नाल (nAla)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 नाल mfn.
   (-लः-ला or -ली-लं)
	 1. A hollow or tubular stalk,  the stalk of
the water lily,  &c.
	 2. Any pipe or tube.
	 3. A handle.
	 n.
  (-लं) Yellow
orpiment.
	 f.
  (-ली)
	 1. A stalk or culm. .
	 2. An instrument for perfora-
ting an elephant's ear.
	 3. A period of time,  a Ghati,  twenty-four
minutes.
	 4. Any tubular vessel of the body.
	 5. The pulse.
 E.
  णल्
to bind,  affix ण,  fem.  affix टाप्,  and ङीष्,  &c.

Capeller Eng

English

 नाल a.
  consisting or made of reeds
 n.
  a hollow stalk,  esp.
   
of the lotus,  pipe,  tube,  handle.

Yates

English

 नाल (लः-ला-लं) 1.
m.
  f.
  n.
  A hol-
low stalk
 a tube. (ली) 3.
f.
  A
stalk
 ear piercer
 24 minutes
pulse.
n.
  Yellow orpiment.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

नाल 	-	 nAla 	-	 m.
  	-	 tap
नाल 	-	 nAla 	-	 m.
  	-	 tube
नाल 	-	 nAla 	-	 adj.
  	-	  consisting or made of reeds
नाल 	-	 nAla 	-	 f.
  n.
  	-	  hollow stalk
नाल 	-	 nAla 	-	 m.
  	-	  stalk of a pot-herb
नाल 	-	 nAla 	-	 m.
  	-	  lotus-flower
नाल 	-	 nAla 	-	 m.
  	-	  any tube or tubular vessel or vein of the body
नाल 	-	 nAla 	-	 m.
  	-	  of the lotus
नाल 	-	 nAla 	-	 n.
  	-	  handle
नाल 	-	 nAla 	-	 n.
  	-	  urethra
नाल 	-	 nAla 	-	 n.
  	-	  yellow orpiment
नाल 	-	 nAla 	-	 n.
  	-	  navel-string
नाल 	-	 nAla 	-	 n.
  	-	  particular ornament on a chariot
नाल-कूप 	-	 nAla-kUpa 	-	 m.
  	-	  tube well
 श्वास-नाल 	-	   zvAsa-nAla 	-	 m.
  	-	  air-tubes (tracheae)  [ zool. ]
नाल-श्वसन 	-	 nAla-zvasana 	-	 n.
  	-	  tubular breathing
क्ष्-रश्मि-नाल 	-	  kS-razmi-nAla 	-	 m.
  	-	  X-ray tube  [ Roentgen tube ]
वापीडमान-नाल 	-	  vApIDamAna-nAla 	-	 m.
  	-	  Torricellian tube  [ Phys. ]
वापीडमान-नाल 	-	  vApIDamAna-nAla 	-	 m.
  	-	  barometric tube  [ Phys. ]
वायुरोध- नाल 	-	  vAyurodha- nAla 	-	 m.
  	-	  choke-tube  [ automotive ]

