| YouTube Channel

नाराच (nArAca)

 
शब्दसागरः
English
नाराच
m.
(-चः)
1. An iron arrow. (E. नार men, आङ् before, चम् to eat
or consume, affix
destroying hosts of men. )
2. A bad or cloudy
day.
3. A species of the Dhriti metre. (E. नार water, आचम् to
spit, affix ड.)
f.
(-ची) A goldsmith's scales, a fine or assay balance.
E.
नाराच an iron arrow, and ङीष् diminutive affix
also with कन्
added in the fem. from, नाराचिका
f.
(-का). or नरान् आचामति +
चम-डि
Capeller Eng
English
नाराच
m.
a kind of arrow.
Yates
English
नाराच (चः) 1.
m.
An iron arrow
cloudy day.
f.
Goldsmith's scales.
Spoken Sanskrit
English
नाराच - nArAca -
m.
- ironarrow
नाराच - nArAca -
m.
- water-elephant
नाराच - nArAca -
m.
- any arrow
नाराच - nArAca -
m.
- bad or cloudy day
नाराच - nArAca -
n.
- kind of metre
नाराच - nArAca -
n.
- particular medicament
नाराच nArAca
m.
water-elephant
अम्बुहस्त ambuhasta
m.
water-elephant
जलद्विप jaladvipa
m.
water-elephant
करियादस् kariyAdas
n.
water-elephant
वारिवारण vArivAraNa
m.
water-elephant
जलगन्धेभ jalagandhebha
m.
scented water-elephant
करशीकर karazIkara
m.
water expelled by an elephant's trunk
सिन्धु sindhu
m.
water ejected from an elephant's trunk
वमथु vamathu
m.
water ejected from an elephant's trunk
Wilson
English
नाराच
m.
(-त्रः)
1 An iron arrow. (E. नार men, आङ् before चम to eat or consume,
affix
destroying hosts of men. )
2 A bad or cloudy day.
3 A species of the Dhṛti metre. (E. नार water, आचम to spit,
affix ड.)
f.
(-त्री) A goldsmith's scales, a fine or assay balance.
E.
नाराच an iron arrow, and ङीष् diminutive affix
also with कन्
added in the fem. form, नाराचिका
f.
(-का)
Apte
English
नाराचः [nārācḥ], [नरान् आचामति आ-चम्-ड स्वार्थे अण् , नारम् आचामति वा Tv.]
An iron arrow
तत्र नाराचदुर्दिनम्
R.*
4.41.
An arrow in general
सर्वलोहास्तु ये बाणाः नाराचास्ते प्रकीर्तिताः पञ्चभिः पृथुलैः पक्षैर्युक्ताः सिध्यन्ति कस्यचित् Dhanur. 73
Rām.*
3.25.25
कनकनाराचपरंपराभिरिव
K.*
57.
Water-elephant.
A road running towards the east
Kāmikāgama 25.3.
Apte 1890
English
नाराचः [नरान् आचामति आ-चम्ड स्वार्थे अण्, नारं आचामति वा Tv.] 1 An iron arrow
तत्र नाराचदुर्दिनं R. 4. 41.
2 An arrow in general
कनकनाराचपरंपराभिरिव K. 57.
3 Waterelephant.
Monier Williams Cologne
English
नाराच
m.
(fr. ?) an iron arrow, any a°,
MBh.
Kāv.
&c.
(cf. अर्ध-)
water-elephant (= जलेभ),
L.
a bad or cloudy day (?),
L.
नाराच
n.
a kind of metre,
Col.
(cf. नर्°)
a partic. medicament,
Car.
Monier Williams 1872
English
नाराच नाराच, अस्, m. an iron arrow, an
arrow in general
a water-elephant (= जलेभ,
अम्बु-हस्तिन्)
a bad or cloudy day (?)
a species
of the Dhṛti metre, also called Narāca, consisting of
4 times 8 iambics
(नाराची or नाराचिका), f. a gold-
smith's scales, a fine or assay balance.
Macdonell
English
नाराच nārāca,
m.
(kind) of arrow: -durdina,
n.
shower of arrows.
Benfey
English
नाराच नाराच (perhaps नर-अञ्च्
+ अ),
m.
A kind of arrow, MBh. 1, 5522.
Apte Hindi
Hindi
नाराचः
पुं*
- "नरान् आचमति- + चम् + स्वार्थे अण्, नारम् आचामति वा तारा*"
लोहे का बाण
नाराचः
पुं*
- "नरान् आचमति- + चम् + स्वार्थे अण्, नारम् आचामति वा तारा*"
बाण
नाराचः
पुं*
- "नरान् आचमति- + चम् + स्वार्थे अण्, नारम् आचामति वा तारा*"
जल हाथी
नाराचः
पुं*
- "नरान् आचायति+आ+चम्+ड, स्वार्थे अण्, नारम् आचामति वा"
पूर्वदिशा को जाने वाली सड़क
नाराचः
पुं*
- "नरान् आचायति+आ+चम्+ड, स्वार्थे अण्, नारम् आचामति वा"
मूर्ति को उसके स्थान पर जमाने के लिए धातु की बनी चटखनी या कील
Shabdartha Kaustubha
Kannada
नाराच
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲೋಹಮಯವಾದ ಬಾಣ
निष्पत्तिः - > + चमु (अदने) - "डः" (३-२-१०२)
व्युत्पत्तिः - > नारं नरसमूहमाचामति
प्रयोगाः - > "नाराचक्षेपणीयाश्मनिष्पेषोत्पतितानलम्"
उल्लेखाः - > रघु० ४-७७
नाराच
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೀರಿನ ಆನೆ
L R Vaidya
English
nArAca {% m. %} 1. An iron arrow, तत्र नाराचदुर्दुनम् R.iv.41
2. an arrow in general
3. a water-elephant.
