| YouTube Channel

निगम (nigama)

 
शब्दसागरः
English
निगम
m.
(-मः)
1. A town, a city.
2. A market, a fair.
2. Holywrit, the
Vedas collectively.
4. A road, a market road.
5. Trade, traffic.
6.
A camp or caravan of itinerant dealers, as Bazaris, &c.
7.
Certainty, assurance.
8. Logic.
E.
नि affirmative prefix, गम to go,
affix घञ् by which people go, &c. निगम्यते अत्र अनेन वा नि + गम-घञ्
Capeller Eng
English
निगम
m.
insertion ((r. ))
source, root, etymon (g. )
sacred
text or precept
lesson, rule
i.g.
Yates
English
नि-गम (मः) 1.
m.
A town
a mar-
ket
holy writ
a road
trade
a caravan
certainty.
Spoken Sanskrit
English
निगम - nigama -
m.
- corporation [ Com. (ancient word) ]
जीवन रक्षा संस्था - jIvanarakSAsaMsthA -
f.
- lifeinsurancecorporation
समूह - samUha -
m.
- corporation
निगम-कर - nigama-kara -
m.
- corporation tax
ग्रामसङ्घ - grAmasaGgha -
m.
- village corporation
गणप - gaNapa -
m.
- head of a corporation
गणपुङ्गव - gaNapuGgava -
m.
- head of a corporation
गणद्रव्य - gaNadravya -
n.
- property of a corporation
गणाभ्यन्तर - gaNAbhyantara -
m.
- one of a troop or corporation
कुल - kula -
m.
- chief of a corporation or guild
गणनायक - gaNanAyaka -
m.
- head of an assemblage or corporation
कुल्य - kulya -
adj.
- belonging to a congregation or corporation
गणदीक्षिन् - gaNadIkSin -
adj.
- one who officiates for a number of persons or for a corporation
निगम - nigama -
m.
- corporation [ Com. (ancient word) ]
निगम - nigama -
m.
- TheVeda
निगम - nigama -
m.
- market-place
निगम - nigama -
m.
- any work auxiliary to and explanatory of the Vedas
निगम - nigama -
m.
- sacred precept
निगम - nigama -
m.
- city
निगम - nigama -
m.
- reference [ lit. ]
निगम - nigama -
m.
- words of a god or holy man
निगम - nigama -
m.
- art of
निगम - nigama -
m.
- town
निगम - nigama -
m.
- doctrine
निगम - nigama -
m.
- quotation [ lit. ]
निगम - nigama -
m.
- place or passage where a word occurs or the actual word quoted from such a passage
निगम - nigama -
m.
- assurance
निगम - nigama -
m.
- trade
निगम - nigama -
m.
- insertion
निगम - nigama -
m.
- road
निगम - nigama -
m.
- caravan or company of merchants
निगम - nigama -
m.
- traffic
निगम - nigama -
m.
- instruction in
निगम - nigama -
m.
- root
निगम - nigama -
m.
- certainty
निगम - nigama -
m.
- veda or the Vedic text
निगम - nigama -
n.
- particular number
निगम-कर - nigama-kara -
m.
- corporation tax
निगम - nigama -
m.
- corporation [ Com. (ancient word) ]
जीवन रक्षा संस्था - jIvanarakSAsaMsthA -
f.
- lifeinsurancecorporation
समामेलित - samAmelita -
adj.
- corporate [ Econ. ]
समूह - samUha -
m.
- corporation
स्नेह-काय - sneha-kAya -
m.
- corpora adiposa [ Zool. ]
निगम-कर - nigama-kara -
m.
- corporation tax
शरीरदण्ड - zarIradaNDa -
m.
- corporal punishment
ग्रामसङ्घ - grAmasaGgha -
m.
- village corporation
महागण - mahAgaNa -
m.
- great corporate body
गणप - gaNapa -
m.
- head of a corporation
गणपुङ्गव - gaNapuGgava -
m.
- head of a corporation
गणद्रव्य - gaNadravya -
n.
- property of a corporation
वध्य - vadhya -
adj.
- to be corporally chastised
गणाभ्यन्तर - gaNAbhyantara -
m.
- one of a troop or corporation
वधदण्ड - vadhadaNDa -
m.
- capital or corporal punishment
कुल - kula -
m.
- chief of a corporation or guild
गणनायक - gaNanAyaka -
m.
