नापित (nApita)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English नापित nApita barber
क्षुरक kSuraka barber
वप्तृ vaptR barber
श्मश्रुकर zmazrukara barber
अन्तवशायिन् antavazAyin barber
अन्तावसायिन् antAvasAyin barber
अलुम aluma barber
कल्पक kalpaka barber
केशच्छिद् kezacchid barber
केशप्र्स्तिग्रह kezaprstigraha barber
क्षौरिक kSaurika barber
क्षुरमर्दिन् kSuramardin barber
क्षुरिन् kSurin barber
खरालिक kharAlika barber
चन्दिल candila barber
चन्द्रिल candrila barber
छत्त्रिन् chattrin barber
तण्डिवाह taNDivAha barber
दिवाकीर्ति divAkIrti barber
नखकुट्ट nakhakuTTa barber
नापित nApita barber
नापित nApita shaver
Wilson
EnglishApte
Englishनापितः [nāpitḥ], A barber, shaver. -उच्छिष्टता the act of not bathing after the shave
पारदार्यमनायुष्यं नापितो- च्छिष्टता तथा * 13.14.4. -गृहम्, -शाला a barber's shop, shaving-house.
Monier Williams 1872
Englishनापित नापित, अस्, m. (according to some
a corruption of स्नापितृ, one who bathes), a barber,
a shaver
(ई), f. the wife of a barber
[cf. वप्तृ।]
—नापित-वास्तु, उ, n. a barber's dwelling.
—ना-
पितवास्तुक, अस्, ई, अम्, belonging to or coming
from the dwelling of a barber.
—नापित-शाला or
नापित-शालिका, f. a barber's shop.
Benfey
EnglishApte Hindi
Hindiनापितः
- "न आप्नोति सरलताम्- न + आप् + तन्, इट्"
"नाई, हजामत बनाने वाला"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaनापित
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಿವಾಕೀರ್ತಿ /ಕ್ಷೌರಿಕ /ನಾಯಿಂದ
निष्पत्तिः - > न + आप्लृ (व्याप्तौ) - "तन्" इडागमश्च (उ० ३-८७)
विस्तारः - > ಇವನು ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಂದ ಶೂದ್ರಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಬೆರಕೆ ಜಾತಿಯವನು. "नराणां नापितो धूर्तः पक्षिणां चैव वायसः । दंष्ट्राणां च सृगालस्तु श्वेतभिक्षुस्तपस्विनाम् ॥" - पञ्चतं०
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritपुस्तं लेप्यादिकर्म स्यान्नापितश्चण्डिलः क्षुरी ॥ ९२२ ॥
क्षुरमर्दी दिवाकीर्तिर्मुण्डकोऽन्तावसाय्यपि ।
पुस्त (क्ली), नापित (पुं), चण्डिल (पुं), क्षुरिन् (पुं), क्षुरमर्दिन् (पुं), दिवाकीर्ति (पुं), मुण्डक (पुं), अन्तावसायिन् (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritक्षुरमर्दिन्
क्षुरमर्दिन्, दिवाकीर्ति, चण्डिल, नापित
क्षुरमर्दी दिवाकीर्तिश्चण्डिलो नापितः स्मृतः ।
verse 2.1.1.589
page 0066
Vedic Reference
EnglishNāpita, ‘barber, ’ is mentioned in the Śatapatha Brāhmaṇa^1
and later.^2 But the older word is Vaptṛ, ^3 a derivative of
vap, ‘shave, ’ with forms of which verb shaving is referred to
as early as the Rigveda.^4 The dead were shaved before
burial.^5
1) iii. 1, 2, 2.
2) Kātyāyana Śrauta Sūtra, vii. 2, 8.
13
Āśvalāyana Gṛhya Sūtra, i. 17,
etc.
3) Rv. x. 142, 4.
4) x. 142, 4. Cf. i. 65, 4
Av. vi. 68
v 2, 17, etc.
5) Av. v. 19, 4.
Cf. Zimmer, Altindisches Leben, 266
Max Müller, Sacred Books of the East,
32, 265.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritनापितः, (न आप्नोति सरलतामिति । न +आप् + “नञ्याप इट् च ।” उणां ३ । ८७ ।इति तन् इट् च ।) वर्णसङ्करजातिविशेषः ।स तु पट्टिकार्य्यां कुवेरिणो जातः । इति परा-शरपद्धतिः ॥
शूद्रायां क्षत्त्रियाज्जातः । इतिविवादार्णवसेतुः ॥
तस्य क्षौरं कर्म्म । तत्-पर्य्यायः । क्षुरी २ मुण्डी ३ दिवाकीर्त्तिः ४अन्तावसायी ५ । इत्यमरः । २ । १० । १० ॥
छत्री ६वात्सीसुतः ७ नखकुट्टः ८ ग्रामणीः ९ । इतिशब्दरत्नावली ॥
चन्द्रिलः १० मुण्डः ११ भाण्ड-पुटः १२ । इति जटाधरः ॥
(यथा, पञ्चतन्त्रे ।३ । ७३ ।“नराणां नापितो धूर्त्तः पक्षिणाञ्चैव वायसः ।दंष्ट्रिणाञ्च शृगालस्तु श्वेतभिक्षुस्तपस्विनाम् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskritनापित पुंस्त्री शूद्रायां क्षत्रियात् जाते १ सङ्कीर्णजातिभेदेपट्टिकार्य्यां कुवेरिणो जाते २ सङ्कीर्णजातिभेदे च ।“आर्द्धिकं कुलमित्रं च गोपालो दासनापितौ । एतेशूद्रेषु भोज्यान्ना यश्चात्मानं निवेदयेत्” मनुः ।“सच्छूद्रौ गोपनापितौ” “नराणां नापितो धूर्त्तः” ।“ग्रामकामञ्च गोपालं वनकामञ्च नापितम्” मा० उ० ३२ अ० ।“नटी कापालिनी वेश्या कुलटा नापिताङ्गना” कुलनायिकोक्तौ तन्त्रम् । तस्य वृत्तिः क्षुरकर्म । “उपो-षितस्य व्रतिनः कॢप्तकेशस्य नापितैः । श्रीस्तावत्तिष्ठतिगृहे यावत् तैलं न संस्पृशेत्” स्मृतिः । शिल्पित्वात्अपत्ये फिञ् । नापितायनि तदपत्ये पुंस्त्री० पक्षेष्यञ् नापित्य तत्रार्थे पुंस्त्री० ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
