| YouTube Channel

नामापराधः (nAmAparAdhaH)

 
Apte Hindi
Hindi
नामापराधः
पुं*
 नामन्-अपराधः -
"नाम लेकर गाली देना, नाम लेकर बुलाना अर्थात् तिरस्कार करना"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नामापराधः,
पुं,
 (नाम्नि नामविषये अपराधः ।नाम्नः सकाशात् अपराधो वा ।) साधुनिन्दा-दिरूपदुरदृष्टजनकव्यापारविशेषः । यथा, --श्रीनारद उवाच ।“के तेऽपराधा विप्रेन्द्र ! नाम्नो भगवतः कृताः ।विविन्दन्ति नृणां कृत्यं प्राकृतं ह्यानयन्ति च ॥
तत् कथ्यतां महाभागापराधं नाम्नि केशवे ।केन केन प्रकारेण भवेद्वै तज्जनादिषु ॥
सनत्कुमार उवाच ।सतां निन्दा नाम्नः परममपराधं वितनुतेयतः ख्यातिं यातस्तमुपहसते गर्हयति च ।तथा विष्णोरिष्टं य इह गुणनामादि सकलंधिया भिन्नं पश्येत् स खलु हरिनामाहितकरः ॥
गुरोरवज्ञा श्रुतिशास्त्रनिन्दनंतथार्थवादो हरिनाम्नि कल्पनम् ।नाम्नां बलाद्यस्य हि पापबुद्धि-र्न विद्यते तस्य शठस्य शुद्धिः ॥
दिवौकसां गुरोः पित्रोर्भूसुराणाञ्च गर्हनम् ।नामापराधं यत्तत् स्याद्वैष्णवानां तथा नृणाम् ॥
गोऽश्वत्थतुलसीधात्रीर्नृपान्निन्दन्ति नारद ! ।नामापराधी स भवेन्नाम गोविन्दवैष्णवान् ॥
सर्व्वतीर्थानि क्षेत्राणि चावमन्यति निन्दति ।गङ्गासरस्वतीयामीश्चापराधी भवेन्नरः ॥
श्रीमद्भागवतं महाभारतं ब्राह्मणान् गुरुम् ।मन्त्रं महाप्रसादञ्च योऽवमन्यति नारकी ॥
अवतारान् हरेस्तत्तन्नामभक्तांश्च निन्दति ।अवमन्यति देवर्षे नारकी स जनोऽधमः ॥
गोविन्दस्यार्च्चनं कुर्य्यादवमन्यति वैष्णवान् ।निन्दतीह च नामानि स नाम्नोऽप्यपराधकृत् ॥
वर्णाश्रमानन्त्यजांश्च जातिबुद्ध्यावमन्यति ।वैष्णवान् कुरुते निन्दामपराधी नराधमः ॥
द्बिजबन्धुं स्त्रियं शूद्रं जातिभेदेन वैष्णवम् ।येऽवमन्यन्ति निन्दन्ति ते वै निरयगामिनः ॥
अर्च्चे विष्णोः शिलाधीर्गुरुषु नरमतिर्वैष्णवे जाति-बुद्धि-र्विष्णोर्व्वा वैष्णवानां कलिमलमथने पादतीर्थे-ऽम्बुबुद्धिः ।विष्णोर्न्निर्म्माल्यनाम्नोः कलुषदहनयोरन्य-सामान्यबुद्धि-र्व्विष्णौ सर्व्वेश्वरेशे तदितरसमधीर्य्यस्य वानारकी सः ॥
पूज्यते देवसामान्यं कृत्वा नारायणं नरः ।नामापराधी स भवेद्वैष्णवान् यो न सेवते ॥
नारद उवाच ।नामापराधा ह्यपराः कति सन्ति तपोधन ! ।तत् कथ्यतां मे सकलं यदि योग्यो भवामि ते ॥
सनत्कुमार उवाच ।वैष्णवे शठतां विष्णौ गुरौ पित्रोश्च भूसुरे ।निन्दां यः कुरुते मोहादपराधी स नारकी ॥
”इति पाद्मोत्तरखण्डे । १०२ -- १०३ अध्यायौ ॥
अपि च ।“धर्म्मव्रतत्यागहुतादिसर्व्व-शुभक्रियासाम्यमपि प्रमादः ।अश्रद्दधाने विसुखेऽप्यशृण्वतियश्चोपदेशः शिवनामापराधः ॥
श्रुत्वापि नाममाहात्म्यं यः प्रीतिरहितो नरः ।अहं ममादि परमो नाम्नि सोऽप्यपराधकृत् ॥
”अपराधभञ्जनमाह ।“जाते नामापराधेऽपि प्रमादेन कथञ्चन ।सदा संकीर्त्तयेन्नाम तदेकशरणो भवेत् ॥
नामापराधयुक्तानां नामान्येव हरन्त्यघम् ।अविश्रान्तप्रयुक्तानि तान्येवार्थकराणि च ॥
नामैकं यस्य वाचि स्मरणपथगतं श्रोत्रमूलंगतं वाशुद्धं वाशुद्धवर्णं व्यवहितरहितं तारयत्येवसत्यम् ।तच्चेद्देहद्रविणजनतालोभपाषण्डमध्येनिक्षिप्तं स्यान्न फलजनकं शीघ्रमेवात्र विप्र ! ॥
”इति श्रीहरिभक्तिविलासः ॥