| YouTube Channel

नलिका (nalikA)

 
शब्दसागरः
English
नलिका
f.
(-का) A perfume: see नली.
E.
नली, and कन् added.
Yates
English
नलिका (का) 1.
f.
A perfume.
Spoken Sanskrit
English
नलिका - nalikA -
f.
- tube
नाल - nAla -
m.
- tube
अन्तर्नेमि - antarnemi -
f.
- tyretube
दण्डदीप - daNDadIpa -
m.
- tubelight
क्षयरोग - kSayaroga -
m.
- tuberculosis
सुषि - suSi -
m.
- tube
परीक्षणनलीका - parIkSaNanalIkA -
f.
- test tube
नाल-कूप - nAla-kUpa -
m.
- tube well
धम - नाड - dhama - nADa -
n.
- blow tube [ glass ]
नेत्र - netra -
n.
- pipe-tube
वायुरोध- नाल - vAyurodha- nAla -
m.
- choke-tube [ automotive ]
शर-मान - zara-mAna -
m.
- cream tube
क्ष्-रश्मि-नाल - kS-razmi-nAla -
m.
- X-ray tube [ Roentgen tube ]
क्षयरोग - kSayaroga -
m.
- tubercular
तूलनाला - tUlanAlA -
f.
- cotton-tube
तूलनाली - tUlanAlI -
f.
- cotton-tube
तूलनालिका - tUlanAlikA -
f.
- cotton-tube
सञ्चलनाडि - saJcalanADi -
f.
- moving tube
पुष्पनेत्र - puSpanetra -
n.
- flower-tube
धमनि - dhamani -
f.
- pipe or tube
नलिका - nalikA -
f.
- tube
नाल - nAla -
m.
- tube
अन्तर्नेमि - antarnemi -
f.
- tyretube
दण्डदीप - daNDadIpa -
m.
- tubelight
क्षयरोग - kSayaroga -
m.
- tuberculosis
नाडी - nADI -
f.
- anytubularorganofthebody
द्रोणी - droNI -
f.
- tub
तूबर - tUbara -
f.
- tub
तूबरिका - tUbarikA -
f.
- tub
द्रोणिका - droNikA -
f.
- tub
सुषि - suSi -
m.
- tube
स्नानद्रोणी - snAnadroNI -
f.
- bath tub
परीक्षणनलीका - parIkSaNanalIkA -
f.
- test tube
नाल-कूप - nAla-kUpa -
m.
- tube well
धम - नाड - dhama - nADa -
n.
- blow tube [ glass ]
नेत्र - netra -
n.
- pipe-tube
कलश - kalaza -
m.
- butter-tub
वायुरोध- नाल - vAyurodha- nAla -
m.
- choke-tube [ automotive ]
शर-मान - zara-mAna -
m.
- cream tube
क्ष्-रश्मि-नाल - kS-razmi-nAla -
m.
- X-ray tube [ Roentgen tube ]
नलिका - nalikA -
f.
- pipe
मुरली - muralI -
f.
- pipe
धमनी - dhamanI -
f.
- pipe
पिच्छोरा - picchorA -
f.
- pipe
सानिका - sAnikA -
f.
- pipe
स्वरलासिका - svaralAsikA -
f.
- pipe
वंशी - vaMzI -
f.
- pipe
वेणु - veNu -
m.
- pipe
वेणुक - veNuka -
m.
- pipe
वांशिक - vAMzika -
m.
- piper
वेणुध्म - veNudhma -
m.
- piper
वेणुवाद - veNuvAda -
m.
- piper
वेणुवादक - veNuvAdaka -
m.
- piper
वंश - vaMza -
m.
- reed-pipe
धम - नाड - dhama - nADa -
n.
- blow pipe [ glass ]
नेत्र - netra -
n.
- pipe-tube
जलनाली - jalanAlI -
f.
- water pipe
प्रवाहनलिका - pravAhanalikA -
f.
- drain pipe
सारणि - sAraNi -
f.
