| YouTube Channel

निकाय्य (nikAyya)

 
शब्दसागरः
English
निकाय्य
m.
(-य्यः) A house.
E.
नि in or within, चि to collect, affix ण्यत्
कुत्वम्
Yates
English
निकाय्य (य्यः) 1.
m.
A house.
Wilson
English
निकाय्य
m.
(-य्यः) A house.
E.
as above: see निकाय,
deriv.
irr
.
Apte
English
निकाय्यः [nikāyyḥ], [cf.
P.
III.1.129] A dwelling, habitation, house
प्रणाय्यो जनः कच्चिन्निकाय्यं ते$धितिष्ठति
Bk.*
6.66
cf.
पाय्यसान्नाय्यनिकाय्यधाय्याः मानहविर्निवाससामिधेनीषु
P.
III. 1.29 quoted in ŚB. on MS.* 5.3.5.
Apte 1890
English
निकाय्यः [cf. P. III. 1. 129] A dwelling, habitation, house
प्रणाय्यो जनः कच्चिन्निकाय्यं तेऽधितिष्ठति Bk. 6. 66.
Monier Williams Cologne
English
नि-°काय्य
m.
or
n.
a dwelling-house,
L.
Monier Williams 1872
English
नि-काय्य, अस्, अम्, m. n. (?), a dwelling, house.
Apte Hindi
Hindi
निकाय्यः
पुं*
- "नि + चि + ण्यत्, नि*"
"निवास, आवास, घर"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
निकाय्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೃಹ/ಮನೆ/ವಾಸಸ್ಥಳ
निष्पत्तिः - > नि+चिञ् (चयने) अधि० "ण्यत्" आय् धात्वादेः कुत्वं निपात्यते (३-१-१२९)
व्युत्पत्तिः - > निचीयते धान्यादिकमस्मिन्
प्रयोगाः - > "न प्रणाय्यो जनः कश्चित् निकाय्यं तेऽधितिष्ठति"
उल्लेखाः - > भट्टि० ६-६६
L R Vaidya
English
nikAyya {% m. %} A dwelling, a house, प्रणाय्यो जनः कच्चिन्निकायं तेऽधिष्ठति Bt.vi.66.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
*निकाय्य m. n. Wohnung, S II, 342, 15
Śuk. t. o. 6 [p. 20, 8].
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गेहभूर्वास्तु गेहे तु गृहं वेश्म निकेतनम् ९८९
मन्दिरं सदनं सद्म निकाय्यो भवनं कुटः
आलयो निलयः शाला सभोदवसितं कुलम् ९९०
धिष्ण्यमावसथं स्थानं पस्त्यं संस्त्याय आश्रयः
ओको निवास आवासो वसतिः शरणं क्षयः ९९१
धामागारं निशान्तं कुट्टिमं त्वस्य बद्धभूः
-wordlist-
गेहभू (स्त्री), वास्तु (पुंक्ली), गेह (पुंक्ली), गृह (पुंक्ली), वेश्मन् (क्ली), निकेतन (क्ली), मन्दिर (स्त्रीक्ली), सदन (क्ली), सद्मन् (क्ली), निकाय्य (पुं), भवन (पुंक्ली), कुट (पुं), आलय (पुं), निलय (पुं), शाला (स्त्री), सभा (स्त्री), उदवसित (क्ली), कुल (क्ली), धिष्ण्य (क्ली), आवसथ (क्ली), स्थान (क्ली), पस्त्य (क्ली), संंस्त्याय (पुं), आश्रय (पुं), ओकस् (क्ली), निवास (पुं), आवास (पुं), वसति (स्त्री), शरण (क्ली), क्षय (पुं), धामन् (क्ली), अगार (क्ली), निशान्त (क्ली), कुट्टिम (क्ली), बद्धभू (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
आवास
आवास, आवसथ, गृह, भवन, स्थान, निशान्त, कुल, संस्त्याय, निलय, निकाय्य, उटज, गेह, कुट, मन्दिर, धिष्ण्य, धामन्, निकेतन, सदन, पस्त्य, वास्तु, क्षय, शाला, वेश्मन्, निवेशन, उदवसित, सद्मन्, ओकस्, शरण, अगार, निवसन, आलय
आवासावसथं गृहं भवनं स्थानं निशान्तं कुलं,
संस्त्यायो निलयो निकाय्यमुटजं गेहं कुटं मन्दिरम्
धिष्ण्यं धाम निकेतनं सदनं पस्त्यं वास्तु क्षयः
शाला वेश्म निवेशनोदवसिते प्रोक्ते सद्मौकसी २९१
शरणमगारं निवसनमालय एकार्थवाचकाः शब्दाः
verse 2.1.1.291
page 0035
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निकाय्यः,
पुं,
(निचीयतऽस्मिन् धान्यादिकमिति ।नि + चि + “पाय्यसांनाय्यनिकाय्येति ।” ।१२९ इति ण्यत्प्रत्ययेन निपातनात्साधुः ।) गृहम् इत्यमरः
(यथा, भट्टिः ६६ ।“न प्रणाय्यो जनः कच्चिन्निकाय्यं तेऽधितिष्ठति ।देवकार्य्यविघाताय धर्म्मद्रोही महोदये
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
निकाय्य
पु०
नि + चि--ण्यत् कुत्वम् गृहे अमरः ।“न प्रणाय्यः जनः कच्चित् निकाय्यं तेऽधितिष्ठति”भट्टिः