निकाय (nikAya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 निकाय m.
  (-यः) An assemblage of persons performing like duties,  a
congregation,  an audience.
	 2. A flock,  a multitude.
	 3. A butt,  a
mark.
	 4. A house,  habitation. 
	 5. The Supreme Being.
	 6. The body.
E.
  नि in or within,  चि to collect,  affix घञ्,  and क substituted
for the radical initial.

Capeller Eng

English

 निकाय m.
  group,  class,  troop,  assemblage,  multitude.

Yates

English

 निकाय (यः) 1.
m.
  Congregation
 a
flock
 a house
 a mark or butt
the Supreme Being.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

निकाय 	-	 nikAya 	-	 m.
  	-	  collection
निकाय  { नि- चि } 	-	 nikAya  { ni- ci } 	-	 m.
  	-	  assemblage
निकाय 	-	 nikAya 	-	 m.
  	-	  mark
निकाय 	-	 nikAya 	-	 m.
  	-	  aim
निकाय 	-	 nikAya 	-	 m.
  	-	  congregation
निकाय  { नि- चि } 	-	 nikAya  { ni- ci } 	-	 m.
  	-	  group
निकाय 	-	 nikAya 	-	 m.
  	-	  school
निकाय 	-	 nikAya 	-	 m.
  	-	  air
निकाय 	-	 nikAya 	-	 m.
  	-	  dwelling
निकाय  { नि- चि } 	-	 nikAya  { ni- ci } 	-	 m.
  	-	  association
निकाय 	-	 nikAya 	-	 m.
  	-	  Supreme Being
निकाय 	-	 nikAya 	-	 m.
  	-	  body
निकाय 	-	 nikAya 	-	 m.
  	-	  cluster
निकाय 	-	 nikAya 	-	 m.
  	-	  habitation
निकाय 	-	 nikAya 	-	 m.
  	-	  corps
निकाय 	-	 nikAya 	-	 m.
  	-	  wind
निकाय 	-	 nikAya 	-	 m.
  	-	  class
निकाय  { नि- चि } 	-	 nikAya  { ni- ci } 	-	 m.
  	-	  heap
निकाय 	-	 nikAya 	-	 m.
  	-	  hiding-place
निकाय 	-	 nikAya 	-	 m.
  	-	  category  [ Biol. ]

निकाय 	-	  nikAya 	-	 m.
  	-	 corps
शव 	-	  zava 	-	 m.
  	-	 corpse
कट 	-	  kaTa 	-	 m.
  	-	 corpse
क्षितिवर्धन 	-	  kSitivardhana 	-	 m.
  	-	 corpse
पञ्चावस्थ 	-	  paJcAvastha 	-	 m.
  	-	 corpse
बाह्य 	-	  bAhya 	-	 m.
  	-	 corpse
प्रेतकाय 	-	  pretakAya 	-	 m.
  	-	 corpse
मटक 	-	  maTaka 	-	 m.
  	-	 corpse
वीरतर 	-	  vIratara 	-	 m.
  	-	 corpse
शप 	-	  zapa 	-	 m.
  	-	 corpse
भूमिवर्धन 	-	  bhUmivardhana 	-	 m.
 n.
  	-	 corpse
मृतक 	-	  mRtaka 	-	 m.
 n.
  	-	 corpse
कटस्थाल 	-	  kaTasthAla 	-	 n.
  	-	 corpse
कुणप 	-	  kuNapa 	-	 n.
  	-	 corpse
अक्षौहिणी 	-	  akSauhiNI 	-	 f.
  	-	  army corps
प्रेतदाहाग्नि 	-	  pretadAhAgni 	-	 m.
  	-	 corpse-fire
शवरूप 	-	  zavarUpa 	-	 n.
  	-	 corpse-like
शवशीर्षक 	-	  zavazIrSaka 	-	 m.
  	-	 corpses-head
पुरुषकुणप 	-	  puruSakuNapa 	-	 n.
  	-	  human corpse
शवसाधन 	-	  zavasAdhana 	-	 n.
  	-	 corpses-rite

Wilson

English

 निकाय
m.
  (-यः)
1 An assemblage of persons performing like duties,  a congregation,  an
audience.
2 A flock,  a multitude.
3 A butt,  a mark.
4 A house,  a habitation. 
5 The Supreme Being.
E.
  नि in or within,  चि to collect,  affix घञ्,  and क
substituted for the radical initial.

