| YouTube Channel

निगड (nigaDa)

 
शब्दसागरः
English
निगड mn. (-डः-डं) Iron chain for the feet, a fetter, but especially the
heel chains of an elephant.
E.
नि not, गड् to drop, (to drop off, )
affix अच् नि + गल + अच् डलयोरैक्यात् डत्वम्
Capeller Eng
English
निगड
n.
chain (for the feet), fetter
as adj. ( = poss.
°वन्त्*) chained, fettered.
Yates
English
नि-गड (डः-डं) 1.
m.
n.
An iron chain
for the feet, a fetter.
Spoken Sanskrit
English
निगड - nigaDa -
adj.
- bound or fettered on the feet
निगड - nigaDa -
m.
- any fetter or shackle
निगड - nigaDa -
m.
- heel chains for an elephant or a noose for catching the feet and throwing an animal down
निगड - nigaDa -
m.
- handcuff
निगड - nigaDa -
n.
- iron chain for the feet
निगड nigaDa
m.
any fetter or shackle
निगड nigaDa
m.
handcuff
हस्तपाश hastapAza
m.
handcuff
हस्तनिगड hastanigaDa
m.
handcuff
करबन्धन karabandhana
n.
handcuff
Wilson
English
निगड
mn. (-डः-डं) An iron chain for the feet, a fetter, but
especially the heel chains of an elephant.
E.
नि not, गड to drop, (to drop off, ) affix अच्.
Apte
English
निगड [nigaḍa],
a.
[नि-गल्-अच् लस्य डः] Fettered, chained
बद्धस्य निगडस्य
Ms.*
4.21.
डः, डम् An iron chain for the feet of an elephant
बद्धापराणि परितो निगडान्य- लावीत्
Śi.*
5.48
Bv.*
4.2
निबद्धनिगडालाननियन्त्रितमदद्विपम् Śiva. B.2.52.
A fetter, chain or shackle in general
देवकीं वसुदेवं निगृह्य निगडैर्गृहे
Bhāg.*
1.1.66.
Apte 1890
English
निगड a. [नि-गल्-अच् लस्य डः] Fettered, chained
बद्धस्य निगडस्य Ms. 4. 210.
डः,
डं 1 An iron chain for the feet of an elephant
बद्धापराणि परितो निगडान्यलावीत् Śi. 5. 48
Bv. 4. 20.
2 A fetter, chain or shackle in general.
Monier Williams Cologne
English
नि-गड
m.
(g. अर्धर्चादि) and
n.
(fr. गड्
=
गल्?) an iron chain for the feet, (esp. ) the heel chains for an elephant or a noose for catching the feet and throwing an animal down, any fetter or shackle,
Hariv.
Kāv.
&c.
N.
of a teacher (-क्ष्वेडन
n.
N.
of wk.)
नि-गड
mfn.
bound or fettered on the feet,
Mn.
iv, 210.
Monier Williams 1872
English
निगड नि-गड, अस्, अम्, m. n. (probably fr.
rt. गड् = rt. गल्
cf. नि-गल), an iron chain for
the feet, a fetter, especially the chain used to secure
the hind feet of an elephant or a noose for catching
the feet and throwing an animal down, a fetter or
shackle in general, gyves.
Macdonell
English
निगड ni-gaḍa,
n.
foot-chain
fetter
-gaḍana,
n.
putting in irons.
Benfey
English
निगड निगड, probably नि-गल् + अ,
m.
and
n.
1. An iron chain for the
feet, Mṛcch. 97, 25.
2. A fetter,
Bhāg. P. 6, 9, 40.