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
५, अक्ष, अनिल, अनुत्तर, अर्थ, असु, आशुग, इन्द्रिय, इषु, कङ्कपत्री, करणीय, कलङ्क, कामगुण, कामदेव, खग, तत्त्व, तन्मात्र, धी, नाराच, नालीक, पक्षि, पञ्च, पतङ्ग, पत्रिन्, पर्व, पवन, पाण्डव, पुत्र, पृषत्क, प्राण, बाण, भाव, भूत, भेदक, मरुत्, महाभूत, महाव्रत, मार्गण, रत्न, लेय, लेयक, वध, वर्ष्मन्, वात, वायु, विशिख, विषय, व्रत, शर, शरीर, शस्त्र, शिलीमुख, शूक, श्वसन, समिति, सायक, स्मरबाण, स्मरेषु
Bopp
Latin
नाराच m. sagitta ferrea. DR. 8. 6. A. 10. 20.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
शिलीमुख
पु
शिलीमुख, भृङ्ग, नाराच
भृङ्गः शिलीमुखः ख्यातो नाराचोऽपि शिलीमुखः
verse 2.1.1.74
page 0012
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
प्रक्ष्वेडनः सर्वलौहो नाराच एषणश्च सः
-wordlist-
प्रक्ष्वेडन (पुं), सर्वलौह (पुं), नाराच (पुं), एषण (पुं)
नाममाला
Sanskrit
शिलीमुख, शर, बाण, मार्गण, रोपण, कण, इषु, काण्ड, क्षुरप्र, नाराच, तोमर, खग
शिलीमुखः शरो बाणो मार्गणो रोपणः कणः
इषुः काण्डं क्षुरप्रं नाराचं तोमरं खगः ७८
verse 0.1.1.78
page 0040
पुराणम्
English
नाराच / NĀRĀCA. A particular type of arrow.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नाराचः,
पुं,
(नारं नरसमूहं आचामतीति ।चमु अदने + “अन्येष्वपि दृश्यते ।” १०१ ।इति डः ।) समुदायलौहमयबाणः तत्पर्य्यायः ।प्रक्ष्वेडनः इत्यमरः ८७
लोह-नालः इति शब्दरत्नावली
(यथा, बृहत्शार्ङ्गधरे ।“सर्व्वलौहास्तु ये बाणा नाराचास्ते प्रकीर्त्तिताः ।पञ्चभिः पृथुलैः पक्षैर्युक्ताः सिध्यन्ति कस्य-चित्
”)दुर्दिनम् इति शब्दमाला
(अष्टादशाक्षर-वृत्तिविशेषः इति छन्दोमञ्जरी
अस्य लक्ष-णादिकं छन्दःशब्दे द्रष्टव्यम्
वैद्यकोक्तघृत-विशेषः यथा, भावप्रकाशे उदररोगाधिकारे ।“स्नुक्क्षीरदन्तीत्रिफलाविडङ्ग-सिंहीत्रिवृच्चित्रकसूर्य्यकल्कैः ।घृतं विपक्वं कुडवप्रमाणंतोयेन तस्याक्षसमेन कर्षम्
पीतोष्णमम्भोऽनुपिबेद्विरेफेपेयं रसं वा प्रपिबेद्बिधिज्ञः ।नाराचमेनं जठरामयाना-मुक्तं प्रयुक्तं प्रवदन्ति सन्तः
”इति नाराचघृतम्
*
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
नाराच
पु०
नरान् आचामति + चम--ड स्वार्थे अण्, नारं नरसमूहमाचामति + चम--ड वा सर्वलौहमयेवाणे अमरः “तत्र नाराचदुर्दिनम्” रघुः नालीकशब्देदृश्यम्” कुपित मदनमुक्तोत्तप्तनाराचलीलाम्” माघः “इहगनरचतुष्कसृष्टन्तु नाराचमाचक्षते” उक्ते छन्दोभेदे
न०
Capeller
German
नाराच
m.
(eiserner) Pfeil.
Burnouf
French
नाराच नाराच
m.
javelot de fer.
Jour pluvieux. -- F.
नाराची balance d'orfèvre.
Stchoupak
French
नाराच-
m.
sorte de flèche, not. en fer, flèche en général.
°दुर्दिन- nt. tempête ou nuée de flèches.