| YouTube Channel

नागरक (nAgaraka)

 
शब्दसागरः
English
नागरक
m.
 (-कः)
1. The orange
see नागरङ्ग 2. A thief.
3. An artist.
E.
नागर, and वुञ्
aff.
Capeller Eng
English
नागरक (f. °रिका) coming from or living in town
m.
citizen, chief of a town or police
f.
 °रिका a woman's name
n.
 =
prec.
n.
Yates
English
नागरक (कः) 1.
m.
 The orange
a
thief
an artist.
Spoken Sanskrit
English
नागरक - nAgaraka -
adj.
 - living in a town
नागरक - nAgaraka -
adj.
 - clever
नागरक - nAgaraka -
adj.
 - cunning
नागरक - nAgaraka -
m.
 - applied to planets opposed to each other
नागरक - nAgaraka -
m.
 - artist
नागरक - nAgaraka -
m.
 - chief of a town
नागरक - nAgaraka -
m.
 - police-officer
नागरक - nAgaraka -
m.
 - citizen
नागरक - nAgaraka -
m.
 - thief
नागरक - nAgaraka -
n.
 - dry ginger
नागरक - nAgaraka -
n.
 - kind of metre
Wilson
English
नागरक
m.
 (-कः)
1 The orange: see नागरङ्ग.
2 A thief.
3 An artist.
E.
 नगर, and वुञ्
aff.
Apte
English
नागरक [nāgaraka] नागरिक [nāgarika], नागरिक
a.
 [नगरे भवः वुञ्]
Town-bred, town-born.
Polite, courteous, courtly
नागरिकवृत्त्या संज्ञापयैनाम्
Ś.*
 5
साधु आर्य नागरिको$सि
V.*
 2.
Clever, shrewd, cunning (विदग्ध).
कः A citizen.
A polite or courteous man, a gallant, one who shows exaggerated attention to his first mistress while he is courting some one else.
One who has contracted the vices of a town.
A thief.
An artist.
The chief of the police
V.*
 5
Ś.*
 6.
A city-superintendent
cf.
 नागरिक- प्रणिधिः Kau.
A.
A kind of coitus
ऊरुमूलोपरि स्थित्वा योषिदूरुद्वयं रमेत् । ग्रीवां धृत्वा कराभ्यां च बन्धो नागरको मतः ॥ Ratimañjarī.
(pl. ) planets opposite to each other.
कम् Dry ginger. (-रिकम्) The toll levied from a town.
Comp.
 -वृत्तिः a courtly manner or style
नागरिकवृत्त्या संज्ञापयैनाम्
Ś.*
 5.1/2.
Apte 1890
English
नागरक, नागरिक a. [नगरे भवः वुञ्] 1 Town-bred, town-born.
2 Polite, courteous, courtly
नागरिकवृत्त्या संज्ञापयैनां Ś. 5
साधु आर्य नागरिकोसि V. 2.
3 Clever, shrewd, cunning (विदग्ध).
कः 1 A citizen.
2 A polite or courteous man, a gallant
one who shows exaggerated attention to his first mistress while he is courting some one else.
3 One who has contracted the vices of a town.
4 A thief.
5 An artist.
6 The chief of the police
V. 5
Ś. 6.
कं Dry ginger. (
रिकं) The toll levied from a town.
Monier Williams Cologne
English
नागरक mf(इका)n. living in a town (opp. to आरण्यक),
L.
clever, cunning,
L.
नागरक
m.
 a citizen,
L.
chief of a town, police-officer,
Śak.
 (v.l. for °रिक) applied to planets opposed to each other,
Var.
 (cf. नागर-नृपति and -यायि-ग्रह)
an artist,
W.
a thief,
W.
Monier Williams 1872
English
नागरक, अस्, ई, अम्, living in a town, (op-
posed to आरण्यक)
clever, cunning
(अस्), m. a
citizen
the chief of the police or of a town
an
artist
a thief, (a various reading for नागरिक)
(अम्), n. dry ginger
[cf. नागर।]
Macdonell
English
नागरक nāgara-ka,
a.
m.
 id.
m.
 chief of a 🞄town, head of police
ikā,
f.
 N..
Benfey
English
नागरक नागर + क,
m.
 The chief
of a town, Śāk. 73, 1, v. r.
