निग्रह् (nigrah)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Apte

English

निग्रह् [nigrah],  9 P

To keep or hold down,  keep in check.

To curb,  restrain,  suppress,  control
 निगृह्य शोकम् K.*
  25
 स्वकं तेजो निगृह्य Pt.*
  3.174
 Bg.*
  2.68
 R.*
  5.59
 14.85.

To stop,  obstruct
 निगृहीतो बलाद् द्वारि Mb.
 

To punish,  chastise
 अधार्मिकं त्रिभिर्न्यायैर्निगृह्णीयात् प्रयत्नतः Ms.*
  8.31
9.38.

To seize,  catch,  apprehend,  lay hold of
 तमार्यगृह्यं निगृहीतधेनुः R.*
  2.33.

To close or contract (as eyes)
 माथुरो$क्षिणी निगृह्य Mk.*
  2.

To subdue,  conquer,  overpower
 प्रज्ञया निग्रहीतुं शक्यः Mu.*
  1
 1.28.

To draw in,  restrain
 निगृह्यन्तामभीशवः Ś.*
  1.

Apte 1890

English

 निग्रह् {c9c} P. 1 To keep or hold down,  keep in check. 
2 To curb,  restrain,  suppress,  control
 निगृह्य शोकं K. 25
 स्वकं तेजो निगृह्य Pt. 3. 174
 Bg. 2. 68,  R. 5. 59,  14. 85. 
3 To stop,  obstruct
 निगृहीतो बलाद द्वांरि Mb. 
4 To punish,  chastise
 Ms. 8. 310
 9. 308. 
5 To seize,  catch,  apprehend,  lay hold of
 तमार्यगृह्यं निगृहीतधेनुः R. 2. 33. 
6 To close or contract (as eyes)
 माथुरोऽक्षिणी निगृह्य Mk. 2. 
7 To subdue,  conquer,  overpower,  प्रज्ञया निग्रहीतुं शक्यः Mu. 1
 1. 26. 
8 To draw in,  restrain
 निगृह्यंतामभीशवः Ś. 1. 

Monier Williams Cologne

English

 नि-√ ग्रह् P.
  Ā. -गृह्णाति,  णीते (dat.  inf.
   -ग्र॑भे,  RV.
  ),  to hold down,  lower,  depress,  RV.
  
 TS.
 
 KātyŚr.
  
to keep or hold back,  draw near,  attract,  RV.
  
 AV.
  
 ŚBr.
   &c.
  
to seize,  catch,  hold,  hold fast,  stop,  restrain,  suppress,  curb,  tame,  punish,  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  
to contract,  close (as the eyes),  Mṛcch. ii,  13/14 Caus.
  -ग्राहयति,  to cause to be apprehended or seized,  Daś.
  :
Caus.
  of Desid.
  -जिघृक्षयति (p.  °षयत्),  to cause any one to desire to overpower or excel,  Bhaṭṭ.
 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Monier Williams 1872

English

 निग्रह् नि-ग्रह्,  in the older language नि-
ग्रभ्,  cl. 9. P. A. -गृभ्णाति,  -णीते,  -गृह्णाति, 
-णीते,  -ग्रहीतुम्,  to hold down,  keep down,  de-
press,  keep under,  keep in check
 to keep back, 
hold back,  stop,  obstruct,  restrain,  suppress,  con-
fine
 to seize,  catch,  apprehend,  hold,  hold fast
 to
oppress,  overpower,  subdue,  conquer
 to chastise, 
punish,  tame
 to draw together,  contract,  close (as the
eyes): Caus. -ग्राहयति,  to cause to be apprehended
or seized: Caus. of the Desid. -जिघृक्षयति,  to
cause any one to desire to keep under or suppress.