नाल 	-	 nAla 	-	 m.
  	-	 tap
पट्ट 	-	 paTTa 	-	 m.
  	-	 tape  [ computer ]
पट्टचालक 	-	 paTTacAlaka 	-	 n.
  	-	 tapedrive  [ computer ]
पट्टप्रतिलेखन 	-	 paTTapratilekhana 	-	 n.
  	-	 tapebackup  [ computer ]
ध्वनिमुद्रिका 	-	 dhvanimudrikA 	-	 f.
  	-	 audiorecord  [ e.g.,  vinyl,  tape,  compact disc,  etc ]
लेपनपट्टिका 	-	 lepanapaTTikA 	-	 f.
  	-	 adhesivetape
अयस्कान्तीयपट्ट  	-	 ayaskAntIyapaTTa 	-	 m.
  	-	 magnetictape  [ computer ]
ध्वनिवादित्र 	-	 dhvanivAditra 	-	 n.
  	-	 taperecorder
ध्वनिमुद्रणयन्त्र 	-	 dhvanimudraNayantra 	-	 n.
  	-	 taperecorder
छेदना 	-	  chedanA 	-	 f.
  	-	 tap
छिद्रं करोति  { कृ } 	-	  chidraM karoti  { kR } 	-	 verb 	-	 tap  [ barrel,  tree ]
च्यावक 	-	  cyAvaka 	-	 m.
  	-	 tapper  [ as,  of rubber or toddy ]
गोलक-विवरी 	-	  golaka-vivarI 	-	 f.
  	-	  ball tap
उदरावेष्ट 	-	  udarAveSTa 	-	 m.
  	-	 tapeworm
नाडीकीट 	-	  nADIkITa 	-	 m.
  	-	 tapeworm
उत्ताप 	-	  uttApa 	-	 m.
  	-	  see also uttap
तापत्य 	-	  tApatya 	-	 adj.
  	-	  relating to tapatI
तापीमाहात्म्य 	-	  tApImAhAtmya 	-	 n.
  	-	  glory of the tapti
तक्ष 	-	  takSa 	-	 adj.
  	-	  cutting through tapas
तिक्तायन 	-	  tiktAyana 	-	 adj.
  	-	  possessing the radiance of fire taptAy
अतपस् 	-	  atapas 	-	 adj.
  	-	  one who neglects tapas or the practice of ascetic austerities
अतपस्क 	-	  atapaska 	-	 adj.
  	-	  one who neglects tapas or the practice of ascetic austerities
अतपस्य 	-	  atapasya 	-	 adj.
  	-	  one who neglects tapas or the practice of ascetic austerities
यवमध्य 	-	  yavamadhya 	-	 adj.
  	-	  being like a barleycorn in the middle i.e. broad in the centre and thin or tapering at the
काचन 	-	  kAcana 	-	 n.
  	-	  string or tape or wrapper which ties or keeps together a parcel or bundle of papers or leaves of a manuscript
काचनक 	-	  kAcanaka 	-	 n.
  	-	  string or tape or wrapper which ties or keeps together a parcel or bundle of papers or leaves of a manuscript

नाल 	-	 nAla 	-	 m.
  	-	 tap
अङ्कन 	-	 aGkana 	-	 n.
  	-	 tag  [ computer ]
चिह्न 	-	 cihna 	-	 n.
  	-	 tag  [ computer ]
उन्नत 	-	 unnata 	-	 adj.
  	-	 tall
पट्ट 	-	 paTTa 	-	 m.
  	-	 tape  [ computer ]
विनियोग 	-	 viniyoga 	-	 m.
  	-	 task
पुच्छ 	-	 puccha 	-	 m.
  n.
  	-	 tail
कार्यकौशल 	-	 kAryakauzala 	-	 n.
  	-	 tact
वशीकरण 	-	 vazIkaraNa 	-	 n.
  	-	 tame
विचक्र 	-	 vicakra 	-	 n.
  	-	 tank
भाटकयान 	-	 bhATakayAna 	-	 n.
  	-	 taxi
भाषते 	-	 bhASate 	-	 verb 	-	 talk
वदति  { वद् } 	-	 vadati{vad} 	-	 verb 1 P 	-	 talk
स्वीकरोति  { स्वी- कृ } 	-	 svIkaroti{svI-kR} 	-	 verb 8 	-	 take
गृह्णाति  { ग्रह् } 	-	 gRhNAti{grah} 	-	 verb 9 Par 	-	 take
मन्द 	-	 manda 	-	 adj.
  	-	 tardy
रुचिर 	-	 rucira 	-	 adj.
  	-	 tasty
पिञ्चल 	-	 piJcala 	-	 adj.
  	-	 tawny
उत्पीठिका 	-	 utpIThikA 	-	 f.
  	-	 table
पीठिका 	-	 pIThikA 	-	 f.
  	-	 table  [ computer ]