- water-pipe
जलदर्दुर - jaladardura -
m.
- water-pipe
नलिका - nalikA -
f.
- tube
नलिका - nalikA -
f.
- pipe
नलिका - nalikA -
f.
- purple Indian beans [ Dolichos Lablab - Bot. ]
नलिका - nalikA -
f.
- tuberose plant or Pergularia plant [ Polianthes tuberosa or Daemia Extensa - Bot. ]
नलिका - nalikA -
f.
- kind of fragrant substance
नलिका - nalikA -
f.
- quiver
नलिका - nalikA -
f.
- tube or tubular organ of the body
Wilson
English
नलिका
f.
(-का) A perfume: see नली.
E.
नली, and कन् added.
Apte
English
नलिका [nalikā], 1 A tube.
A tubular organ of the body (नाडी).
A quiver.
A kind of fragrant substance.
Monier Williams Cologne
English
नलिका
f.
a tube or tubular organ of the body (= नाडी),
L.
a quiver, Naiṣ.
Dolichos Lablab,
Var.
Polianthes Tuberosa or Daemia Extensa,
L.
a kind of fragrant substance,
L.
Macdonell
English
नलिका nalikā,
f.
tube.
Apte Hindi
Hindi
नलिका
स्त्री*
- -
नली
Shabdartha Kaustubha
Kannada
नलिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಳಿಯೆಂಬ ಗಂದಿಗರ ಒಂದು ದಿನಸು/ಒಂದು ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯ
निष्पत्तिः - > "ठन्" (५-२-११५)
व्युत्पत्तिः - > नल इवाकृतिरस्त्यस्याः
विस्तारः - > नलिका विद्रुमलता कपोतचरणा नटी। धमन्व्यञ्जनकेशी निर्मध्या सुषिरा नली। नलिका शीतला लघ्वी चक्षुष्या कफपित्तनुत् - भावप्र.
नलिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಳಗೆ ಟೊಳ್ಳಾಗಿರುವ ಕೊಳಬೆಯ ಅಸ್ತ್ರ/ಬಂದೂಕ ಮೊದಲಾದುದು
विस्तारः - > नलिक ऋजुदेहा स्यात्तन्वङ्गी मध्यरन्ध्रिका
नलिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಲ್ಲಿ/ನೀರು ಹರಿಯಲು ಮಾಡಿರುವ ಲೋಹದ ಅಥವಾ ಮರದ ಕೊಳವೆ/ಕೊಳಾಯಿ
विस्तारः - > वेदाङ्गुलं मस्तकोर्ध्वं कार्यं तोयस्य धारणे। समर्थां तत्र नलिकां कुर्यात्तोयविमोचनीम्।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
नलिका
noun
अस्त्रविशेषः यः इदानींतनीयायाः लोहसुष्यायाः इव आसीत् इति कथ्यते।
"नलिकायाः गुलिकाः शराः वा उत्सृज्यन्ते स्म।"
Synonyms:
रजनीगन्धा, द्विषदा, नलिका
noun
पुष्पविशेषः- सुवासिकपुष्पं यद् रात्रौ एव विकसति।
"रात्रौ सति एव उपवनं रजनीगन्धायाः गन्धेन अनुवासितं भवति। "
Synonyms:
नलिका, नली, मुरली, पिच्छोरा, वेणुः, सानिका
noun
नलः इव आकारस्य किञ्चित् वस्तु।
"अस्वास्थान् पशून् वेणोः नलिकया औषधं पाययते।"
Synonyms:
नलिका, नालः
noun
