| YouTube Channel

निगमन (nigamana)

 
शब्दसागरः
English
निगमन
n.
 (-नं)
1. Certain or logical conclusion, the winding up of a
syllogism.
2. Quotations of words from the Vedas.
3. The con-
clusion in a syllogism, the deduction (the fifth member of a five-
membered syllogism. (In logic.)
4. Going.
E.
 नि, and गमन going.
Capeller Eng
English
निगमन
n.
 insertion, quotation
conclusion (ph.).
Yates
English
नि-गमन (नं) 1.
n.
 Going
conclusion.
Spoken Sanskrit
English
निगमन - nigamana -
n.
 - conclusion
समापन - samApana -
n.
 - conclusion
अवसिति - avasiti -
f.
 - conclusion
उत्तरपक्षता - uttarapakSatA -
f.
 - conclusion
उदिति - uditi -
f.
 - conclusion
उदृच् - udRc -
f.
 - conclusion
उपसंहृति - upasaMhRti -
f.
 - conclusion
परिसमाप्ति - parisamApti -
f.
 - conclusion
पर्याप्ति - paryApti -
f.
 - conclusion
प्रसक्ति - prasakti -
f.
 - conclusion
प्रतिपत्ति - pratipatti -
f.
 - conclusion
समापत्ति - samApatti -
f.
 - conclusion
समाप्ति - samApti -
f.
 - conclusion
समष्टि - samaSTi -
f.
 - conclusion
संहृति - saMhRti -
f.
 - conclusion
संस्थिति - saMsthiti -
f.
 - conclusion
निष्ठा - niSThA -
f.
 - conclusion
संस्था - saMsthA -
f.
 - conclusion
परामर्श - parAmarza -
m.
 - conclusion [ logic ]
अत्यय - atyaya -
m.
 - conclusion
निगमन nigamana
n.
 conclusion
निगमन nigamana
n.
 quotation of words and the word quoted
निगमन nigamana
n.
 conclusion in a syllogism
निगमन nigamana
n.
 summing up of an argument or conclusion in a syllogism
निगमन nigamana
n.
 deduction
निगमन nigamana
n.
 going in or into
निगमन nigamana
n.
 insertion
Wilson
English
निगमन
n.
 (-नं)
1 Certain or logical conclusion, the winding up of a syllogism.
2 Going.
E.
 नि, and गमन going.
Apte
English
निगमनम् [nigamanam], 1 Quotation of a word from the Veda or the word so quoted.
(In logic) The conclusion in a syllogism, a deduction (the fifth member of the fivemembered Indian syllogism)
निगमनं च प्रतिज्ञाया हेतोश्च पुनर्वचनम् ŚB. on MS.* 7.1.12.
Going in or into.
End, conclusion
इत्येवमुपक्रम्य निगमने इदं श्रूयते । ŚB. on MS.* 3.3.2.
Comp.
 -सूत्रम् The aphorism which forms the निगमन
इदं निगमनसूत्रम् ŚB. on MS.* 7.1.12.
Apte 1890
English
निगमनं 1 Quotation of a word from the Veda or the word so quoted.
2 (In logic) The conclusion in a syllogism, a deduction (the fifth member of the five-membered Indian syllogism).
3 Going in or into.
Monier Williams Cologne
English
नि-°गमन
n.
 insertion, quotation of words (from the Veda) and the word quoted,
Nir.
the summing up of an argument or conclusion in a syllogism, deduction,
Tarkas.
going in or into,
W.
Monier Williams 1872
English
नि-गमन, अम्, n. insertion, quotation of words
(from the Veda &c.) or the word &c. quoted
the
conclusion in a syllogism, the deduction
going in
or into.
Apte Hindi
Hindi
निगमनम्
नपुं*
 - नि + गम् + ल्युट्
वेद का उद्धरण या उद्धृत शब्द
निगमनम्
नपुं*
 - नि + गम् + ल्युट्
"अनुमान-प्रक्रिया में उपसंहार, घटाना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
निगमन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > (ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ) ವ್ಯಾಪ್ತಿವಿಶಿಷ್ಟ ಪಕ್ಷಧರ್ಮರೂಪವಾದ ಹೇತುನಿರೂಪಣ ಪೂರ್ವಕ ಸಾಧ್ಯವಿಶಿಷ್ಟಪಕ್ಷರೂಪವಾದ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾತವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೇಳುವುದು.