Apte

English

निकायः [nikāyḥ],  [नि-चि-घञ् कुत्वम्]

A heap,  an assemblage,  a class,  multitude,  flock,  group in general
 Mv.*
  1. निकाय इति सङ्घात् औत्तराधर्येणावस्थित उच्यते । ŚB. on MS.*  8.1.19
 तप्तहेमनिकायाभं शितिकण्ठं त्रिलोचनम् (वीक्ष्य) Bhāg.*
  4.24.25.

A congregation,  school,  an association of persons who perform like duties.

A house,  habitation dwelling-place
 Ms.*
  1.36
 काशीनिकायः &c.
 

The body.

Aim,  butt,  mark.

The Supreme Being.

Ved.
  Air,  wind
 Vāj.15.5.

Apte 1890

English

 निकायः [नि-चि-घञ् कुत्वम्] 1 A heap,  an assemblage,  a class,  multitude,  flock,  group in general
 Mv. 1. 
2 A congregation,  school,  an association of persons who perform like duties. 
3 A house,  habitation,  dwelling-place
 काशीनिकायः &c. 
4 The body. 
5 Aim,  butt,  mark. 
6 The Supreme Being. 
7 Ved. Air,  wind. 

Monier Williams Cologne

English

 नि-काय॑ m.
  (√ 1. चि) a heap,  an assemblage,  a group,  class,  association (esp.   of persons who perform the same duties),  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 congregation,  school,  Buddh.
 

 collection (of,  Buddh.
  Sūtras,  there are 5 MWB.
  62,  63)

 habitation,  dwelling,  hiding-place,  R.
  (cf.   Pāṇ.
  iii,  3,  41)

 the body,  ŚvetUp.
   

 the air,  wind,  VS.
  xv,  5 (Mahīdh. )

 aim,  mark,  L.
 

 the Supreme Being,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 निकाय नि-काय,  अस्,  m. (fr. rt. 1. चि with नि), 
a heap,  an assemblage,  a group,  class,  association or
set of persons who perform like duties
 a congre-
gation,  a school
 a flock,  multitude in general
 a
house,  dwelling-place,  habitation,  hiding-place
 the
body
 (according to Mahī-dhara) the air,  wind
(Ved.)
 a butt,  aim,  mark
 the universal Soul, 
Supreme Being.
—निकायान्तरीय (°य-अन्°),  अस्,  आ, 
अम्,  belonging to another assemblage or school.

Benfey

English

 निकाय निकाय,  i. e. नि-चि + अ,  m.
 
 1. An assemblage,  a class,  Man.  1,  36.
 2. A multitude,  Bhāg. P. 4,  24,  25.
 3.
A house,  a dwelling-place,  Rām.  4,  44, 
31.

Apte Hindi

Hindi

निकायः
पुं*
  - "नि +  चि +  घञ्,  कुत्वम्"
"ढेर,  संघटन,  श्रेणी,  समुच्चय,  झुण्ड,  समूह"

निकायः
पुं*
  - "नि +  चि +  घञ्,  कुत्वम्"
"सत्संग या विद्वत्सभा,  विद्यालय,  धार्मिक परिषद्"

निकायः
पुं*
  - "नि +  चि +  घञ्,  कुत्वम्"
"घर,  आवास,  निवास-स्थल"

निकायः
पुं*
  - "नि +  चि +  घञ्,  कुत्वम्"
शरीर

निकायः
पुं*
  - "नि +  चि +  घञ्,  कुत्वम्"
"उद्देश्य,  चांदमारी,  निशाना"

