नलिन (nalina)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 नलिन n.
  (-नं)
	 1. A lotus or water lily,  (Nelumbium speciosum,  or Nym-
phæa nelumbo.)
	 2. Water.
	 3. Indigo.
	 m.
  (-नः)
	 1. The Indian crane.
2. A small fruit,  Karonda.
	 f.
  (-नी)
	 1. An assemblage of lotus
flowers.
	 2. A place abounding in lotuses.
	 3. The flexible stalk of a
water lily.
	 4. A pond in which the lotus grows or may grow.
	 5.
The Ganges of heaven. 
	 6. The fermented and intoxicating juice of
the cocoanut.
 E.
  नल् to be bright,  Unādi affix इनन् ।

Capeller Eng

English

 नलिन n.
  lotus flower
 f.
  ई lotus plant,  group,  or pond. 

Yates

English

 नलिन (नः) 1.
n.
  A lotus or water-
lily
 water
 indigo.
m.
  Indian
crane
Karonda. (नी)
f.
  Assem-
blage of lotuses,  &c.
 pond
 a
stalk of the lotus.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 नलिन
n.
  (-नं)
1 A lotus or water lily,  (Nelumbium speciosum,  or Nymphaea nelumbo.)
2 Water.
3 Indigo.
m.
  (-नः)
1 The Indian crane.
2 A small fruit,  Karonda.
f.
  (-नी)
1 An assemblage of lotus flowers.
2 A place abounding in lotuses.
3 The flexible stalk of a water lily.
4 A pond in which the lotus grows or may grow.
5 The Ganges of heaven. 
6 The fermented and intoxicating juice of the cocoanut.
E.
  नल to be bright,  Uṇādi affix इनच्.

Apte

English

नलिनः [nalinḥ],  The (Indian) crane.

नम् A lotus-flower,  water-lily.

Water.

The Indigo plant. (नलिनेशयः an epithet of Visnu.)

Apte 1890

English

 नलिनः The(Indian) crane. 
नं 1 A lotus-flower,  water-lily. 
2 Water. 
3 The Indigo plant. ( नलिनेशयः an epithet of Viṣṇu.) 

Monier Williams Cologne

English

 नलिन n.
  (fr.  नल because of its hollow stalk?) a lotus flower or water-lily,  Nelumbium Speciosum (ifc.  f(आ). ),  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 the indigo plant,  L.
 

 water,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 नलिन,  अम्,  n. (connected with नल,  its stalk
being hollow like that of a reed),  a lotus flower or
water-lily,  Nelumbium Speciosum or Nymphæa Ne-
lumbo
 the indigo plant
 water
 (ई),  f. a lotus, 
Nelumbium Speciosum,  the flexible stalk of the water-
lily
 an assemblage of the Nelumbium Speciosum or
of lotus flowers
 a pond in which the lotus grows or
may grow,  a place abounding in lotuses,  (नलिनी is
to नलिन as अब्जिनी to अब्ज,  पङ्कजिनी to पङ्क-
ज,  and पद्मिनी to पद्म)
 the Ganges of heaven
or rather an arm of it
 a mystical N. of one of the
nostrils (= नलिका)
 a kind of fragrant substance
the fermented and intoxicating juice of the cocoa-nut
N. of the wife of Aja-mīḍha and mother of Nīla
(अस्),  m. the Indian crane (as a synonym of पुष्-
कर)
 a species of shrub (= कृष्ण-पाक-फल)।
—नलिन-दल,  अम्,  n. a leaf of the lotus flower
[cf. नलिनी-दल,  नव-नलिन-दलाय।]
—नलिनी-
खण्ड,  अम्,  n. an assemblage of the Nelumbium
Speciosum.
—नलिनी-दल,  अम्,  n. a leaf of the
lotus plant
 [cf. नलिन-दल।]
—नलिनी-नन्दन, 
अम्,  n. ‘the divine garden near the Nalinī (?), ’ N. of
a garden of Kuvera.
—नलिनी-पद्म-कोष,  अस्, 
m.,  N. of a particular position of the hands in
dancing.
—नलिनी-रुह,  अस्,  आ,  अम्,  what comes
forth or has come forth from a Nelumbium Speci-
osum
 (अस्),  m. an epithet of Brahmā
 (अम्),  n.
the fibres of the stalk of Nelumbium Speciosum.
—नलिने-शय,  अस्,  m. (नलिने,  loc. sing.),  ‘reclin-
ing on a lotus, ’ an epithet of Viṣṇu.

Macdonell

English

 नलिन nalina,  n.
  day lotus flower (nelumbium 🞄speciosum)
 -dala,  n.
  petal of —
 -nābha,  🞄m.  ep. of Kṛṣṇa
 -āsana,  ep. of Brahman. 

Benfey

English

 नलिन नलिन,  i. e. नल + इन, 
 I. n.
 
A lotus flower,  MBh. 7,  1299.
 II. f.
 
नी, 
 1. A lotus,  Nelumbium speciosum, 
Bhartṛ. 2,  57.
 2. An assemblage of lotus
flowers,  Vikr. d. 5.
 3. A pond in
which the lotus grows or may grow, 
Draup. 6,  2.
 4. A branch of the
heavenly Ganges,  Hariv. 3502.
 5. A
mystical name of one of the nostrils, 
Bhāg. P. 4,  25,  48.
 6. A proper name, 
9,  21,  30.

