Bd. 898.
Abhyankara Grammar
English
निघण्टु a name given to a collection of words which are mainly Vedic. In ancient times such collections were possibly very general and numerous and the works or trea- tises on derivation such as the Nirukta of Yaska were based upon them
cf. निघण्टव: कस्मात् । निगमा इमे भवान्ति । छन्दोभ्यः समाहृत्य समाहृत्य समाम्नातास्ते निगन्तव एव सन्तो निगमनान्निघण्टव उच्यन्ते इत्यौपमन्यवः । अपि वा आहननादेव स्युः | समाहता भवन्ति । यद्वा समाहृता भवन्ति (Nir.I.1) where the word is deri- ved from गम्, or हन् or हृ. The word निघण्टु is taken as synonymous with निगम by Durgacarya.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
sgra nges par brjod pa
निघण्टु
sgra nges par sbyor pa
१) निघण्टु २) निर्घण्ट
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
कलन्दिका सर्वविद्या निघण्टुर्नामसंग्रहः ॥ २५८ ॥
-wordlist-
कलन्दिका (स्त्री), सर्वविद्या (स्त्री), निघण्टु (पुं), नामसङ्ग्रह (पुं)
Tamil
Tamil
நிக4ண்டு : நிகண்டு, அகராதி.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निघण्टुः,
पुं,
 (निघण्टति शोभते इति । घण्ट-दीप्तौ + “मृगय्वादयश्च ।” उणां । १ । ३८ ।इति कुप्रत्ययेन साधुः ।) नामसंग्रहः । इतिहेमचन्द्रः । २ । १७२ ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
निघण्टु
पु०
 नि + घटि--उ । पर्य्यायनाम्रामेकत्रार्थकथनाय सं-ग्रहे कोषाभिधानादौ तच्च ऋग्वेदभाष्योपक्रमे उक्तं यथा“आद्यं नैघण्ठुकं काण्डं द्वितीयं नैगमं तथा” अस्यार्थःएकार्थवाचिनां पर्य्यायशब्दानां सङ्घो यत्र प्रायेणोप-दिश्यते तत्र निघण्टुशब्दः प्रसिद्धः । तादृशेष्वमर-सिंहवैजयन्तीहलायुधादिषु दश निघण्टव इति व्यव-हारात् । एवमत्रापि पर्य्यायशब्दसङ्घोपदेशादाद्य-काण्डस्य नैघण्टुकत्वम् । तस्मिन् काण्डे त्रयोऽ-ध्यायाः । तेषु प्रथमे पृथिव्यादिलोकदिक्कालादिद्रव्य-विषयाणि नामामि, द्वितीये मनुष्यतदवयवादिद्रव्यविष-याणि, तृतीये तदुभयद्रव्यगततनुबहुत्वह्रसत्वादिधर्म-विषयाणि” ।
Capeller
German
निघण्टु
m.
 Wörtersammlung, Glossar
Pl.
t. eines vedischen Glossars.
Burnouf
French
निघण्टु निघण्टु
m.
 (pour निग्रन्थु ?) Vd. vocabulaire.