- head of an assemblage or corporation
कुल्य - kulya -
adj.
- belonging to a congregation or corporation
गणदीक्षिन् - gaNadIkSin -
adj.
- one who officiates for a number of persons or for a corporation
Wilson
English
निगम
m.
(-मः)
1 A town, a city.
2 A market, a fair.
3 Holy-writ, the Vedas collectively.
4 A road, a market road.
5 Trade, traffick.
6 A camp or caravan of itinerant dealers, as Banjaras, &c.
7 Certainty, assurance.
E.
नि affirmative prefix, गम to go, affix
by which people
go, &c.
Apte
English
निगमः [nigamḥ], The Veda or Vedic text
साढ्यै साढ्वा साढेति निगमे
P.
VI.3.113
VII.2.64
निगमकल्पतरोर्गलितं फलम्
Bhāg.*
1.1.3
Māl.
9.4
निगमशब्दो वेदवाची Sāyaṇa Bhāṣya.
Any passage or word quoted from the Vedas, a Vedic sentence
तथापि निगमो भवति (oft en found in Nirukta).
A work auxiliary to, and explanatory of the Vedas
नित्यं शास्त्राण्यवेक्षेत निगमांश्चैव वैदिकान
Ms.*
4.19. and Kull. thereon.
A sacred precept, the words of a god or holy man.
A root (as the source of a word).
Certainty, assurance.
Logic or science of ethics
सर्वे ये$न्ये धृतराष्ट्रपुत्रा बलप्रधाना निगमप्रधानाः
Mb.
* 5.2.6.
Trade, traffic.
A market, fair.
A caravan of wandering merchants
Rām.*
2.15.2.
A road, market-road.
A city.
Insertion of the name of a deity into a liturgical formula.
Resolution
स्वनिगममपहाय मत्प्रतिज्ञाम्
Bhāg.*
1.9.37.
Precept, advice
इमं स्वनिगमं ब्रह्मन्नवेत्य मदनुष्ठितम्
Bhāg.*
1.5.39.
Obtainment (प्राप्ति)
पन्था मन्निगमः स्मृतः
Bhāg.*
11.19.42.
Apte 1890
English
निगमः 1 The Veda or Vedic text
साढ्यै साढ्वा साढेति निगमे P. VI. 3. 113, VII. 2. 64
Māl. 9. 4.
2 Any passage or word quoted from the Vedas, a Vedic sentence
तथापि निगमो भवति (often found in Nirukta).
3 A work auxiliary to, and explanatory of, the Vedas
Ms. 4. 19 and Kull. thereon.
4 A sacred precept, the words of a god or holy man.
5 A root (as the source of a word).
6 Certainty, assurance.
7 Logic.
8 Trade, traffic.
9 A market, fair.
10 A caravan of wandering merchants.
11 A road, market-road.
12 A city.
13 Insertion of the name of a deity into a liturgical formula.
Monier Williams Cologne
English
नि-°गम
m.
insertion (esp. of the name of a deity into a liturgical formula),
ŚrS.
the place or passage (esp. of the Vedas) where a word occurs or the actual word quoted from such a passage,
Nir.
the root (as the source from which a word comes
hence ifc. ‘derived from’), ib.
the Veda or the Vedic text,
Hariv.
Pāṇ.
Pur.
&c.
any work auxiliary to and explanatory of the Vedas,
Mn.
iv, 19 (Kull. )
a sacred precept, the words of a god or holy man,
MBh.
Pur.
&c.
doctrine, instruction in, art of (comp. ),
Bālar.
certainty, assurance,
L.
trade, traffic,
W.
a town, city, market-place,
Āpast.
Car.
Lalit.
a road,
L.
a caravan or company of merchants (ifc. f(आ). ),
R.
Daś.
=
परिशिष्ट,
Cat.
नि-°गम
n.
a partic. number,
Buddh.
Monier Williams 1872
English
नि-गम, अस्, m. insertion, especially of the name
of a deity into a liturgical formula
the place or
passage in a book where a word occurs, especially
a passage of the Vedas or the actual word quoted
from such a passage
the Veda or the Vedic text
the root (as the source from which a word comes)
a sacred precept, the words of a god or holy man
certainty, assurance
a town, a city
a market, a
fair
a road, a market road
trade, traffic
a camp
or caravan of itinerant merchants, a merchant
=
लुण्डी
(अम्), n. a particular number.
