नलद (nalada)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 नलद n.
  (-दं) Indian spikenard,  (Valeriana jatamansi.)
	 f.
  (-दा)
	 1. The
honey or nectar of a flower.
	 2. The root of the Andropogon muri-
catum. 
 E.
  नल here said to mean,  fragrance,  and द what gives.

Capeller Eng

English

 न॑लद n.
  nard
 f.
  नलदी॑ N.
  of an Apsaras. 

Yates

English

 नल-द (दं) 1.
n.
  Indian spikenard.
f.
  (दा) Nectar of a flower.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

नलद 	-	 nalada 	-	 adj.
  	-	  bringing near king nala
नलद 	-	 nalada 	-	 m.
 n.
  	-	  Indian spikenard
नलद 	-	 nalada 	-	 m.
 n.
  	-	  muskroot plant  [ Nardostachys Jatamansi - Bot. ]
नलद 	-	 nalada 	-	 m.
 n.
  	-	  root of vetiver grass  [ Andropogon Muricatum -  Bot. ]
नलद 	-	 nalada 	-	 n.
  	-	  blossom of rose mallow  [ Hibiscus Rosa Sinensis - Bot. ]
नलद 	-	 nalada 	-	 n.
  	-	  honey or nectar of a flower

Wilson

English

 नलद
n.
  (-दं) Indian spikenard,  (Valeriana jatamansi.)
f.
 
(-दा)
1 The honey or nectar of a flower.
2 The root of the Andropogon muricatum. 
E.
  नल here said to mean,  fragrance,  and द what gives.

Monier Williams Cologne

English

 1. न॑ल—द mn.  (न॑°) Nardostachys Jatamansi,  Indian spikenard,  AV.
  
 Suśr.
  &c.
   (also f(आ). ,  L.
 
 cf.
   नरद)

 the root of Andropogon Muricatus,  Naiṣ. (-त्व n.
 ,  ib.)

 न॑ल—द n.
  the blossom of Hibiscus Rosa Sinensis,  L.
 

 the honey or nectar of a flower,  L.
 

 2. नल—द mfn.
   bringing near king Nala,  Naiṣ. (-त्व n.
 ,  ib.)

Macdonell

English

 नलद nálada,  n.
  Indian spikenard (Nardostachys 🞄Jatamansi)
 the root of the Andrapogon 🞄muricatus.

Benfey

English

 नलद नलद, 
 1. n.
  (and f.
  दा), 
The Indian spikenard,  Nardostachys
jatamansi,  Suśr. 1,  140,  20.
 2. n.
  The root
of the Andropogon muricatus,  Kir. 5,  25.

Apte Hindi

Hindi

नलदम्
नपुं*
   नलः-दम् -
"एक सुगंधित जड़,  खस,   उशीर"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

नलद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲಾಮಂಚದ ಬೇರು
निष्पत्तिः - > दो (अवखण्डने) - "कः" (३-२-३)
व्युत्पत्तिः - > नलं द्यति
प्रयोगाः - > इति सिन्धवश्च वरणावरणाः करिणां मुदे सनलदानलदाः
उल्लेखाः - > किरा० ५-२५
नलद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪುಷ್ಪರಸ
नलद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಟಾಮಾಂಸಿ
नलद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಳನನ್ನು ಕೊಡುವ
निष्पत्तिः - > डुदाञ् (दाने) - "कः" (३-२-३)
व्युत्पत्तिः - > नलं नलनामानं राजानं ददाति
प्रयोगाः - > देवाकर्णय सुश्रुतेन चरकस्योक्तेन जानेऽखिलं स्यादस्या नलदं विना न दलने तापस्य कोऽपि क्षमः
उल्लेखाः - > नैष० ४-११६

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 नलद Adj. °Schilf bietend,  H 28,  54.

Vedic Reference

English

 Nalada,  ‘nard’ (Nardastachys Jatamansi) is a plant mentioned
in the Atharvaveda, ^1 in the Aitareya^2 and the Śāṅkhāyana^3
Āraṇyakas (where it is mentioned as used for a garland),  as well as
in the Sūtras. In the Atharvaveda^4 the feminine form of the word, 
Naladī,  occurs as the name of an Apsaras,  or celestial nymph.
1) vi. 102,  3.
2) iii. 2,  4.
3) xi. 4.
4) iv. 37,  3.
Cf. Zimmer,  Altindisches Leben,  68, 
69
 Grohmann,  Indische Studien,  9,  420
Caland,  Altindisches Zauberritual,  177, 
n. 4.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 नलदं,  क्ली,
   (नलं द्यति अवखण्डयतीति । दो +कः ।) पुष्परसः । उशीरम् । (यथा,  किराते ।५ । २५ ।“इह सिन्धवश्च वरणावरणाःकरिणां मुदे सनलदानलदाः ॥
”)जटामांसी । इति मेदिनी । दे,  ३३ ॥
 (अस्यपर्य्यायो यथा,  वैद्यकरत्नमालायाम् ।“नलदं नन्दिनी पेषी मांसी कृष्णजटा जटी ।किरातिनी च जटिला लोमशा तु तपस्विनी ॥
”नलं ददातीति । दा + आतोऽनुपेति कः ।) नल-दातरि,  त्रि,  ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 नलद न०
  नलं तृषाबन्धं द्यति दो--खण्डने क । १ उशीरे(वेणारमूल) उशीरशब्दे १३७६ पृ० तद्गुणा दृश्याः२ पुष्परसे ३ जटामांस्याञ्च मेदि० “करिणां मुदे सनलदा-ऽनलदा” किरा० “नलदेनानुलिम्पन्ति” “नलदमालांप्रतिमुञ्चन्ति” आश्व० श्रौ० ६ । १० । ३ । ४ । तत्पण्यमस्य किशरा०ष्ठन् । ४ नलदिक तद्विक्रेतरि त्रि०
  स्त्रियां ङीष् ।नलं ददाति दा--क । ५ नलदातरि त्रि०
  “स्यादस्यानलदं विना न दलने तापस्य कोऽपि क्षमः” नैषध० ।रुद्राश्वनृपस्य घृताच्यां जाते ६ कन्याभेदे स्त्री “खलदाचैव राजेन्द्र! नलदा सुरसाऽपि च” हरिवं० ३१ अ०तत्वन्योक्तौ ।

Capeller

German

 न॑लद n.
  Narde
 f.
  आ u. ई weibl. Name.

Stchoupak

French

 नलद-
 m.
  nt. nard.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.