 
   नाल  nAla  m.
    tap   
   अङ्कन  aGkana  n.
    tag  [ computer ]   
   चिह्न  cihna  n.
    tag  [ computer ]  
   उन्नत  unnata   adj.
    tall    
   पट्ट  paTTa  m.
    tape  [ computer ]  
   विनियोग  viniyoga  m.
    task    
   पुच्छ  puccha  m.
  n.
    tail   
   कार्यकौशल  kAryakauzala  n.
    tact    
   वशीकरण  vazIkaraNa  n.
    tame   
   विचक्र  vicakra  n.
    tank    
   भाटकयान  bhATakayAna  n.
    taxi   
   भाषते  bhASate  verb   talk    
   वदति  { वद् }  vadati   { vad }  verb 1 P   talk   
   स्वीकरोति  { स्वी- कृ }  svIkaroti   { svI- kR }  verb 8   take    
   गृह्णाति  { ग्रह् }  gRhNAti   { grah }  verb 9 Par   take   
   मन्द  manda  adj.
    tardy    
   रुचिर  rucira  adj.
    tasty   
   पिञ्चल  piJcala  adj.
    tawny    
   उत्पीठिका  utpIThikA  f.
    table   
   पीठिका  pIThikA  f.
    table  [ computer ]       

Wilson

English

 नाल
mfn.
   (-लः-ला or ली-लं)
1 A hollow or tubular stalk,  the stalk of the water lily,  &c.
2 Any pipe or tube.
n.
  (-लं) Yellow orpiment.
f.
  (-ली)
1 A stalk or culm. 
2 An instrument for perforating an elephant's ear.
3 A period of time,  a Ghari,  twentyfour minutes.
4 Any tubular vessel of the body.
5 The pulse.
E.
  णल to bind,  affix ण,  fem.  affix टाप्,  and ङीष्,  &c.

Apte

English

नाल [nāla],  a.
  [नलस्येदं अण्] Consisting or made of reeds
 नालं वनं यूथपतिर्यथोन्मदः.

लम् A hollow stalk,  especially the stalk of the lotus
 विकचकमलैः दीर्घवैडूर्यनालैः Me.*
  78
 R.*
  6.13
 Ku.*
  7.89
 (m.   also in this sense).

Any tubular vessel of the body.

Yellow orpiment.

A handle.

The neck
 L.
  D. B. -लः A canal,  drain.  (-लम्,  -लः) The navel-string. Comp.
   -अस्त्रम् any tubular weapon as gun,  cannon &c.
 

Apte 1890

English

 नाल a. [नलस्येदं अण्] Consisting or made of reeds. 
लं 1 A hollow stalk,  especially the stalk of the lotus
 विकचकमलैः स्निग्धवैडूर्यनालैः Me. 76
 R. 6. 13
 Ku. 7. 89. (
m. also in this sense). 
2 Any tubular vessel of the body. 
3 Yellow orpiment. 
4 A handle. 
लः A canal,  drain. 

Monier Williams Cologne

English

 नाल mfn.
   (fr.  नल cf.
   नाड) consisting or made of reeds,  BhP.
  

 नाल m.
  (g. अर्धर्चादि) f(आ,  or ई,  L.
 ). and n.
  a hollow stalk,  (esp.  ) of the lotus,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 नाल m.
  any tube or tubular vessel or vein &c.
   of the body,  ib.

 नाल m.
  or n.
  the navel-string,  Gobh.
 ,  Sch.

 नाल m.
  N.
  of a poet,  Cat.
 

 नाल n.
  the urethra,  Suśr.
 