Benfey
English
निगम नि-गम् + अ,
m.
1. Holy writ,
the Vedas, Man. 9, 19.
2. A passage
(of the Vedas), Chr. 9, 45.
3. A pre-
cept, Bhāg. P. 1, 5, 39.
4. A merchant,
Rām. 2, 125, 10 Gorr.
Apte Hindi
Hindi
निगमः
पुं*
- नि + गम् + घञ्
"वेद, वेद का मूल पाठ"
निगमः
पुं*
- नि + गम् + घञ्
"वैदिक उद्धरण, वेद का वाक्य"
निगमः
पुं*
- नि + गम् + घञ्
"सहायक ग्रंथ-उपवेद, वेद भाष्य"
निगमः
पुं*
- नि + गम् + घञ्
"वेद का विधि वाक्य, ऋषियों के वचन"
निगमः
पुं*
- नि + गम् + घञ्
धातु
निगमः
पुं*
- नि + गम् + घञ्
"निश्चय, विश्वास"
निगमः
पुं*
- नि + गम् + घञ्
तर्क
निगमः
पुं*
- नि + गम् + घञ्
"व्यवसाय, व्यापार"
निगमः
पुं*
- नि + गम् + घञ्
"मंडी, मेला"
निगमः
पुं*
- नि + गम् + घञ्
चलते-फिरते सौदागरों की मण्डली
निगमः
पुं*
- नि + गम् + घञ्
"मार्ग, मण्डी का मार्ग"
निगमः
पुं*
- नि + गम् + घञ्
नगर
निगमः
पुं*
- नि+गम्+अच्
प्रतिज्ञा
निगमः
पुं*
- नि+गम्+अच्
प्राप्ति
Shabdartha Kaustubha
Kannada
निगम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇದ/ಆಮ್ನಾಯ
निष्पत्तिः - > नि+गम्लृ (गतौ) "घः" (३-३-११९)। निपा०।
व्युत्पत्तिः - > निगच्छन्त्यनेन
प्रयोगाः - > "निगमकल्पतरोर्गलितं फलं शुखमुखादमृतद्रवसंयुतम्"
उल्लेखाः - > भाग० १-१-३
निगम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಗರ/ಪಟ್ಟಣ
निष्पत्तिः - > नि+गम्लृ (गतौ) "घः" (३-३-११९)।
व्युत्पत्तिः - > निगच्छन्त्यत्र
प्रयोगाः - > "परिमितफलसङ्गात् प्राणिनः किम्पचाना निगमविपणिमध्ये नित्यमुक्तानुषक्तम्"
उल्लेखाः - > दयाश०
निगम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಪದೇಶ
प्रयोगाः - > "इति स्वनिगमं ब्रह्मन्नवेत्य मदनुष्ठितम्। अदान्मे ज्ञानमैश्वर्यं स्वस्मिन् भावञ्च केशवः"
उल्लेखाः - > भाग० १-५-३९
निगम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವರ್ತಕ/ವ್ಯಾಪಾರಿ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-५३)। सञ्ज्ञापूर्वकत्वात् वृद्धिः।
व्युत्पत्तिः - > निगमे भवः
निगम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಂಗಡಿಬೀದಿ/ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚೌಕ
प्रयोगाः - > "निगमेष्वध्ययनं वर्जयेत्"
उल्लेखाः - > आप० घ० १-२-९-४
निगम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಿಶ್ಚಯ/ನಿರ್ಧಾರ
प्रयोगाः - > "तस्या एव प्रतिज्ञाया हेतुभिः दृष्टान्तोपनयनिगमैः स्थापना"
उल्लेखाः - > चरक०
निगम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಾರ್ಗ/ದಾರಿ/ರಸ್ತೆ
विस्तारः - > "निगमाः पूर्वणिग्भेदनिश्चयाध्ववणिक्पथाः" - हेम०
निगम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ
निगम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಗ್ರಂಥ
प्रयोगाः - > "बुद्धिवृद्धिकराण्याशु धन्यानि हितानि च। नित्यं शास्त्राण्यवेक्षेत निगमांश्चैव वैदिकान्"
उल्लेखाः - > मनु० ४-१९
निगम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇದವಾಕ್ಯ
निगम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಆಜ್ಞಾರೂಪವಾದ ಬೋಧನೆ/ವಿಧಿ
निगम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕ್ರಯವಿಕ್ರಯ ರೂಪವಾದ ವ್ಯಾಪಾರ/ವಾಣಿಜ್ಯ
निगम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವರ್ತಕರ ತಂಡ/ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಗುಂಪು
निगम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಾಸ್ತ್ರಾಧ್ಯಯನದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಜ್ಞಾನ
L R Vaidya
English
nigama {% m. %} 1. The Veda, निगमकल्पतरोर्गलितं फलम् Bhag.i.1
2. any passage or word quoted from it
3. a treatise explanatory of the Vedas, M.iv.19
4. a root (as the source of a word)
5. a sacred precept
6. logic
7. certainty, assurance
8. a market, a fair
9. trade, traffic
10. a caravan of itinerent merchants
11. a town
12. a road.