Apte Hindi

Hindi

निग्रह्
क्र्या* उभ* नि-ग्रह् -
"थाम लेना,  जांच-पड़ताल करना"

निग्रह्
क्र्या* उभ* नि-ग्रह् -
"दमन करना,  रोकना,  दबाना,  निमंत्रण करना"

निग्रह्
क्र्या* उभ* नि-ग्रह् -
"ठहराना,  बाधा डालना"

निग्रह्
क्र्या* उभ* नि-ग्रह् -
"दण्ड देना,  सजा देना"

निग्रह्
क्र्या* उभ* नि-ग्रह् -
"पकड़ना,  लेना,  हाथ डालना"

निग्रह्
क्र्या* उभ* नि-ग्रह् -
बन्द करना. मूंदना

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  ग्रह्,  परिग्रह्,  उपग्रह्,  उपयम्,  आसंग्रह्,  आसङ्ग्रह्,  आदा,  उपाधा,  उपादा,  उपहन्,  उपालभ्,  निग्रह्,  प्रतिग्रह्,  अभ्यादा,  उपलभ,  अभिप्रयुज्,  अपहन्,  समालभ्,  परिमृश्,  अनुमृश्,  अभिप्रमृश्,  अभिसंस्पृश्,  अभिसमृ,  आयु,  संरभ्,  अभ्यारभ्,  अभिसंरभ्,  आक्रम्,  आबध्
verb
 
बलात् स्वाधिकारस्थापनानुकूलः व्यापारः।
 "सैन्यं दुर्गं अगृह्णात्।"

Synonyms:
  प्रतिबन्ध्,  प्रतिरुध्,  विरुध्,  निवारय,  वारय,  प्रत्यवस्था,  प्रतिकृ,  प्रत्याहन्,  व्याहन्,  निग्रह्,  प्रतिष्टंभ्
verb
 
गत्यवरोधनानुकूलः व्यापारः।
 "आरक्षकाः सञ्चलनं चतुष्कोणे एव प्रत्यबध्नान्।"

Synonyms:
  संरुध्,  अवरुध्,  निरुध्,  निग्रह्,  नियम्,  संयम्,  निबन्ध्,  प्रतिबन्ध्,  आवृ,  संहृ
verb
 
भावनवेगनियन्त्रणानुकूलः व्यापारः।
 "सः क्रोधं संरुणद्धि।"

Synonyms:
  संनियम्,  नियम्,  निरुध्,  निग्रह्,  निवारय,  नियमय,  वारय,  विनिवारय,  निषिध्,  संनिग्रह्,  संनियम्,  संनिरुध्,  अवलुप्
verb
 
बलात् विरोधिनां दमनानुकूलः व्यापारः।
 "आरक्षकाः विरोधिनः यष्ट्या ताडनेन संन्यच्छन्।"

Synonyms:
  दमय,  नियम्,  संयम्,  निग्रह्
verb
 
कस्यचन विषयस्य बलात् अधिकारम् उपयुज्य वा अन्येषां ज्ञानविषयाभवनानुकूलः व्यापारः।
 "वधस्य प्रकरणं न्यायालये उपस्थितेः प्रागेव अदम्यत।"

Synonyms:
  अवरुध्,  संयम्,  नियम्,  निग्रह्,  संरुध्,  निरुध्,  निवर्तय,  प्रशमय,  शमय
verb
 
इच्छानियन्त्रणानुकूलः व्यापारः।
 "अहं सीतां मीलितुम् अतीव समुत्सुकः आसम् परं तस्याः आचरणं दृष्ट्वा आत्मानम् अवारुणधम्।"

Synonyms:
  आदा,  ग्रह्,  प्रग्रह्,  परिग्रह्,  निग्रह्,  विनिग्रह्,  आसङ्ग्रह्,  उपग्रह्,  उपादा,  पर्यादा,  विग्रह्,  प्रतिग्रह्,  समादा,  सन्निग्रह्,  उपहन्,  आबन्ध्,  उपाधा,  उपलभ्,  अभ्यादा,  अवष्टम्भ्
verb
 
झटिति बलपूर्वकं गृहीत्वा बाधनानुकूलः व्यापारः।
 "रक्षकः धावन्तं चौरम् आददात्।"

Tamil

நிக்3ரஹ் : அடக்குதல்,  அழுத்துதல்,  ஓடிப்பிடித்தல்,  சிறையில் வைத்தல், திட்டுதல்,  கண்டிப்பு,  அருவருப்பு.

Stchoupak

French

 नि-ग्रह्-
 saisir,  capturer 
 retenir,  restreindre,  réprimer,  arrêter 
tirer vers ou en arrière,  attirer 
 fermer (les yeux) 
 caus. faire saisir 
°गृहीत- saisi,  retenu,  réprimé.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.