 नाल n.
  a handle (only mf(आ)n.  ifc. ),  MBh.
   vii,  75

 नाल n.
  a partic.  ornament on a chariot,  R.
  vi,  75,  28

 yellow orpiment,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 नाल नाल,  अस्,  आ,  अम् (fr. नल),  consisting
of reeds,  made of a reed or reeds
 (आ or ई,  अम्),  f. n.
a hollow or tubular stalk,  especially the stalk of the
lotus [cf. खर-न्°],  of a pot-herb,  &c.
 (अम्),  n.
any pipe or tube or tubular vessel of the body,  the
windpipe,  urethra,  &c.
 a handle
 = ताल,  आल, 
yellow orpiment
 (आ),  f.,  N. of a river
 (ई),  f. an
instrument for perforating an elephant's ear
 a piece
of metal on which the hours are struck (= घटी)
a period of twenty-four minutes
 a lotus flower.
—नाल-वंश,  अस्,  m. = नल,  a reed.

Macdonell

English

 नाल nāla,  a.
  consisting of reeds
 n.
  hollow 🞄stalk
 lotus stalk
 tube,  pipe
 navel-cord: 🞄-ka,  —° a.
  (lotus) stalk.

Benfey

English

 नाल नाल,  i. e. नल + अ, 
 I. adj.
  Con-
sisting of reed,  Bhāg. P. 6,  11,  8.
 II.
n.
 
 1. A hollow or tubular stalk,  espe-
cially the stalk of the water-lily,  MBh.
2,  88.
 2. A tubular vessel of the body, 
Prab. 55,  5.
 3. A handle,  MBh. 9,  909.
 III. f.
  ला,  The name of a river,  MBh.
6,  339.
 -- Comp.
  नाभि-नाला,  f.
  the navel-
string,  Ragh. 5,  7. यन्त्र-नाल,  n.
  a
pipe (of a well),  Mārk. P. 39,  43.

Apte Hindi

Hindi

नाल
वि* - नलस्येवम्- अण्
नरकुल का बना हुआ

नालम्
नपुं*
   - -
"पीला डंठल,  विशेष कर कमल की डंडी"

नालम्
नपुं*
   - -
"शरीर की नलिकाकार वाहिनी,  धमनी"

नालम्
नपुं*
   - -
हरताल

नालम्
नपुं*
   - -
"मूठ,  दस्का"

नालः
पुं*
  - -
"नहर,  नाली"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

नाल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಾವರೆ ಮೊದಲಾದುವುಗಳ ದಂಡ /ತಾವ್ರೆ ಮೊದಲಾದ ಹೂವುಗಳ ಕಾವು /ವೃಂತ /ತೊಟ್ಟು
निष्पत्तिः - > णल (बन्धे) - "णः" (३-१-१०९)
व्युत्पत्तिः - > नलति इति
प्रयोगाः - > "कराभ्यामुपगूढानालमालोलपत्राभिहततद्विरेफम्",  "हैमैच्छन्ना विकचकमलैः स्निग्धवैडूर्यनालैः"
उल्लेखाः - > रघु० ६-१३,  मेघ० २-१३
नाल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹರಿದಳ

L R Vaidya

English

 nAla {% (I) a. (f. ला) %} Consisting or made of reeds.

 nAla {% (II) n. %} 1. A hollow stalk especially that of the lotus,  R.vi.13,  K.S.vii.89
 (in this sense it is also masculine)
 2. any tubular vessel of the body
 3. a handle.

 nAla {% (III) m. %} A canal.

Bopp

Latin

 नाल m. n. caulis,  praesertim loti. RAGH. 6. 13. 15. 52. (V.
नाली et cf. नाडी.)

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 नाल poet. Skm.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 Nāla = next: Mv 〔iii.387.4〕 (vs
 doubtless m.c.).

