| YouTube Channel

नालीकः (nAlIkaH)

 
Apte
English
नालीकः [nālīkḥ], [नाल्यां कायति कै-क Tv.]
An arrow
N.*
 2.28
नालीका लघवो बाणा नलयन्त्रेण नोदिताः Dhanur. 74
ततो नालीकनाराचैस्तीक्ष्णाग्रैश्च विकीर्णिभिः
Rām.*
 3.25.25
Śi.*
 19.61.
A dart, javelin
कर्णिनालीकसायकैर्निहत्य
Mb.
 * 6.95.31.
A lotus.
The fibrous stalk of a lotus
नालीकाक्षस्य नाभीसरसि वसतु नश्चित्तहंसश्चिराय Viṣṇupāda Stotra 23.
A water-pot (कमण्डलु) made of the cocoanut. -कम् An assemblage of lotus-flowers.
Apte 1890
English
नालीकः [नाल्यां कायति कै-क Tv.] 1 An arrow.
2 A dart, javelin.
3 A lotus.
4 The fibrous stalk of a lotus.
5 A water-pot (कमंडलु) made of the cocoa-nut.
कं An assemblage of lotus-flowers.
Apte Hindi
Hindi
नालीकः
पुं*
 - नाल्यां कायति- कै + क तारा*
बाण
नालीकः
पुं*
 - नाल्यां कायति- कै + क तारा*
"भाला, नेज़ा"
नालीकः
पुं*
 - नाल्यां कायति- कै + क तारा*
कमल
नालीकः
पुं*
 - नाल्यां कायति- कै + क तारा*
कमल की रेशेदार डंडी
नालीकः
पुं*
 - नाल्यां कायति- कै + क तारा*
कमल के फूलों का रेशेदार डंठल
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नालीकः,
पुं,
 (नाल्या नलयन्त्रात् कायति शब्दायतेइति । कै + कः । घोरशब्देन निर्गमनादेवास्यतथात्वम् ।) शरः । (यथा, महाभारते । ३ ।३१० । १७ ।“कर्णिनालीकनाराचानुत्सृजन्तो महारथाः ।नाविध्यन् पाण्डवास्तत्र पश्यन्तो मृगमन्ति-कात् ॥
”तथा च शार्ङ्गधरसंगृहीतधनुर्व्वेदे ।“नालीका लघवो बाणा नलयन्त्रेण नोदिताः ।अत्युच्चदरपातेषु दुर्गयुद्धेषु ते मताः ॥
”)शल्याङ्गम् । अब्जषण्डे, क्ली । इति मेदिनी ।के, ११० ॥
(न अलीकमिति । सत्यम् । यथा, वक्रोक्तिपञ्चाशिकायाम् । ४२ ।“नालीकाश्रयमेतदत्र वचनं बाणाश्रयं किंवचः ॥
”)