Apte Hindi

Hindi

नलिनः
पुं*
  - नल् +  इनच्
सारस

नलिनम्
नपुं*
   - -
"कमल,  कुमुद"

नलिनम्
नपुं*
   - -
जल

नलिनम्
नपुं*
   - -
नील का पौधा

Shabdartha Kaustubha

Kannada

नलिन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪದ್ಮ/ತಾವರೆ ಹೂವು/ಕಮಲ
निष्पत्तिः - > णल (गन्धे) - "इनच्" (उ. २-४९)
प्रयोगाः - > नलिनान्तिकोपहितपल्लवश्रिया व्यवधाय चारु मुखमेकपाणिना
उल्लेखाः - > माघ० १३-४३
विस्तारः - > नलिनं नलिकातोयाम्बुजेषु नलिनी पुनः। पद्माकरे गङ्गाब्जिन्योः - हेम०
नलिन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೀಲಿಗಿಡ
नलिन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಲ/ನೀರು
विस्तारः - > नलिनं नलिकातोयाम्बुजेषु नलिनी पुनः। पद्माकरे गङ्गाब्जिन्योः - हेम०

L R Vaidya

English

 nalina {% (I) m. %} The Indian crane.

 nalina {% (II) n. %} 1. A lotus flower
 2. water
 3. the Indigo plant.

Bopp

Latin

 नलिन n. lotus,  nymphaea. RAGH. 18. 4.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

उत्पल
क्ली
उत्पल,  नलिन,  कुष्ठ,  औषध
उत्पलं नलिनं प्रोक्तमुत्पलं कुष्ठमौषधम् ।
verse 2.1.1.77
page 0012

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
कमलं नलिनं पद्ममरविन्दं कुशेशयम् ॥ ११६० ॥
परं शतसहस्राभ्यां पत्त्रं राजीवपुष्करे ।
बिसप्रसूनं नालीकं तामरसं महोत्पलम् ॥ ११६१ ॥
तज्जलात्सरसः पङ्कात्परे रुड्रुहजन्मजाः ।
-wordlist-
 
कमल (क्ली),  नलिन (क्ली),  पद्म (क्ली),  अरविन्द (क्ली),  कुशेशय (क्ली),  शतपत्त्र (क्ली),  सहस्रपत्त्र (क्ली),  राजीव (क्ली),  पुष्कर (क्ली),  बिसप्रसून (क्ली),  नालीक (क्ली),  तामरस (क्ली),  महोत्पल (क्ली),  जलरुह् (क्ली),  जलरुह (क्ली),  जलजन्मन् (क्ली),  जलज (क्ली),  सरोरुह् (क्ली),  सरोरुह (क्ली),  सरोजन्मन् (क्ली),  सरोज (क्ली),  पङ्करुह (क्ली),  पङ्करुह (क्ली),  पङ्कजन्मन् (क्ली),  पङ्कज (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

सहस्रपत्त्र
सहस्रपत्त्र,  शतपत्त्र,  अम्बुज,  कुशेशय,  तामरस,  सरोरुह,  विप्रसून,  कमल,  महोत्पल,  सरोज,  अब्ज,  नलिन,  पुष्कर,  राजीव,  अरविन्द,  पद्म,  पङ्कज
सहस्रपत्त्रं शत्रपत्त्रमम्बुजं
कुशेशयं तामरसं सरोरुहम् ।
विसप्रसूनं कमलं महोत्पलं, 
सरोजमब्जं नलिनं च पुष्करम् ॥ ६७९ ॥
राजीवमरविन्दं च पद्मं पङ्कजमिष्यते ।
verse 3.1.1.679
page 0077

नाममाला

Sanskrit

परिषज्ज,  कर्दमज,  पङ्कज,  तामरस,  कमल,  नलिन,  सरोज,  सरसीरुह,  खरदण्ड,  कोकनद,  पण्डरीक,  पलोत्पल
परिषत्कर्दमः पङ्कः तज्जम् तामरसं विदुः ।
कमलं नलिनं पदम् सरोजं सरसीरुहम् ॥ २० ॥
खरदण्डं कोकनदं पुण्डरीकं महोत्पलम् ।
verse 0.1.1.20
page 0011

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 नलिनं क्ली,
   (नल्यते इति । नल बन्धे + “बहुल-मन्यत्रापि ।” उणां । २ । ४९ । इति इनच् ।)पद्मम् । इत्यमरः । १ । १० । ३९ ॥
 (यथा, भागवते । २ । ६ । २२ ।“यदास्य नाभ्याम्नलिनादहमासं महात्मनः ।नाविदं यज्ञसम्भारान् पुरुषावयवानृते ॥
”)नीलिका । जलम् । इति हेमचन्द्रः । ४ । २२६ ॥

 नलिनः,  पुं,
   (नल + इनच् ।) सारसपक्षी । इत्य-मरः । १ । १० । ४० ॥
 कृष्णपाकफलः । इतिशब्दचन्द्रिका ॥
 पानीआमला इति भाषा ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 नलिन न०
  नल--बन्धे इनन् । १ पद्मे २ जले ३ नीलिकायांहेमच० ४ सारसखगे पुंस्त्री० अमरः । ४ कृष्णपाकफले प्राची-नामलके (पानि आमला) पु०
  शब्दच० “नलिनं मलिनंविवृण्वती स्पृशतीमस्पृशती तदीक्षणे” नैष० “नलिना-भवक्त्रः” रघुः ।

Capeller

German

 नलिन n.
  Lotusblüte. f.
  ई die (am Tage
blühende) Lotusblume o. Wasserlilie
Lotusgruppe o. teich.

Stchoupak

French

 नलिन-
 nt. lotus,  nymphea (Nelumbium speciosum).
°नाभ- m.
  n.
  de Viṣṇu-Kṛṣṇa.
°योनि- m.
  ép. de Brahma 
 नलिनासन- id.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.