नर्मन् (narman)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 नर्म्मन् n.
  (-र्म्म)
	 1. Sport,  amusement,  pastime,  diversion. 
	 2. Jest,  joke.
3. Wit,  humour.
 E.
  नृ to guide,  affix मनिन् ।

Capeller Eng

English

 नर्मन् n.
  sport,  jest
 नर्मार्थम् for sport. 

Yates

English

 नर्म्मन् (र्म्म) 5.
n.
  Sport,  a joke
 wit.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   नर्मन्  narman  n.
   sport  
   नर्मन्  narman  n.
   amusement   
   नर्मन्  narman  n.
   pastime  
   नर्मन्  narman  n.
   wit   
   नर्मन्  narman  n.
   dallying  
   नर्मन्  narman  n.
   play   
   नर्मन्  narman  n.
   humour  
   नर्मन्  narman  n.
   pleasantry   
   नर्मन्  narman  n.
   jest  
   नर्मन्  narman  n.
   pleasure   
   नर्मन्  narman  n.
   joke     
            

Wilson

English

 नर्म्मन्
n.
  (-र्म्म)
1 Sport,  amusement,  pastime,  diversion. 
2 Jest,  joke.
3 Wit,  humour.
E.
  नृ to guide,  affix मनिन्.

Apte

English

नर्मन् [narman],  n.
  [नॄ-मनिन्]

Sport,  amusement,  diversion,  merriment,  pleasure,  amorous pastime or sport
 जित- कमले विमले परिकर्मय नर्मजनकमलकं मुखे Gīt.*
  12. (कौतुकजनक)
 R.*
  19.28.

Jest,  joke,  humour,  wit
 सुहृत्प्रयुक्ता इव नर्मवादाः Ki.*
  17.33. नर्मप्रायाभिः कथाभिः K.*
  7
 'jocular,  humorous'. Comp.
   -आलापः a jocular conversation. -उक्तिः a facetious expression.  -कीलः a husband. -गर्भa.  humorous,  full of humour,  witty.

(र्भः) a secret lover.

an action of the hero in an unrecognizable form.  -द a.
  delighting,  making happy
 नन्दसूनुरनघे तव वत्सो नर्मदः प्रणयिनां विजहार Bhāg.*
  1.35.2. (-दः) a jester (=  नर्मसचिव q. v. ). -दा N.
  of a river which rises in the Vindhya mountain,  and falls into the gulf of Cambay. -द्युति a.
  bright with joy,  cheerful,  merry. (-तिः f.
 ) enjoyment of a joke. -सचिवः,  -सुहृद् m.
  'a pleasure-companion',  an associate of the amusements of a prince or a man of rank
 न नर्मसचिवैः सार्धं किञ्चिदप्य- प्रियं वदेत् Kām.  इदं त्वैदंपर्यं यदुत नृपतेर्नर्मसचिवः सुतादाना- न्मित्रं भवतु Māl.
 2.7
 तां याचते नरपतेर्नर्मसुहृन्नन्दनो नृपमुखेन 1.11
 Śi.*
  1.59.

साचिव्यम् amusement
 flattery.

superintendence of a prince's amusements. -स्फूर्जः (in drama) the first meeting of lovers beginning with joy but ending alarm.  -स्फोटः the first symptoms of love.

Apte 1890

English

 नर्मन् n. [नॄ-मनिन्] 1 Sport,  amusement,  diversion,  merriment,  pleasure,  amorous pastime or sport
 जितकमले विमले परिकर्मय नर्मजनकमलकं मुखे Gīt. 12 (कौतुकजनक)
 R. 19. 28. 
2 Jest,  joke,  humour,  wit
 नर्भप्रायाभिः कथाभिः K. 70 ‘jocular,  humorous’. 
Comp. 
कीलः a husband. 
गर्भ a. humorous,  full of humour,  witty. (
र्भः) a secret lover. 
द a. delighting,  making happy. (
दः) a jester (= नर्मसचिव q. v.). 
दा N. of a river which rises in the Vindhya mountain,  and falls into the gulf of Cambay. 
द्युति a. bright with joy,  cheerful,  merry. (
तिः f.) enjoyment of a joke. 
सचिवः,  
सुहृद् m. ‘a pleasure-companion’,  an associate of the amusements of a prince or a man of rank
 इदं त्वैदंपर्यं यदुत नृपतेर्नर्मसचिवः सुतादानान्मित्रं भवतु Māl. 2. 7
 तां याचते नरपतेर्नर्मसुहृन्नंदनो नृपमुखेन 1. 11
 Śi. 1. 59. 