निकायः
पुं*
  - "नि +  चि +  घञ्,  कुत्वम्"
परमात्मा

Shabdartha Kaustubha

Kannada

निकाय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮನೆ/ವಾಸಸ್ಥಳ
निष्पत्तिः - > नि+चिञ् (चयने) "घञ्" (३-३-४२)। आदेः कश्च।
व्युत्पत्तिः - > निचीयतेऽत्र
प्रयोगाः - > "देवान् देवनिकायांश्च महर्षींश्चामितौजः"
उल्लेखाः - > मनु० १-३६
निकाय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಮೂಹ/ಸಜಾತೀಯ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳ ಗುಂಪು
निष्पत्तिः - > नि+चिञ् (चयने) "घञ्" (३-३-४२)।
प्रयोगाः - > "निमज्जत्सकलनखनिकायवज्रपञ्जरप्रहारो मारितः स दुष्टश्वापदमहाराक्षसः"
उल्लेखाः - > मालती० ७
निकाय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಮಾತ್ಮ
निकाय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಜಾತೀಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಮೂಹ
प्रयोगाः - > भिक्षुनिकायः। "तथा देवनिकायानां सेन्द्राणाञ्च दिवौकसाम्"
उल्लेखाः - > भा० आदि० १२२-४८
निकाय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲಕ್ಷ್ಯ
विस्तारः - > "निकायस्तु पुमान् लक्ष्ये सधर्मिप्राणिसंहतौ। समुच्चये संहतानां निलये परमात्मनि" मेदि०

L R Vaidya

English

 nikAya {% m. %} 1. A heap,  an assemblage,  a class,  a multitude
a congregation,  an association of persons who perform like duties
a house,  habitation,  abode,  M.i.36
the body
aim,  mark
the supreme being.

Bopp

Latin

 निकाय m. (ut videtur,  a r. चि,  servatâ primitivâ gutturali, 
s. अ
 cf. gr. 544.)
1) conventus,  coetus,  turba,  multitu-
do.
2) domus,  habitatio.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 nikāya, 
(1) (as in Skt.,  but nt.,  in Skt. m.) collection,  group: yena … deva-nikāyaṃ tenopasaṃkrameyaṃ Mv 〔i.54.13〕
 Buddha is saptabhiś ca nikāyaiḥ saṃpuraskṛto Divy 〔159.15〕
(2) (= Pali id.) ‘collection’ of sūtras in the Buddhist canon,  or more loosely,  the canon collectively: nikāya-gati-saṃbhavāt Laṅk 〔292.13〕,  from (having their) origin in the course of the canon,  and °gati-gotrā(ḥ) 16,  said of the abhijñā (psychic powers,  Suzuki) as acquired by orthodox canonical lore
 Suzuki misunderstands the mg.,  which is made clear by naikāyika,  q.v.,  shortly after
(3) school (of religious opinion),  in nikāyāntarīya,  q.v. (orig. and lit.,  no doubt,  canon as under 2). The four Nikāyas of the Pali canon are usually called Āgamas in BHS.

Indian Epigraphical Glossary

English

 nikāya (EI 7),  a religious corporation.
(EI 18
 LL),  a Buddhist school or community
 a frater-
nity of Buddhist monks.
Cf. Kaulika-nikāya (LL),  a guild of the Kaulikas or weavers.
(CII 1),  a class or group.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 निकाय Wohnort,  Darpadalana 1,  44
 vgl. Komm. zu Hem. Anek. 3,  482
 Maṅkha 645. [Z.]

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
कुलं तेषां सजातीनां निकायस्तु सधर्मिणाम् ।
-wordlist-
 
कुल (क्ली),  निकाय (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

निकर
निकर,  निकाय,  निवह,  विसर,  व्रज,  पुञ्ज,  समूह,  सञ्चय,  समुदय,  सार्थ,  यूथ,  निकुरम्ब,  कदम्ब,  पूग,  राशि,  चय,  समवाय,  वृन्द,  सन्दोह,  समाज,  वितान,  संहति,  प्रकर,  घन,  ओघ,  संघ,  संघात,  व्रात,  कुल,  उत्कर,  पटल,  पेटक,  चक्र,  चक्रवाल,  मण्डल,  जाल,  जात,  व्यूह,  वार,  स्तोम
निकरनिकायनिवहविसरव्रजपुञ्जसमूहसञ्चयाः, 
समुदयसार्थयूथनिकुरम्बकदम्बकपूगराशयः ।
चयसमवायवृन्दसन्दोहसमाजवितानसंहति-
प्रकरघनौघसंघसंघातव्रातकुलोत्कराः स्मृताः ॥ ६८६ ॥
पटलं पेटकं चक्रं चक्रवालं च मण्डलम् ।
जालं जातं तथा व्यूहवारस्तोमाश्च ते स्मृताः ॥ ६८७ ॥
verse 4.1.1.686
page 0079

