| YouTube Channel

नर्म्मद (narmmada)

 
शब्दसागरः
English
नर्म्मद
mfn.
 (-दः-दा-दं) Delighting, making happy, giving pleasure.
m.
(-दः) The associate or companion of a person's sports or amuse-
ments.
f.
 (-दा)
1. The Narmadā river, which rising in the Vindhya
mountains, runs westward to the gulf of Cambay.
2. A plant: see
पृक्का.
E.
 नर्म्म pleasure, and द what gives. नर्म ददाति दा-क ६ त० स० ।
Yates
English
नर्म्म-द (दः-दा-दं)
a. Giving plea-
sure.
m.
 The companion of one's
sports.
f.
 (दा)
Narmada river
a
plant (Trigonella corniculata).
Wilson
English
नर्म्मद
mfn.
 (-दः-दा-दं) Delighting, making happy, giving pleasure.
m.
 (-दः) The associate or companion of a person's sports or amusements.
f.
(-दा)
1 The Narmadā river, which rising in the Vindhyā mountains, runs
westward to the gulf of Cambay.
2 A plant: see पृक्का.
E.
 नर्म्म pleasure, and द what gives.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
नर्म्मद
त्रि०
 नर्भ ददाति दा--क ६ त० । १ केलिसचिवे मेदि० ।२ पृक्वायां हेमच० । ३ नदीभेदे स्त्री मेदि० । सा च नदीकलिङ्गदेशस्य पश्चाद्देशे स्थिता अमरकण्टकपर्वतसन्निकृष्टायथाह मत्स्यपु० १८५ अध्यायावधि १९० अ० पर्यन्तेतत्कथा दिङ्मात्रमत्र दर्श्यते ।“मार्कण्डेय उवाच नर्मदा सरितां श्रेष्ठा सर्वपापप्रणा-शिनी । तारयेत् सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च ।नर्मदायास्तु माहात्म्यं पुराणे यन्मया श्रुतम् । तदे-तद्धि महाराज! तत्सर्वं कथयामि ते । पुण्या कनखलेगङ्गा कुरुक्षेत्रे सरस्वती । ग्रामे वा यदि वाऽरण्येपुण्या सर्वत्र नर्मदा । त्रिभिः सारस्वतं तोयं सप्ताहेनतु यामुनम् । सद्यः पुनाति गाङ्गेयं दर्शनादेव नार्म-दम् । कलिङ्गदेशे पश्चार्द्धे पर्वतेऽमरकण्टके । पुण्येच त्रिषु लोकेषु रमणीया मनोरमा । सदेवासुरगन्धर्वाऋषयश्च तपोधनाः । तपस्तप्त्वा महाराज! सिद्धिञ्चपरमाङ्गताः । तत्र स्नात्वा नरो राजन्नियमस्थो जिते-न्द्रियः । उपोष्य रजनीमेकां कुलानां तारयेच्छतम् ।जलेश्वरे नरः स्नात्वा पिण्डं दत्त्वा यथाविधि । पितर-स्तस्य तृप्यन्ति यावदाभूतसंप्लवम् । पर्वतस्य समन्तात्तुरुद्रकोटिः प्रतिष्ठिता । स्नात्वा यः कुरुते चार्चां गन्ध-माल्यानुलेपनैः । प्रीतस्तस्य भवेच्छर्वो रुद्रकोटिर्न सं-शयः । पश्चिमे पर्वतस्यान्ते स्वयं देवी महेश्वरः । तत्रस्नात्वा शुचिर्भूत्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः । पितृकार्यञ्चकुर्वीत विधिवन्नियतेन्द्रियः । तिलोदकेन तत्रैव तर्पयेत्पितृदेवताः । आसप्तमं कुलं तस्य स्वर्गे मोदेत पाण्डव! ।षष्टिर्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते । अप्सरोगण-संकीर्णे सिद्धचारणसेविते । दिव्यगन्धानुलिप्तश्च दिव्या-लङ्कारभूषितः । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो जायते विपुलेकुले । धनवान् दानशीलश्च धार्मिकश्चैव जायते । पुनःणरति तत्तीर्थं गमनं तत्र रोचते । कुलानि तारयेत्सप्त रुद्रलोकं स गच्छति । योजनानां शतं साग्रं श्रू-यते सरिदुत्तमा । विस्तारेख तु राजेन्द्र! योजनद्वय-मायता । षष्टिस्तीर्घसहस्राणि षधिः कोञ्चस्तथैव च ।सर्वं तस्य समन्तात्तु तिष्ठतेऽमरकण्टके” ।