नारिकेल (nArikela)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishनारिकेल - nArikela - - cocoanut
पूगफल - pUgaphala - - betelnut
पूग - pUga - - arecanut
भल्लातक - bhallAtaka - - cashewnut [ Semecarpus anacardium ]
शलाटु - zalATu - - nut
अण्ड - aNDa - - nuts [ vulg.: testicles ]
सुगन्धित्रिफला - sugandhitriphalA - - nutmeg
जाति - jAti - - nutmeg
सन्ध्यापुष्पी - sandhyApuSpI - - nutmeg
कोश - koza - - nutmeg
पुंनाग - puMnAga - - nutmeg
सुमनःफल - sumanaHphala - - nutmeg
कोमल - komala - - nutmeg
कोशफल - kozaphala - - nutmeg
जातिकोश - jAtikoza - - nutmeg
तृख - tRkha - - nutmeg
द्विधात्मक - dvidhAtmaka - - nutmeg
द्वेष्य - dveSya - - nutmeg
पुटक - puTaka - - nutmeg
फल - phala - - nutmeg
नारिकेल - nArikela - - copra
नारिकेल-तैल - nArikela-taila - - copra oil
नारिकेल - nArikela - - coconut
नारिकेल - nArikela - - cocoanut
नारिकेल - nArikela - - copra
नारिकेल-तैल - nArikela-taila - - copra oil
नारिकेल - nArikela - - cocoanut
तोयगर्भ - toyagarbha - cocoa-nut
वाला - vAlA - - cocoa-nut
अबाल - abAla - - cocoa-nut
कौशिकफल - kauzikaphala - - cocoa-nut
जलकरङ्क - jalakaraGka - - cocoa-nut
तुङ्ग - tuGga - - cocoa-nut
दाक्षिणात्य - dAkSiNAtya - - cocoa-nut
दृढवृक्ष - dRDhavRkSa - - cocoa-nut
नारिकेर - nArikera - - cocoa-nut
पयोधर - payodhara - - cocoa-nut
मत्कुण - matkuNa - - cocoa-nut
सदापुष्प - sadApuSpa - - cocoa-nut
चोच - coca - - cocoa-nut
पुटोदक - puTodaka - - cocoa-nut
फलास्थि - phalAsthi - - cocoa-nut
श्रीफल - zrIphala - - cocoa-nut
किकि - kiki - - cocoa tree
न्यवरक्तपीत - nyavaraktapIta - - cocoa brown [ color ]
नाडिकेल - nADikela - cocoa-nut palm
नारिकेल nArikela coconut
नारिकेलवृक्ष nArikelavRkSa coconut tree [ Cocos nucifera - Bot. ]
सुभङ्ग subhaGga coconut tree [ Cocos nucifera - Bot. ]
ईलीलवित्र IlIlavitra coconut scraper
नारिकेल nArikela coconut
नारिकेलवृक्ष nArikelavRkSa coconut tree [ Cocos nucifera - Bot. ]
सुभङ्ग subhaGga coconut tree [ Cocos nucifera - Bot. ]
ईलीलवित्र IlIlavitra coconut scraper
Wilson
EnglishHindi
Hindiनारियल
Shabdartha Kaustubha
Kannadaनारिकेल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೆಂಗಿನ ಮರ
निष्पत्तिः - > किल (श्वैत्ये क्रीडने च) - भावे "घञ्" (३-३-१८)
व्युत्पत्तिः - > नार्याः वनितायाः केल इव केलो यस्य - पुषो०
नारिकेल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿ
Indian Epigraphical Glossary
Englishशब्दकल्पद्रुमः
Sanskritनारिकेलः, (किल श्वैत्ये क्रीडने च + भावेघञ् । नार्य्या रमण्याः केल इव सुखदायीकेलो यस्य । पृषोदरादित्वात् ह्रस्वः ।) स्वनाम-प्रसिद्धफलवृक्षविशेषः । तत्पर्य्यायः । लाङ्गली २ ।इत्यमरः । २ । ४ । १६८ ॥
नारिकेरः ३ नाडि-केलः ४ नारीकेलः ५ नारीकेली ६ नारि-केरी ७ । इत्यादि भरतः । नारिकेलिः ८सदापुष्पः ९ शिरःफलः १० । इति शब्दमाला ॥