नाममाला

Sanskrit

सदन,  सद्म,  भवन,  धिष्ण्य,  वेश्मन्,  मन्दिर,  गेह,  निकेतन,  आगार,  निशान्त,  निवृत,  गृह,  वसति,  आवसथ,  आवास,  स्थान,  धामन्,  आस्पद,  पद,  निकाय,  निलय,  पस्त्य,  शरण,  आलय
सदनं सद्म भवनं धिष्ण्यं वेश्माथ मन्दिरम् ।
गेहं निकेतनागारं निशान्तं निवृतं गृहम् ॥ १३२ ॥
वसत्यावसथावासं स्थानं धामास्पदं पदम् ।
निकायं निलयं पस्त्यं शरणं विदुरालयम् ॥ १३३ ॥
verse 0.1.1.132
page 0067

व्रात,  पूग,  समाज,  समूह,  सन्तति,  व्रज,  व्यूह,  निकाय,  निकुर,  निकुरम्ब,  कदम्बक,  ओघ,  समुदय,  सङ्घ,  सङ्घात,  समिति,  तति,  निचय,  प्रकर,  पङ्क्ति
व्रातः पूगः समाजश्च समूहः सन्ततिर्व्रजः ।
व्यूहो निकायो निकुरो निकुरम्बं कदम्बकम् ॥ १३९ ॥
ओघः समुदयः सङ्घः सङ्घातः समितिस्ततिः ।
निचयः प्रकरः पङ्क्तिः पशूनां समजो व्रजः ॥ १४० ॥
verse 0.1.1.139
page 0069

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 निकायः,  पुं,
   (निचीयते इति । नि + चि + “सङ्घेचानौत्तराधर्य्ये ।” ३ । ३ । ४२ । इति घञ् ।आदेश्च कः ।) लक्ष्यम् । सधर्म्मिप्राणिसंहतिः ।(यथा,  महाभारते । १ । १२३ । ४५ ।“तथा देवनिकायानां सेन्द्राणाञ्च दिवौकसाम् ॥
”)संहतानां समुच्चयः । (यथा,  श्रीकण्ठचरिते ।६ । १८ ।“नीरन्ध्रनिर्यत्सुमनोनिकाय-काषायपट्टप्रणयादशोकः ॥
”)निलयः । (यथा,  मनुः । १ । ३६ ।“एते मनूंस्तु सप्तान्यानसृजन् भूरितेजसः ।देवान् देवनिकायांश्च महर्षीं श्चामितौजसः ॥
”)परमात्मा । इति मेदिनी । ये,  ८७ ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 निकाय पु०
  नि + चि--थञ् कुत्मम् । १ निवासे २ सजातीय-प्राणिसङ्घे ३ लक्ष्ये ४ परमात्मनि मेदि० “तथा देवनिकायानां सेन्द्रणाञ्च दिवौकसाम्” भा० आ० १२३ अ० । “तस्यसर्वनिकायेषु निर्झरेषु गुहासु च” रामा० ४ । ४४ । ३१

Capeller

German

 निकाय m.
  Gruppe,  Verein,  Haufen, 
Menge.

Burnouf

French

 निकाय निकाय m.
  (नि
 चि) assemblage,  multitude
réunion de personnes,  assemblée.
		 Mire,  but.
		 Habitation,  maison. 
		 L'Etre universel et suprême.

Stchoupak

French

 नि-काय-
 m.
  amas,  assemblage,  groupe 
 catégorie,  association, 
congrégation (bouddh.),  collection,  collection de textes du canon bouddhique 
habitation,  résidence,  abri 
 corps.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.