Apte Hindi
Hindi
नागरक
वि* - नगरेभवः वुंञ्
"नगर में पला, नगर में उत्पन्न"
नागरक
वि* - नगरेभवः वुंञ्
"नम्र, शिष्ट, शालीन"
नागरक
वि* - नगरेभवः वुंञ्
"चतुर, बुद्धिमान्, चालाक"
नागरकः
पुं*
 - -
नागरिक
नागरकः
पुं*
 - -
"नम्र या शिष्ट व्यक्ति, वीर बहादुर, वह प्रेमी जो अपनी पहली प्रेमिका को अतिशय प्रेम प्रदर्शित करता है, परन्तु किसी अन्य से अपनी प्रणय प्रार्थना करता है।"
नागरकः
पुं*
 - -
जो नगर के दुर्व्यसनों में फँस गया है।
नागरकः
पुं*
 - -
चोर
नागरकः
पुं*
 - -
कलाकार
नागरकः
पुं*
 - -
पुलिस का मुख्य अधिकारी
नागरकः
पुं*
 - "नगर+अण्, स्वार्थे कन्"
नगर पिता
Shabdartha Kaustubha
Kannada
नागरक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಗರ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಶಲನಾದವನು / ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣನಾದವನು
नागरक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚೋರ / ಕಳ್ಳ
निष्पत्तिः - > नगर "वृञ्"(४-२-१२८)
नागरक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ವಿಧ ರತಿಬಂಧ
प्रयोगाः - > ऊरुमूलॊपरि स्थित्वा यॊषिदूरुद्वयं रमॆत्| ग्रीवां धृत्वा कराभ्यां च बन्धॊ नागरकॊ मतः|
L R Vaidya
English
nAgaraka {% (I) a. (f. की) %} 1. Town-born, town-bred
2. polite, clever, cunning.
Indian Epigraphical Glossary
English
Nāgaraka (HD), same as Nāgarika
chief officer of the
city
the city prefect of police. See Arthaśāstra, II. 36
Kāma-
sūtra, V. 5. 9 (the commentator explaining Nāgaraka as Daṇḍa-
pāśika). Cf. Talavara.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
नागरक n. °eine Art Coitus, E 566 (R). 588 (S).
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 चतुर, चतुरक, निपुण, निष्ण, निष्णात, विशारद, पटु, प्रवीण, प्राज्ञ, विचक्षण, विदग्ध, पटुमति, पटिष्ठ, पटीयस्, पेशल, प्रणत, प्रतीत, अणुक, अभिज्ञ, उल्लाघ, ऋभु, ऋभुमत्, ऋभुष्ठिर, ऋभ्व, ऋभ्वन्, ऋभ्वस्, करण, कर्मठ, कर्मण्य, कलाप, कलिङ्ग, कल्य, कारयितव्यदक्ष, कुशल, कुशलिन्, कृतकर्मन्, कृतमुख, कृतिन्, कृत्नु, क्रियापटु, छेक, छेकल, छेकाल, तूर्णि, तेजीयस्, धीवन्, धीवर, धृत्वन्, धृषु, नदीष्ण, नयक, नागर, नागरक, नागरिक, निर्ग्रन्थक, निर्ग्रन्थिक, प्रोह, प्रौण, बहुपट, बुध, बुध्द, मतिमत्, मनस्विन्, मर्मज्ञ, विज्ञ, विडङ्ग, विदुर, विद्वल, शिक्व, सुधी, सुविचक्षण, समाप्त
adjective
यः चातुर्येण कार्यं करोति।
"चतुरेण आरक्षकेण अपराद्धानां एकः सङ्घः गृहीतः।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नागरकः,
पुं,
 (नागर एव । स्वार्थे कन् । यद्वा, नागरेण कायतीति । कै + कः ।) रतिबन्ध-विशेषः । यथा, --“ऊरुमूंलोपरि स्थित्वा योषिदूरुद्बयं यदि ।ग्रीवां धृत्वा कराभ्याञ्च बन्धो नागरको मतः ॥
”इति रतिमञ्जरी ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
नागरक
त्रि०
 नगरे भवः कुत्सितः प्रविणो वा “नगरात्कुत्सनप्रावीण्ययोः” पा० वुञ् । कुत्सने १ चौरे प्रवीणे२ शिल्पिनि च “अकुत्सनादौ तु अणेव नागराव्राह्मणाः” सि० कौ० ३ रतिबन्धभेदे “ऊरुमूलोपरि स्थित्वायोषिदूरुद्वयं रमेत् । ग्रीवां धृत्वा कराभ्याञ्च बन्धो नाग-रकोमतः” तल्लक्षणम् नागर + स्वार्थे क । ४ नागरशब्दार्थे
Capeller
German
नागरक (f.
°रिका) städtisch.
m.
 Städter,
Stadthaupt, Polizeimeister
f.
 Frauenn.