Monier Williams Cologne

English

 नर्मन् n.
  sport,  play,  amusement,  pleasure,  pastime,  pleasantry,  dallying,  jest,  joke,  wit,  humour,  (°माणि-√ कृ,  to joke
 °मणा ind.
  in jest,  for sport),  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

Monier Williams 1872

English

 नर्मन्,  अ,  n. sport,  play,  amusement,  pastime
diversion
 jest,  joke,  (नर्माणि कृ,  to joke)
 wit, 
humour
 (अणा),  ind. in jest,  by way of jest.
—नर्-
म-कील,  अस्,  m. a husband.
—नर्म-गर्भ,  अस्, 
m. a secret lover.
—नर्म-द,  अस्,  आ,  अम्,  delight-
ing,  making happy,  giving or causing pleasure
 (अस्), 
m. a jester
 the associate or companion of a person's
sports or amusements
 N. of the son of Lāḍana
(आ),  f. the Narma-dā or modern Nerbudda river, 
which,  rising in the Vindhya mountains,  runs west-
ward to the gulf of Cambay,  (personified as the wife
of Puru-kutsa and mother of Trasa-dasyu)
 a sister
of the Uragas or serpents
 a daughter of the Soma-
pas
 a species of plant (see पृक्का).
—नर्मदा-
तट-देश,  अस्,  m.,  N. of a district mentioned in
the Ratna-koṣa.
—नर्मदा-तीर-गमन,  अम्, 
n.,  N. of the seventeenth chapter of the Uttara-
kāṇḍa of the Rāmāyaṇa.
—नर्मदा-तीर्थ,  अम्, 
n. a sacred bathing-place on the Narma-dā
 [cf.
नार्मद।]
—नर्मदा-माहात्म्य,  अम्,  n. ‘the
glory of Narma-dā, ’ N. of the 173rd-181st chapter
of the Matsya-Purāṇa.
—नर्मदेश्वर (°दा-ईश्°), 
अस्,  m. a form of Śiva.
—नर्मदेश्वर-तीर्थ, 
अम्,  n.,  N. of several sacred bathing-places.
—नर्-
मदेश्वर-माहात्म्य,  अम्,  n. ‘the glory of Śiva, ’
N. of a chapter of the Śiva-Purāṇa.
—नर्मदेश्व-
र-लिङ्ग,  अम्,  n.,  N. of the ninety-second chapter
of the Skanda-Purāṇa.
—नर्म-द्युति,  इस्,  इस्, 
इ,  bright with joy,  cheerful,  happy,  merry
 (इस्), 
f. enjoyment of a joke or any amusement.
—नर्म-
वती,  f.,  N. of a comedy.
—नर्म-सचिव,  अस्,  m.
‘amusement-companion, ’ an associate or promoter of
the amusements of a prince or man of rank.
—नर्-
म-साचिव्य,  अम्,  n. superintendence of a prince's
amusements.
—नर्म-सुहृद्,  त्,  m. = नर्म-स-
चिव.
—नर्म-स्फूर्ज,  अस्,  m. happiness or amuse-
ment ending in alarm (?).
—नर्म-स्फोट,  अस्,  m.
slight or inferior amusement (?).

Macdonell

English

 नर्मन् narman,  n.
  jest,  sport,  fun: in.  ṇ-ā,  🞄in jest or fun. 

Benfey

English

 नर्मन् नर्मन्,  probably नर्द् +
मन्,  n.
  Jest,  sport,  MBh. 1,  1000

Apte Hindi

Hindi

नर्मन्
नपुं*
   - नृ +  मनिन्
"क्रीडा,  विनोद,  विलास,  आमोद,  प्रमोद,  कामकेलि,  केलिविहार"

नर्मन्
नपुं*
   - नृ +  मनिन्
"परिहास,  हँसी,  दिल्लगी,  ठड्ढा,  रसिकोक्ति,   परिहासपूर्ण,  सरस"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