Indian Epigraphical Glossary

English

 nāla,  cf. sa-khila-nāla (IE 8-5
 EI 14)
 cultivated land
same as nāla-bhūmi.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 नाल 5. a) Nabelschnur,  Komm. zu Gobh. 2,  7,  17.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

chu ba
१) नहरू २) नाल

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
स्तम्बस्तु गुच्छो धान्यादेर्नालं काण्डोऽफलस्तु सः ।
पलः पलालो धान्यत्वक्तुषो बुसे कडंगरः ॥ ११८२ ॥
-wordlist-
 
स्तम्ब (पुं),  गुच्छ (पुं),  नाल (क्ली),  काण्ड (पुं),  अफलकाण्ड (पुं),  पल (पुंक्ली),  पलाल (पुंक्ली),  धान्यत्वच् (स्त्री),  तुष (पुं),  बुस (पुंक्ली),  कडङ्गर (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

नाल
नाल,  काण्ड
नालं काण्डं क्षुपो गुच्छो व्रीहिः स्तम्बकरिः स्मृतः ॥ ५७९ ॥
verse 2.1.1.579
page 0065

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 नालं,  क्ली,
   (नलतीति । नल बन्धे + “ज्वलिति-कसन्तेभ्यो णः ।” ३ । १ । १४० । इति णः ।)उत्पलादिदण्डः । तत्पर्य्यायः । नाला २ ।इत्यमरः । २ । ९ । २२ ॥
 नाली ३ नालिका४ । इति भरतः ॥
 (यथा,  रघुः । ६ । १३ ।“कश्चित् कराभ्यामुपगूढनाल-मालोलपत्राभिहतद्बिरेफम् ।रजोभिरन्तःपरिवेषबन्धिलीलारविन्दं भ्रमयाञ्चकार ॥
”अर्द्धर्च्चादित्वात् पुंलिङ्गोऽपि ॥
) हरितालम् ।इति स्वामी ॥
 नले,  पुं । इति राजनिर्घण्टः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 नाल स्त्री न०
  नल--बन्धे ज्वला० ण । १ काण्डे २ पद्मादिदण्डेहेमच० “नालामृणालाग्रभुजो भजामः” नैष० “कश्चित्कराभ्यामुपगूढनालम्” रघुः “तयोरुपर्य्यायतनाल-दण्डः” कुमा० । नल--घञ् । ३ जलनिर्गमे जलादेः प्रवाहेपु०  “यथा तोयार्थिनस्तोयं यन्त्रनालादिभिः शनैः”मार्कण्डेयपु०  ।

Capeller

German

 नाल Adj. Schilf-
 n.
  (Lotus-) Stengel, 
Röhre,  Stiel.

Burnouf

French

 नाल नाल a. [f.  ई] (नल) tubulaire. -- S. m.
  f.
 
n.
  tube: tige fistuleuse. -- F. vaisseau,  veine,  artère,  etc.
Chaume.
		 Le gong,  sorte de cloche ou de tam-tam. 
		 Outil pour percer
l'oreille de l'éléphant. -- N. orpiment jaune.
नातवृन्त n.
  tige creuse.
नालि f.
  (sfx. इ) mms. que नाली,  cf.  नाल।
नालिक n.
  lotus. -- F. नालिका tige creuse.
		 Outil
pour percer l'oreille de l'éléphant.
		 Esp. de plante. -- M. buffle.
नालिकेर m.
  noix de coco
 cf.  नारिकेल।
नालिजङ्घ m.
  corbeau.
नालिता f.
  (sfx. ता) esp. d'herbe potagère.
नालीक m.
  (sfx. क) lotus,  racine fibreuse de lotus.
Flèche,  dard,  pique. -- N. réunion de fleurs de lotus.
नालीकिनी f.
  (sfx. इन्) réunion de fleurs de lotus.
नालीव्रण m.
  fistule,  ulcère fistuleux.

Stchoupak

French

 नाल-
 a. fait de roseaux,  qui consiste en roseaux 
 nt. (m. ) tige
creuse,  not. du lotus 
 tube,  canal,  ustensile tubulaire,  vaisseau du corps 
hampe,  manche (ifc.) 
 sorte d'ornement du char 
 -आ- f.
  n.
  d'une rivière.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.