सुषिरविवरिणी कृत्रिमा नाडिः या द्रववाहनार्थे उपयुज्यते।
"सः नलिकया नारिकेल-जलं पिबति।"
Synonyms:
नलिका, नाडी, नाली, नेत्रम्, सुषिः
adjective
या स्वस्मिन् वस्तूनि स्थापयित्वा अन्यत्र नयति।
"धमनिरूपा नलिका हृदयं प्रति रक्तं वहति ततः अपनयति च।"
Synonyms:
इन्द्रचिर्भिटी, इन्दीवरा, युग्मफला, दीर्घवृन्ता, उत्तमारणी, पुष्पमञ्जरिका, द्रोणी, करम्भा, नलिका
noun
लताविशेषः-यस्या गुणाः कटुत्वम् शीतत्वम् पित्तश्लेष्मकासदोषव्रणकृमिनाशित्वम् अस्ति
"इन्द्रचिर्भिटी चक्षुहितकारी अस्ति"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नलिका,
स्त्री,
(नल इव आकारोऽस्त्यस्या इति ।नल + ठन् ।) नाडी नली इति ख्यातः ।सा उत्तरापथे प्रसिद्धा सुगन्धा प्रवाला-कृतिः प्रवालीति क्वचित् प्रसिद्धा पँठारीइति क्वचित् प्रसिद्धा तत्पर्य्यायः विद्रुम-लतिका कपोतषाणा नलिनी निर्म्मथ्या५ शुषिरा आध्मानी स्तुत्या रक्तदला ९नर्त्तकी १० नटी ११ अस्या गुणाः तिक्त-त्वम् कटुत्वम् तीक्ष्णत्वम् मधुरत्वम् ।कृमिवातोदरार्त्त्यर्शःशूलनाशित्वम् मलशोध-नत्वञ्च इति राजनिर्घण्टः
तन्नामगुणाः ।“नलिका विद्रुमलता कपोतचरणा नटी ।धमन्यञ्जनकेशी निर्म्मध्या शुषिरा नली
नलिका शीतला लघ्वी चक्षुष्या कफपित्तहृत् ।कृच्छ्राश्मवाततृष्णास्रकुष्ठकण्डुज्वरापहा
”इति भावप्रकाशः
(अस्त्रविशेषः यथा, आर्य्यासप्तशत्याम् ४३७ ।“मधुमथनवदनविनिहितवंशीसुषिरानुसारिणोरागाः ।हन्त हरन्ति मनो मम नलिकाविशिखाः स्मर-स्येव
”इयं हि आकृतिक्रियादिना आधुनिकनला-स्त्रस्य ‘वन्दुक’ इति ख्यातस्य सादृश्यं गच्छति ।यथा, वैशम्पायनोक्तधनुर्व्वेदे ।“नलिका ऋजुदेहा स्यात्तन्वङ्गी मध्यरन्ध्रिका ।मर्म्मच्छेदकरी नीला --
”“ग्रहणं ध्मापनञ्चैव स्यूतञ्चेति गतित्रयम् ।तामाश्रितं विदित्वा तु जेतासन्नान् रिपून्युधि
”अस्या विशेषविवरणन्तु नालिकशब्दे द्रष्टव्यम्
कल्पितजलनिर्गमपथः यथा, यन्त्रविधि-शतके अध्याये ।“वेदाङ्गुलं मस्तकोर्द्धं कार्य्यं तोयस्य धारणे ।समर्थां तत्र नलिकां कुर्य्यात्तोयविमोचनीम्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
नलिका स्त्री नलः तद्रूपाकारोऽस्त्यस्याः ठन् नाड्यां (नली)इति ख्याते सुगन्धिद्रव्यभेदे उत्तरपथप्रसिद्धे (पँठारी)प्रसिद्धे प्रबालाकृतौ वृक्षभेदे “नलिका विद्रुमलता-कपोतचरणा नटी धमन्यङ्गतकेशी निर्मध्याशुषिरा नली नलिका शीतला लघ्वी चक्षुष्या कफ-पित्तहृत् कृच्छ्राश्मरीवाततृष्णास्रकुष्ठकण्डुज्वरापहा”भावप्र० “काशाः कुशा वा नलिका नलो वा” वृ० सं०५४ अ० दकार्गलशब्दे दृश्यम् तन्तवायानां वयनसाधने३ द्रव्यभेदे (नली) तदाकारे अस्त्रे