नर्मन्
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಿಹಾಸ/ತಮಾಷೆ/ವಿನೋದ
निष्पत्तिः - > नॄ (नये) - "मनिन्" (३-२-७५)
प्रयोगाः - > दर्पणेषु परिभोगदर्शिनीर्नर्मपूर्वमनुपृष्ठसंस्थितः
उल्लेखाः - > रघु० १९-२८
विस्तारः - > ಜಾಣತನದಿಂದ ಮಿತ್ರನೊಡನೆ ಆಟ ಮಾಡುವುದು ವಿನೋದ ಮಾಡುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ನರ್ಮವೆನಿಸುವುದು. वैदग्ध्यक्रीडितं नर्म - सा०द०६-१२५। ಈ ನರ್ಮವು ೧) ಶುದ್ಧಹಾಸ್ಯ ೨)ಶೃಂಗಾರಸಹಿತ ಹಾಸ್ಯ ೩) ಭಯಸಹಿತಹಾಸ್ಯಗಳೆಂದು ಮೂರು ವಿಧ೧) ಶುದ್ಧಹಾಸ್ಯ ೨)ಶೃಂಗಾರಸಹಿತ ಹಾಸ್ಯ ೩) ಭಯಸಹಿತಹಾಸ್ಯಗಳೆಂದು ಮೂರು ವಿಧ विहितं शुद्धहास्येन सशृङ्गारभयेन च - सा०द० ६-१२६।
नर्मन्
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕ್ರೀಡೆ/ಆಟ
निष्पत्तिः - > नॄ (नये) - "मनिन्" (३-२-७५)
नर्मन्
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆನಂದ/ಸಂತೋಷ
निष्पत्तिः - > नॄ (नये) - "मनिन्" (३-२-७५)
नर्मन्
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೈಶಿಕೀವೃತ್ತಿಯ ಒಂದು ಅಂಗ
निष्पत्तिः - > नॄ (नये) - "मनिन्" (३-२-७५)
विस्तारः - > ೧) ನರ್ಮ ೨) ನರ್ಮಸ್ಫೂರ್ಜ ೩) ನರ್ಮಸ್ಫೋಟ ಮತ್ತು ೪) ನರ್ಮಗರ್ಭ ಇತ್ವು ನಾಲ್ಕು ಕೈಶಿಕೀವೃತ್ತಿಯ ಅಂಗಗಳು

L R Vaidya

English

 narman {% n. %} 1. Sport,  amusement,  diversion,  especially amorous sport,  R.xix.28
 2. jest,  joke,  wit,  humour.

Bopp

Latin

 नर्मन् n. (fortasse a नृत् s. मन्,  ita ut mutilatum sit e
नर्त्मन्) ludus,  jocus. RAGH. 19. 28.

Lanman

English

 narman,  n. fun.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 नर्मन् n. ° = रतिक्रीडा,  Yudh. 2,  107.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
केलिर्द्रवः परीहासः क्रीडा लीला च नर्म च ॥ ५५५ ॥
देवनं कूर्दनं खेला ललनं वर्करोऽपि च ।
-wordlist-
 
केलि (पुंस्त्री),  द्रव (पुं),  परीहास (पुं),  क्रीडा (स्त्री),  लीला (स्त्री),  नर्मन् (क्ली),  देवन (क्ली),  कूर्दन (क्ली),  खेला (स्त्री),  ललन (क्ली),  वर्कर (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

परिहास
परिहास,  द्रव,  नर्मन्,  केलि,  क्रीडा,  खेलन
परिहासो द्रवो नर्म केलिः क्रीडा च खेलनम् ॥ ४३२ ॥
verse 2.1.1.432
page 0050

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 नर्मन् न०
  नॄ--मनिन् । परिहासे अमरः । “न नर्मयुक्तंवचनं हिनस्ति” भा० आ० १८२ अ० “नर्मपूर्वमनुपृष्ठसंस्थितः” रघुः । “सुहृत्प्रयुक्ता इव नर्मवादाः” काम०“त्रिदिनमिह न भिन्द्याद्ब्रह्मचर्यं न चास्या । हृदय-मननुरुध्य स्वेच्छया नर्म कुर्य्यात्” मल्लिनाथधृतकामशा-स्त्रम् “माधुर्यं नर्मविज्ञानं वाग्मिता चेति तद्गुणाः”द्वतीलक्षणे सा० द० ।

Capeller

German

 नर्मन् n.
  Scherz,  Spaß
 नर्मार्थम् zum Scherz.

Burnouf

French

 नर्मन् नर्मन् n.
  amusement,  plaisir.

Stchoupak

French

 नर्मन्-
 nt. amusement,  divertissement, 
 plaisir,  passe-temps, 
jeu amoureux,  plaisanterie 
 propos spirituel,  esprit 
 -(न्)आ en
plaisantant,  par jeu 
 नर्माणि कृ- plaisanter.
नर्म-काल- m.
  moment de plaisanter,  de s'amuser.
°गर्भ- a. qui comporte une plaisanterie.
°द- a. qui amuse,  divertit 
 -आ- f.
  n.
  d'un fleuve qui se jette dans
le golfe de Cambaye (mod. Nerbudda) 
 n.
  d'une Gandharvī 
°दा-तीर-गमन- nt. voyage au bord de la N.,  titre d'une section du Rām. 
°प्राय- a. °युक्त- °संयुक्त- a. v. amusant,  drôle,  spirituel.
°सचिव- °सुहृद्- m.
  compagnon de plaisirs (d'un prince) 
°साचिव्य- nt. ses fonctions.
नर्मार्थम् adv. pour plaisanter,  pour s'amuser.
नर्मैक-सोदर- a. qui ne pense qu'à s'amuser.
नर्मोक्ति- f.
  expression spirituelle,  drôlerie,  facétie.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.