| YouTube Channel

नापित (nApita)

 
शब्दसागरः
English
नापित
m.
(-तः) A barber.
E.
negative, आप् to obtain, (respect.) तन्
Unādi affix, and इट् augment शूद्रायां क्षत्रियात् जाते सङ्कीर्णजातिभेदे
Capeller Eng
English
नापित॑
m.
barber
f.
°ती.
Yates
English
नापित (तः) 1.
m.
A barber.
Spoken Sanskrit
English
नापित nApita
m.
barber
क्षुरक kSuraka
m.
barber
वप्तृ vaptR
m.
barber
श्मश्रुकर zmazrukara
m.
barber
अन्तवशायिन् antavazAyin
m.
barber
अन्तावसायिन् antAvasAyin
m.
barber
अलुम aluma
m.
barber
कल्पक kalpaka
m.
barber
केशच्छिद् kezacchid
m.
barber
केशप्र्स्तिग्रह kezaprstigraha
m.
barber
क्षौरिक kSaurika
m.
barber
क्षुरमर्दिन् kSuramardin
m.
barber
क्षुरिन् kSurin
m.
barber
खरालिक kharAlika
m.
barber
चन्दिल candila
m.
barber
चन्द्रिल candrila
m.
barber
छत्त्रिन् chattrin
m.
barber
तण्डिवाह taNDivAha
m.
barber
दिवाकीर्ति divAkIrti
m.
barber
नखकुट्ट nakhakuTTa
m.
barber
नापित nApita
m.
barber
नापित nApita
m.
shaver
Wilson
English
नापित
m.
(-तः) A barber.
E.
negative, आप to obtain, (respect, ) तन् Uṇādi affix, and
इट् augment.
Apte
English
नापितः [nāpitḥ], A barber, shaver.
Comp.
-उच्छिष्टता the act of not bathing after the shave
पारदार्यमनायुष्यं नापितो- च्छिष्टता तथा
Mb.
* 13.14.4. -गृहम्, -शाला a barber's shop, shaving-house.
Apte 1890
English
नापितः A barber, shaver.
Comp.
शाला a barber's shop, shavinghouse.
Monier Williams Cologne
English
नापित॑
m.
(Uṇ. ili, 87 ना॑प्° स्ना?) a barber, shaver,
ŚBr.
ŚrGṛS.
Mn.
&c.
,
RTL.
374, 459
Monier Williams 1872
English
नापित नापित, अस्, m. (according to some
a corruption of स्नापितृ, one who bathes), a barber,
a shaver
(ई), f. the wife of a barber
[cf. वप्तृ।]
—नापित-वास्तु, उ, n. a barber's dwelling.
—ना-
पितवास्तुक, अस्, ई, अम्, belonging to or coming
from the dwelling of a barber.
—नापित-शाला or
नापित-शालिका, f. a barber's shop.
Macdonell
English
नापित nāpitá,
m.
barber
ī,
f.
barberʼs wife.
Benfey
English
नापित नापित, based on the nom.
sing. स्नापिता, i. e. स्नाप्, curtailed Causal
of स्ना, + तृ।
1.
m.
A barber, Man. 4,
253.
2.
f.
ति, The wife of a barber,
Pañc. 37, 7.
Apte Hindi
Hindi
नापितः
पुं*
- "न आप्नोति सरलताम्- + आप् + तन्, इट्"
"नाई, हजामत बनाने वाला"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
नापित
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಿವಾಕೀರ್ತಿ /ಕ್ಷೌರಿಕ /ನಾಯಿಂದ
निष्पत्तिः - > + आप्लृ (व्याप्तौ) - "तन्" इडागमश्च (उ० ३-८७)
विस्तारः - > ಇವನು ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಂದ ಶೂದ್ರಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಬೆರಕೆ ಜಾತಿಯವನು. "नराणां नापितो धूर्तः पक्षिणां चैव वायसः दंष्ट्राणां सृगालस्तु श्वेतभिक्षुस्तपस्विनाम् ॥" - पञ्चतं०
L R Vaidya
English
nApita {% m. %} A barber, a shaver, M.iv.253.
