| YouTube Channel

नाथः (nAthaH)

 
Apte
English
नाथः [nāthḥ], [नाथ्-अच्]
A lord, master
leader
नाथे कुत- स्त्वय्यशुभं प्रजानाम्
R.*
 5.13
2.73
3.45
त्रिलोक˚, कैलास˚
&c.
 भर्तुनाथा हि नार्यः Pratimā 1.25
विजने$पि च नाथवानिवास्मि Bu. Ch.5.69.
A husband.
A rope passed through the nose of a draft-ox.
A possessor.
A protector
अनाथाया हि नाथस्त्वं कौसल्याया भविष्यसि
Rām.*
 2.53.17.Comp. -हरिः a beast (पशु).
Apte 1890
English
नाथः [नाथ्-अच्] 1 A lord, master, protector, leader
नाथे कुतस्त्वय्यशुभं प्रजानां R. 5. 13, 2. 73, 3. 45
त्रिलोक°, कैलास° &c.
2 A husband.
3 A rope passed through the nose of a draft-ox.
4 A possessor.
Comp.
हरिः a beast (पशु).
Apte Hindi
Hindi
नाथः
पुं*
 - नाथ् + अच्
"प्रभु, स्वामी, रक्षक"
नाथः
पुं*
 - नाथ् + अच्
पति
नाथः
पुं*
 - नाथ् + अच्
भारवाही बैल की नाक में डाला हुआ रस्सा
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 नाथः
noun
गोरखपन्थिनां साधोः उपाधिः।
"गोरखपन्थिनां साधोः नाम्नः प्राक् नाथः इति उपाधिः दृश्यते।"
Tamil
Tamil
நாத2: : எஜமானன், ரக்ஷிப்பவன், கணவன், மூக்கணாங்கயிறு.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नाथः,
पुं,
 (नाथति ईश्वरो भवतीति । नाथऐश्ये + अच् ।) ऐश्ययुक्तः । तत्पर्य्यायः ।अधिपः २ ईशः ३ नेता ४ परिवृढः ५ अधिभूः६ पतिः ७ इन्द्रः ८ स्वामी ९ आर्य्यः १० प्रभुः११ भर्त्ता १२ ईश्वरः १३ विभुः १४ ईशिता १५इनः १६ नायकः १७ । इति हेमचन्द्रः । ३ । २३ ॥
(यथा, रामायणे । २ । ४८ । १७ ।“स हि नाथो जनस्यास्य स गतिः स परायणम् ॥
”)