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
४, अपस्, अब्धि, अम्बु, अम्बुधि, अम्बुनिधि, अम्भोधि, अम्भोनिधि, अय, अर्णव, आप, आम्नाय, आय, आश्रम, उदधि, उदन्वान्, उपाय, कषाय, कृत, केन्द्र, कोष्ठ, गति, जल, जलधि, जलनिधि, तुरीय, तुर्य, तोय, दिक्, दिश्, दिशा, ध्यान, नदी, निगम, निम्नगेश, नीरधि, नीरनिधि, पयोधि, पयोनिधि, पाथ, पाथोधि, पितामहास्य, प्रणिम्नगेश, बन्ध, बन्धु, ब्रह्मोद्भव, महोर्मि, महोर्मिक, माल, युग, लवणोद, लोकपाल, वर्ण, वारिधि, वारिनिधि, वार्धि, विषधि, विषनिधि, वेद, श्रुति, सञ्ज्ञा, समुद्र, सलिलाकर, सागर, सुख
Bopp
Latin
निगम m. (r. गम् praef. नि s. अ)
1) urbs.
2) forum
3) mercatura, mercatus, v. नैगम.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
निगम the fourteenth Pariśiṣṭa of Kātyāyana. W. p. 54.
Oxf. 387^a. L. 1800. Ben. 5. NP. V, 64. 146.
Quoted by Hemādri.
निगम the fourteenth Pariśiṣṭa of Kātyāyana. Stein 164
(inc.).
निगम the 14th Pariśiṣṭa of Kātyāyana. Ulwar 154. 192.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
nigama, nt., a high number: Gv 〔134.1〕
Mvy 〔7919〕, cited from Gv
= Tib. dpag bral. Equivalent to vigama, q.v.
Abhyankara Grammar
English
निगम a statement in the Vedic passage
a Vedic passage
sacred tradition or Vedic Literature in general
cf. the frequent expression इत्यपि निगमो भवति where निगम means 'a vedic word, given as an instance'
if also means 'Veda'
cf. निगम एव यथा स्यात् M. Bh. on VII. 2. 64. Durgacarya says that the word it also used in the sense of 'meaning'
cf. तत्र खले इत्येतस्य निगमा भवन्ति Nir. III.9. Durgacarya has also explained the word as गमयन्ति मन्त्रार्थान् ज्ञापयन्ति इति निगमाः, those that make the hidden meaning of the Mantras very clear.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
grong rdal
१) ग्राम २) जनपद ३) नगर ४) निगम ५) पुर
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
नगरी पूः पुरी द्रङ्गः पत्तनं पुटभेदनम् ९७१
निवेशनमधिष्ठानं स्थानीयं निगमोऽपि
-wordlist-
नगरी (स्त्री), पुर् (स्त्री), पुरी (त्रि), द्रङ्ग (पुं), पत्तन (क्ली), पुटभेदन (क्ली), निवेशन (क्ली), अधिष्ठान (क्ली), स्थानीय (क्ली), निगम (पुं)
--source--
पदव्येकपदी पद्या पद्धतिर्वर्त्म वर्तनी
अयनं सरणिर्मार्गोऽध्वा पन्था निगमः सृतिः ९८३
-wordlist-
पदवी (स्त्री), एकपदी (स्त्री), पद्या (स्त्री), पद्धति (स्त्री), वर्त्मन् (क्ली), वर्तनी (स्त्री), अयन (क्ली), सरणि (स्त्री), मार्ग (पुं), अध्वन् (पुं), पथिन् (पुं), निगम (पुं), सृति (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अध्वन्