Apte Hindi
Hindi
निगड
वि* - नि + गल् + अच् लस्य डः
"बेड़ी से बंधा हुआ, शृंखलित"
निगडः
पुं*
- -
हाथी के पैरों के लिए लोहे की जंजीर
निगडः
पुं*
- -
"हथकड़ी, बेड़ी"
निगडम्
नपुं*
- -
हाथी के पैरों के लिए लोहे की जंजीर
निगडम्
नपुं*
- -
"हथकड़ी, बेड़ी"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
निगड
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸರಪಣಿ
प्रयोगाः - > "निगडमिव चक्षुरक्षिपत्"
उल्लेखाः - > माघ० १५-८३
निगड
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂಕೋಲೆ/ಬೇಡಿ
व्युत्पत्तिः - > निर्गतो गडोऽस्मात्
निगड
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆನೆಯ ಕಾಲಿಗೆ ಕಟ್ಟುವ ಕಬ್ಬಿಣದ ಸರಪಣಿ
प्रयोगाः - > "बद्धापरानि परितो निगडान्यलावीत् स्वातन्त्र्यमुज्जवलमवाप करेणुराजः"
उल्लेखाः - > माघ० ५-४८
L R Vaidya
English
nigaqa {% (I) a. (f. डा) %} Fettered, M.iv.210.
nigaqa {% (II) m. %} 1. An iron chain for the feet of an elephant, Bh.V.iv.20
2. a fetter, a shackle.
Bopp
Latin
निगड m. (r. गड् praef. नि s. अ) vinculum, compes. SAK.
60. 2.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
निगड m. N. pr. eines Lehrers, Ind. St. 4, 372.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
sgrog
१) करण्डक २) निगड ३) भणाति ४) शतभिषा
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
बिन्दुजालं पुनः पद्मं शृङ्खलो निगडोऽन्दुकः
हिञ्जीरश्च पादपाशो वारिस्तु गजबन्धभूः १२२९
-wordlist-
बिन्दुजाल (क्ली), पद्म (क्ली), शृङ्खल (त्रि), निगड (पुंक्ली), अन्दुक (पुंक्ली), हिञ्जीर (पुंक्ली), पादपाश (पुं), वारि (स्त्री), गजबन्धभू (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
निगड
निगड, पादबन्ध, हिञ्जीर, शृङ्खला, अन्दुक
निगडः पादबन्धश्च हिञ्जीरः शृङ्खलोऽन्दुकः २२३
verse 2.1.1.223
page 0027
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निगडः, पुं
क्ली,
(निगलति बध्नातीति नि +गल + अच् लस्य डत्वम् ।) हस्तिनां लोह-मयपादबन्धोपकरणम् इति भरतः
आँदुइति दाँडुका इति ख्यातः
तत्पर्य्यायः ।शृङ्खलः अन्दुकः इत्यमरः ४१
हिञ्जीरः अन्धुः इति शब्दरत्नावली
(यथा, माघे ४८ ।“बद्धापराणि परितो निगडान्यलावीत्स्वातन्त्र्यमुजज्वलमवाप करेणुराजः
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
निगड
पु०
न०
नि + गल--अच् सस्य डः शृङ्खलायाम्(वेडी) निवृत्तो गडः सेचनमस्मात् कठिनत्वात् लोह-मये हस्तिपादबन्धने अन्दुके अमरः “संसारे संनिब-द्धानां निगडच्छेदकर्त्तरि” ब्रह्मवै०
पु०
“बद्धापराणि परितोनिगडान्यलावीत्” माघः बद्धे
त्रि०
“वद्धस्य निगडस्यच” मनुः “निगडः निगडितः” कुल्लू० लस्य नडः ।निगलः तत्रार्थे हेमच०
Capeller
German
निगड
n.
Fußkette, Fessel
Adj. = vor.
Burnouf
French
निगड निगड
m.
n.
fers, entrave
chaîne de pied de
l'éléphant.
निगडित a. enchaîné, entravé
mis aux fers.
Stchoupak
French
निगड-
m.
nt. entrave, chaîne, not. chaîne qui sert à attacher un
éléphant ou à capturer un animal
fers, garrot
(-आनि दा- v. l
दा-)
a. entravé, chargé de chaînes
-न- nt. fait de mettre au
fers.