निष्पत्तिः - > नि+गम्लृ (गतौ) कर० "ल्युट्" (३-३-११७)
व्युत्पत्तिः - > निगम्यतेऽनेन
विस्तारः - > ಇದು ನ್ಯಾಯದ ಐದು ಅಂಗಗಳಲ್ಲೊಂದು. १) प्रतिज्ञा २) हेतुः ३) उदाहरणम् ४) उपनयः ५) निगमनम् - ಇವು ನ್ಯಾಯದ ಐದು ಅವಯವಗಳು. "हेत्वपदेशात् प्रतिज्ञायाः पुनर्वचनं निगमनम्" गौ०सू० १-१-३९
L R Vaidya
English
nigamana {% n. %} 1. Quotation of words from the Vedas
2. the conclusion in a syllogism, the deduction (the fifth member of a five-membered syllogism) (in logic).
Sanskrit Tibetan
Tibetan
mjug sdud
निगमन
jug sdud
निगमन
mjug bsdud
निगमन
mjug bsdus pa
निगमन
jug sdud
निगमन
mjug sdud
निगमन
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
निगमन
न०
 निगम्यतेऽनेन करणे ल्युट् । १ न्यायस्य चरमा-वयवे । निगमनलक्षणं गौ० सू० उक्तं यथा“हेत्वपदेशात् प्रतिज्ञायाः पुनर्वचनं निगमनम्”गौ० सू० “साधर्म्योक्ते वैधर्म्योक्ते वा यथोदाहरणमुप-संह्रियते तस्मादुत्पत्तिधर्मकत्वादनित्यः शब्दः इति निग-मनम् निगम्यन्तेऽनेनेति प्रतिज्ञाहेतूदाहरणोपनयाएकत्रेति निगमनम् निगम्यन्ते समर्थ्यन्ते सम्बोध्यन्तेतत्र साधर्म्योक्ते तावद्धेतौ वाक्यम् अनित्यः शब्दः इतिप्रतिज्ञा, उत्पत्तिधर्मकत्वादिति हेतुः । उत्पत्तिधर्मकंस्थाल्यादिद्रव्यमनित्यमित्युदाहरणम् । तथा चोत्पत्तिधर्मकः शब्द इत्युपनयः तस्मादुत्पत्तिघर्मकत्वादनित्यःशब्द इति निगमनम् वैधर्म्योक्तेऽपि अनित्यः शब्दउत्पत्तिधर्मकत्वात् अनुत्पत्तिधर्मकमात्मादि द्रव्यं नित्यंदृष्टम् न च तथाऽनुत्पत्तिधर्मकः शब्दः तस्मादुत्पत्तिघ-र्मकत्वादनित्यः शब्द इति” भाध्यम् ।तत्सूत्रं वृत्तौ तु अन्यथा व्याख्यातम् ।“हेतोर्व्याप्तिविशिष्टपक्षधर्मस्य अपदेशः कथनंप्रतिज्ञायाः प्रतिज्ञार्थस्य साध्यविशिष्टपक्षस्य वचनं नि-गमनं तथा च व्याप्तिविशिष्टपक्षधर्महेतुकथनपूर्वकसाध्य-विशिष्टपक्षप्रदर्शकः व्याप्तपक्षधर्महेतुज्ञाप्यसाध्यविशिष्ट-पक्षवोधकस्तादृशबोधको वान्यायावयवो निगमनम् इति”अनु० चिन्ता० तल्लक्षणं यथा“उपनयानन्तरं निगमनं तच्चानुमितिहेतुलिङ्गपरा-मर्शप्रयोजकशब्दज्ञानकारणव्याप्तिपक्षताधीप्रयुक्तसाध्यधी-जनकं वाक्यम्” ।प्रतिकूलप्रमाणाभावसूचके २ प्रतिज्ञोपसहारवचने त-स्मात् तथेति वचने यथा “असकृदनुचिन्तितानामव्या-हततरनिजोपदेशानाम् । प्रामाण्यपरमसीम्नां निगमन-मिदमेव निखिलनिगमानाम्” वेदान्तप्र० ।
Capeller
German
निगमन
n.
 Anführung
Schluss (ph.).
Stchoupak
French
नि-गमन-
nt. conclusion (logique), déduction.