| YouTube Channel

नागरिक (nAgarika)

 
Capeller Eng
English
नागरिक
a.
urbance, polite
m.
citizen.
Spoken Sanskrit
English
नागरिक - nAgarika -
adj.
- clever
नागरिक - nAgarika -
adj.
- cunning
नागरिक - nAgarika -
adj.
- born or living in a town
नागरिक - nAgarika -
adj.
- polite
नागरिक - nAgarika -
adj.
- civic
नागरिक - nAgarika -
adj.
- courtly
नागरिक - nAgarika -
adj.
- town born
नागरिक - nAgarika -
m.
- inhabitant of a city
नागरिक - nAgarika -
m.
- police-officer
नागरिक - nAgarika -
m.
- inhabitant of a town
नागरिक - nAgarika -
m.
- chief of a town
नागरिक - nAgarika -
m.
- citizen
नागरिक - nAgarika -
m.
- policeman
नागरिक - nAgarika -
m.
- police superintendent
नागरिक - nAgarika -
n.
- toll raised from a town
नागरिक nAgarika
adj.
courtly
नागरिकवृत्ति nAgarikavRtti
f.
courtly manner or style
Monier Williams Cologne
English
नागरिक
mfn.
born or living in a town, civic,
Kāv.
Pur.
polite, courtly,
Śak.
(cf. -वृत्ति, below)
clever, cunning,
Pañc.
नागरिक
m.
inhabitant of a town, (esp. ) chief of a t°, police-officer,
Śak.
(v.l °रक)
नागरिक
n.
the toll raised from a t°,
Pāṇ.
iv, 3, 75, Sch.
Monier Williams 1872
English
नागरिक, अस्, ई, अम्, town-born, town-bred
living in or inhabiting a town
produced from a
town
polite
clever, cunning
(अस्), m. a citizen,
the chief of a town, superintendant of police
(अम्),
n. the toll raised from a town.
—नागरिक-पुर,
अम्, n., N. of a town.
—नागरिक-बल, अम्, n.
the guard of a police-officer.
Macdonell
English
नागरिक nāgar-ika,
a.
urban, town-bred
🞄polite
m.
(well-bred) citizen
superintendent 🞄of police.
Benfey
English
नागरिक नागरिक, i. e. नगर +
इक,
I.
adj.
Inhabiting a town, Sch.
ad. Śāk. d. 51.
II.
m.
1. A citizen,
Vikr. 77, 12.
2. Polite, Śāk. 60, 2.
2.
A superintendent of the police, Daśak.
195, 13.
Apte Hindi
Hindi
नागरिक
वि* - नगर + ठक
"नगर में पला, नगर में उत्पन्न"
नागरिक
वि* - नगर + ठक
"नम्र, शिष्ट, शालीन"
नागरिक
वि* - नगर + ठक
"चतुर, बुद्धिमान्, चालाक"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
नागरिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪೌರ /ಪಟ್ಟಣಿಗ /ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುವವನು
नागरिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸುಸಂಸ್ಕೃತ /ಮರ್ಯಾದೆಯಿಂದ ವರ್ತಿಸುವವನು
प्रयोगाः - > "गच्छ नागरिकवृत्त्या सञ्ज्ञापयैनम्"
उल्लेखाः - > शाकु०
नागरिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಗರರಕ್ಷಕ /ನಗರರಕ್ಷಣೆಯ ಅಧಿಕಾರಿ
निष्पत्तिः - > "ठक्" (४-४-३३)
व्युत्पत्तिः - > नगरं रक्षति
L R Vaidya
English
nAgarika {% (I) a. (f. की) %} 1. Town-born, town-bred
2. polite, clever, cunning.
nAgarika {% (II) m. %} 1. A citizen
2. a shrewd man bred in the vices of the town
3. the chief of the police
4. an artist
5. thief.
Bopp
Latin
नागरिक m. (a नगर s. इक) oppidanus, civis. UR. 82. 11.
Indian Epigraphical Glossary
English
Nāgarika (HD), chief of the police. See Vikramorvaśīya,
V (after verse 4)
Daśakumāracarita, II, pp. 58-59. The
Vaijayantī explains the word as Kārāpati, the superintendent of
jails.
(ASLV), the chief bailiff or prefect at Vijayanagara.
See also Ghoshal, H. Rev. Syst., pp. 95-96. Cf. Nagara-rakṣin,
etc.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
चतुर, चतुरक, निपुण, निष्ण, निष्णात, विशारद, पटु, प्रवीण, प्राज्ञ, विचक्षण, विदग्ध, पटुमति, पटिष्ठ, पटीयस्, पेशल, प्रणत, प्रतीत, अणुक, अभिज्ञ, उल्लाघ, ऋभु, ऋभुमत्, ऋभुष्ठिर, ऋभ्व, ऋभ्वन्, ऋभ्वस्, करण, कर्मठ, कर्मण्य, कलाप, कलिङ्ग, कल्य, कारयितव्यदक्ष, कुशल, कुशलिन्, कृतकर्मन्, कृतमुख, कृतिन्, कृत्नु, क्रियापटु, छेक, छेकल, छेकाल, तूर्णि, तेजीयस्, धीवन्, धीवर, धृत्वन्, धृषु, नदीष्ण, नयक, नागर, नागरक, नागरिक, निर्ग्रन्थक, निर्ग्रन्थिक, प्रोह, प्रौण, बहुपट, बुध, बुध्द, मतिमत्, मनस्विन्, मर्मज्ञ, विज्ञ, विडङ्ग, विदुर, विद्वल, शिक्व, सुधी, सुविचक्षण, समाप्त
adjective
यः चातुर्येण कार्यं करोति।
"चतुरेण आरक्षकेण अपराद्धानां एकः सङ्घः गृहीतः।"
नाममाला
Sanskrit
नागरिक
क्वापि नागरिको ज्ञेयः गोत्रसंज्ञाङ्कनाम तत् १६५
verse 0.1.1.165
page 0080
Capeller
German
नागरिक städtisch, höflich, fein.
m.
नागरक
m.
Stchoupak
French
नागरिक-
a. citadin, civil, urbain, poli
m.
= {%nāgaraka-
-ā- %}
f.
s. v. नागर-।
°बल- nt. police, garde du chef de la ville.
°वृत्ति-
f.
manière courtoise
style recherché.