नवद्वार (navadvAra)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wilson
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishApte Hindi
Hindiनवद्वारम्
नवन्-द्वारम् -
शरीर
Shabdartha Kaustubha
Kannadaनवद्वार
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶರೀರ/ದೇಹ/ಮೈ
व्युत्पत्तिः - > नव द्वाराणे यत्र
प्रयोगाः - > नवद्वारे पुरे देही हंसो लेलायते बहिः। वशी सर्वस्य लोकस्य स्थावरस्य चरस्य च - ಚರಾಚರಾತ್ಮಕವಾದ ಸಕಲ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ವಶಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಂಸ (ಪರಮಾತ್ಮ)ನು ಜೀವಭಾವ ಹೊಂದಿ ನವದ್ವಾರಗಳುಳ್ಳ ದೇಹರೂಪವಾದ ಪುರದಲ್ಲಿದ್ದು ಹೊರಗಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಹೊರಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ.
उल्लेखाः - > श्वेताश्व०उ० ३-१८
विस्तारः - > ದೇಹದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ದ್ವಾರಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು. ನವದ್ವಾರಗಳು - ಎರಡು ನೇತ್ರಗಳು-ಎರಡು ಕಿವಿಗಳು-ಎರಡು ನಾಸಾರಂಧ್ರಗಳು-ಬಾಯಿ-ಗುದ ಮತ್ತು ಉಪಸ್ಥ.
वाचस्पत्यम्
Sanskritनवद्वार नव द्वाराणीव चित्तवृत्त्यादेर्बहिर्गमनसाध-नत्वात् यत्र । देहे तत्र नवभिर्द्वारैश्चित्तादेर्बहिर्गमनात्तस्यतथात्वम् । तथा हि द्वे श्रोत्रे द्वे चक्षुषी द्वे नासिकेच मुखमेकमिति शीर्षस्थानि सप्त, द्वे पायूपस्थेअथःस्थे इति नवच्छिद्ररूपाणि द्वाराणि देहे सन्ति ।“तवद्वारे पुरे देही हंसी लेलायते बहिः” श्वेताश्वो०३ । १८ । “नवद्वारे शिरसि सप्त द्वाराणि द्वे अवाची यत्रतत्र पुरे देही विज्ञानात्मा भूत्वा कार्यकारणोपाधिःसन् हंसः परमात्मा हन्त्यविद्यात्मकं कार्यमिति । लेला-यते चलति बहिर्विषयग्रहणाय” भा० । देहरन्ध्राणांबवसंख्यकत्वात् रन्ध्रशब्दस्य लक्षितलक्षणया नवसंख्या-बोधकत्वम् ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.