अध्वन्, पथस्, पद्धति, एकपदी, वर्त्मन्, वर्तनी, सरणि, अयन, पदवी, मार्ग, पद्या, निगम
अध्वा पन्थाः पद्धतिरेकपदी वर्त्म वर्तनी सरणिः
अयनं पदवी मार्गः पद्या निगद्यते निगमः २६०
verse 2.1.1.260
page 0032
पत्तन
पत्तन, अधिष्ठान, निगम, पुटभेदन, नगर, नगरी, द्रङ्ग, स्थानीय, पुर्, पुरी, पुर
पत्तनं स्यादधिष्ठानं निगमः पुटभेदनम्
नगरं नगरी द्रङ्गः स्थानीयं पूः पुरी पुरम् २८५
verse 2.1.1.285
page 0034
निगम
निगम, श्रुति
मात्रा परिच्छदेऽपि क्षुद्रः क्रूरे श्रुतौ निगमः ७९६
verse 5.1.1.796
page 0092
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निगमः,
पुं,
(निगमे पुर्य्यां भवः निगम + “तत्रभवः ।” ५३ इत्यण् संज्ञापूर्व्वकत्वात्वृद्ध्यभावः ।) बाणिजः (निगभ्यतेऽत्रेति ।नि + गम + “गोचरसञ्चरेति ।” ११९ इतिधप्रत्ययेन साधुः ।) पुरी कटः (निगम्यतेज्ञायतेऽनेनेति ।) वेदः (यथा, देवीभाग-वते ६१ ।“कथङ्कारं वाच्यः सकलनिगमागोचरगुण-प्रभावः स्वं यस्मात् स्वयमपि जानासिपरमम्
”)बणिक्पथः हट्ट इति यावत् इति मेदिनी ।मे, ४५
निश्चयः (यथा, “तस्या एव प्रति-ज्ञाया हेतुभिर्दृष्टान्तोपनयनिगमैः स्थापना
”इति चरके विमानस्थानेऽष्टमेऽध्याये
)अध्वा इति हेमचन्द्रः ३८
(उपदेशः ।यथा, भागवते ३९ ।“इमं स्वनिगमं ब्रह्मन्नवेत्य मदनुष्ठितम् ।अदान्मे ज्ञानमैश्वर्य्यं स्वस्मिन् भावञ्च केशवः
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
निगम
पु०
निगम्यतेऽत्र अनेन वा नि + गम--घञ् पुरभेदेतत्र भवः अण् वृद्धिः वाणिजे कटभेदे वणिक्-पथे हट्टे मेदि० निश्चये अध्वनि पर्य्यायकथनेनवेदार्थबोधके ग्रन्थभेदे हेमच० न्यायमतसिद्धे पञ्चा-वयवन्यायमध्ये चरमावयवे निगमनशब्दे दृश्यम् ।८ न्यायशास्त्रे तन्त्रभेदे १० वेदे “निगमकल्पतरो-र्गलितं फलम्” भाग० ३“आद्यं नैघण्टुकं काण्डं द्वितीयं नैगमं तथा” ऋ० अनुक्र-मणिकायाम् “निगमशब्दो वेदवाची यास्केन तत्र तत्रापिनिगमो भवतीत्येवं वेदवाक्यानामवतारितत्वात् तस्मिन्निगम एव प्रायेण वर्त्तमानानां शब्दानां चतुर्थाध्याय-रूपे द्वितीयस्मिन् काण्डे उपदिष्टत्वात्तस्य काण्डस्य नैग-मत्वम्” ऋग्वेदभाष्ये माधवः
Capeller
German
निगम
m.
Einfügung (r.), Veda, heilige
Schrift, Vorschrift, Lehre
Wurzel,
Etymon (g.).
Burnouf
French
निगम निगम
m.
(गम्) lieu d'assémblée, marché,
foire
marché central, ville.
Commerce, trafic.
Au fig.
évidence, vérité démontrée.
L'Ecriture sainte, le Veda.
Stchoupak
French
नि-गम-
m.
texte védique ou d'exégèse véd.
tradition, précepte
sacré, parole d'un dieu, d'un saint, d'un homme vénéré
doctrine,
science ou art de (ifc.)
caravane, troupe de marchands.
°निधि-
m.
réceptacle de la science sacrée ou des Veda.
निगमाध्ययन- nt. étude du Veda, science traditionnelle.
निगमान्त-विद्या-
f.
connaissance complète des Veda, des textes
sacrés.