नालिकेरः ११ रसफलः १२ सुतुङ्गः १३ कूर्च्च-शेखरः १४ दृढनीलः १५ नीलतरुः १६ मङ्गल्यः१७ उच्चतरुः १८ तृणराजः १९ स्कन्धतरुः २०दाक्षिणात्यः २१ दुरारुहः २२ त्र्यम्बकफलः २३दृढफलः २४ । इति राजनिर्घण्टः ॥
कूर्च्च-शीर्षकः २५ तुङ्गः २६ स्कन्धफलः २७ उच्चः२८ सदाफलः २९ । इति भावप्रकाशः ॥
शिरा-फलः ३० करकाम्भाः ३१ पयोधरः ३२ मत्-कुणः ३३ कौषिकफलः ३४ फलमुण्डः ३५ चटा-फलः ३६ मुण्डफलः ३७ विश्वामित्रप्रियः ३८ ।इति शब्दरत्नावली ॥
नारकेरः ३९ सुभङ्गः४० फलकेसरः ४१ । इति जटाधरः ॥
अस्यगुणाः । गुरुत्वम् । स्निग्धत्वम् । शीतत्वम् ।पित्तनाशित्वञ्च ॥
* ॥
अर्द्धपक्वस्य तस्य गुणौ ।तृषाशोषशमनत्वम् । दुर्ज्जरत्वञ्च ॥
* ॥
बाल-नारिकेलजलगुणाः । लघुत्वम् । शीतलत्वम् ।रसपाके मधुरत्वम् । पित्तपीनसतृषास्रविदाह-भ्रान्तिशोषशमनत्वम् । सुखदायित्वञ्च ॥
* ॥
पक्वनारिकेलजलगुणाः । किञ्चित्पित्तकारित्वम् ।रुचिदत्वम् । मधुरत्वम् । दीपनत्वम् । बल-करत्वम् । गुरुत्वम् । वृष्यत्वम् । वीर्य्यवर्द्धन-त्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
* ॥
“नारिकेलफलं शीतं दुर्ज्जरं वस्तिशोधनम् ।विष्टम्भि वृंहणं बल्यं वातपित्तास्रदाहनुत् ॥
विशेषतः कोमलनारिकेलंनिहन्ति पित्तज्वरमूत्रदोषान् ।तदेव जीर्णं गुरु पित्तकारिविदाहि विष्टम्भि मतं भिषग्भिः ॥
तस्याम्भः शीतलं हृद्यं दीपनं शुक्रलं लघु ।पिपासापित्तजित् स्वादु वस्तिशुद्धिकरं परम् ॥
”तस्य मस्तिष्कगुणाः ।“नारिकेलस्य तालस्य खर्ज्जूरस्य शिरांसि तु ।कषायस्निग्धमधुरवृंहणानि गुरूणि च ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
* ॥
“बालस्य नारिकेलस्य जलं प्रायो विरेचनम् ॥
”इति राजवल्लभः ॥
* ॥
कांस्यपात्रे तज्जलं मद्यतुल्यम् । यथा, --“नारिकेलोदकं कांस्ये ताम्रपात्रे स्थितं मधु ।गव्यञ्च ताम्रपात्रस्थं मद्यतुल्यं घृतं विना ॥
”इति कर्म्मलोचनम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritनारिकेल नल--इण् नालिः केन वायुना जलेन वाइलति चलति इल--क कर्म० रलयोरैक्यम् । स्वनाम-ख्यातेऽवृक्षे अमरः । नालिकेरोऽपि तत्रार्थे शब्दरत्ना० ।“नारिकेलफलं शीतं दुर्जरं वस्तिशोधनम् । विष्टम्भि वृं-हणं बल्यं वातपित्तास्रदाहनुत् । विशेषतः कोमल ना-रिकेलं निहन्ति पित्तज्वरमूत्रदोषान् । तदेव जीर्णं गुरु-पित्तकारि विदाहि विष्टम्भि मतं भिषग्भिः” नवस्य जल-गुणाः । “तस्याम्भः शीतलं हृद्यं दीपनं शुक्रलंलघु ।पिपासा पित्तजित् स्वादु वस्तिशुद्धिकरं परम्” । तस्यमस्तिष्कगुणाः “नारिकेलस्य तालस्य खार्जूरस्य शिरांसितु । कषायस्निग्धमधुरवृंहणानि गुरूणि च” भावप्र०“वालस्य नारिकेलस्य जलं प्रायो विरेचनम्” इतिराजवल्लभः । कांस्यपात्रे तत् जलं मद्यतुल्यं यथाह“नारिकेलोदकं कांस्ये ताम्रपात्रे स्थितं मधु । गव्यञ्चताम्रपात्रस्थं मद्यतुल्यं घृतं विना” इति कर्मलोचनम् ।तस्येदमण् । २ तदीये “नारिकेलासवं तत्र शात्रवं वयशः पपुः” रघुः । अष्टम्यां तद्भक्षणनिषेधः “नारिकेले चमूर्खता” ति० त० तिथिभेदेऽभक्ष्योक्तौ “कोजागररात्रौतदुदकपानं कार्यं यथाह “नारिकेलोदकं पीत्वा कोजा-बर्त्तिमहीतले” ति० त० कोजागरशब्दे दृश्यम् ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.