Bopp
Latin
नापित m. tonsor. HIT. 63. 6.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पुस्तं लेप्यादिकर्म स्यान्नापितश्चण्डिलः क्षुरी ९२२
क्षुरमर्दी दिवाकीर्तिर्मुण्डकोऽन्तावसाय्यपि
-wordlist-
पुस्त (क्ली), नापित (पुं), चण्डिल (पुं), क्षुरिन् (पुं), क्षुरमर्दिन् (पुं), दिवाकीर्ति (पुं), मुण्डक (पुं), अन्तावसायिन् (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
क्षुरमर्दिन्
क्षुरमर्दिन्, दिवाकीर्ति, चण्डिल, नापित
क्षुरमर्दी दिवाकीर्तिश्चण्डिलो नापितः स्मृतः
verse 2.1.1.589
page 0066
Vedic Reference
English
Nāpita, ‘barber, is mentioned in the Śatapatha Brāhmaṇa^1
and later.^2 But the older word is Vaptṛ, ^3 a derivative of
vap, ‘shave, with forms of which verb shaving is referred to
as early as the Rigveda.^4 The dead were shaved before
burial.^5
1) iii. 1, 2, 2.
2) Kātyāyana Śrauta Sūtra, vii. 2, 8.
13
Āśvalāyana Gṛhya Sūtra, i. 17,
etc.
3) Rv. x. 142, 4.
4) x. 142, 4. Cf. i. 65, 4
Av. vi. 68
v 2, 17, etc.
5) Av. v. 19, 4.
Cf. Zimmer, Altindisches Leben, 266
Max Müller, Sacred Books of the East,
32, 265.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नापितः,
पुं,
(न आप्नोति सरलतामिति +आप् + “नञ्याप इट् ।” उणां ८७ ।इति तन् इट् ।) वर्णसङ्करजातिविशेषः ।स तु पट्टिकार्य्यां कुवेरिणो जातः इति परा-शरपद्धतिः
शूद्रायां क्षत्त्रियाज्जातः इतिविवादार्णवसेतुः
तस्य क्षौरं कर्म्म तत्-पर्य्यायः क्षुरी मुण्डी दिवाकीर्त्तिः ४अन्तावसायी इत्यमरः १० १०
छत्री ६वात्सीसुतः नखकुट्टः ग्रामणीः इतिशब्दरत्नावली
चन्द्रिलः १० मुण्डः ११ भाण्ड-पुटः १२ इति जटाधरः
(यथा, पञ्चतन्त्रे ।३ ७३ ।“नराणां नापितो धूर्त्तः पक्षिणाञ्चैव वायसः ।दंष्ट्रिणाञ्च शृगालस्तु श्वेतभिक्षुस्तपस्विनाम्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
नापित पुंस्त्री शूद्रायां क्षत्रियात् जाते सङ्कीर्णजातिभेदेपट्टिकार्य्यां कुवेरिणो जाते सङ्कीर्णजातिभेदे ।“आर्द्धिकं कुलमित्रं गोपालो दासनापितौ एतेशूद्रेषु भोज्यान्ना यश्चात्मानं निवेदयेत्” मनुः ।“सच्छूद्रौ गोपनापितौ” “नराणां नापितो धूर्त्तः” ।“ग्रामकामञ्च गोपालं वनकामञ्च नापितम्” मा० उ० ३२ अ० ।“नटी कापालिनी वेश्या कुलटा नापिताङ्गना” कुलनायिकोक्तौ तन्त्रम् तस्य वृत्तिः क्षुरकर्म “उपो-षितस्य व्रतिनः कॢप्तकेशस्य नापितैः श्रीस्तावत्तिष्ठतिगृहे यावत् तैलं संस्पृशेत्” स्मृतिः शिल्पित्वात्अपत्ये फिञ् नापितायनि तदपत्ये पुंस्त्री० पक्षेष्यञ् नापित्य तत्रार्थे पुंस्त्री०
Capeller
German
नापित॑
m.
Barbier
f.
die Frau eines B.
Burnouf
French
नापित नापित pp. de नापयामि। -- S.
m.
barbier,
tondeur.
नापितशाता
f.
boutique de barbier.
Stchoupak
French
नापित-
m.
barbier.