| YouTube Channel

नर्मद (narmada)

 
शब्दसागरः
English
नर्म्मद
mfn.
(-दः-दा-दं) Delighting, making happy, giving pleasure.
m.
(-दः) The associate or companion of a person's sports or amuse-
ments.
f.
(-दा)
1. The Narmadā river, which rising in the Vindhya
mountains, runs westward to the gulf of Cambay.
2. A plant: see
पृक्का.
E.
नर्म्म pleasure, and what gives. नर्म ददाति दा-क त० स०
Capeller Eng
English
नर्मद
a.
causing sport, sporting
f.
N.
of a river.
Yates
English
नर्म्म-द (दः-दा-दं)
a. Giving plea-
sure.
m.
The companion of one's
sports.
f.
(दा)
Narmada river
a
plant (Trigonella corniculata).
Wilson
English
नर्म्मद
mfn.
(-दः-दा-दं) Delighting, making happy, giving pleasure.
m.
(-दः) The associate or companion of a person's sports or amusements.
f.
(-दा)
1 The Narmadā river, which rising in the Vindhyā mountains, runs
westward to the gulf of Cambay.
2 A plant: see पृक्का.
E.
नर्म्म pleasure, and what gives.
Monier Williams Cologne
English
नर्म—द
mfn.
causing mirth or pleasure, delightful, Naiṣ.
नर्म—द
m.
a jester, the companion of a person's sports or amusements,
L.
N.
of a man,
Cat.
Benfey
English
नर्मद नर्मद, i. e. नर्मन्-द,
1.
adj.
Causing pleasure, Somad. Nal.
128.
2.
f.
दा, The name of a river,
the modern Nerbudda, MBh. 2, 371
personified, 15, 550.
Apte Hindi
Hindi
नर्मद
वि* नर्मन्-द -
"आह्लादकारी, आनन्ददायक"
नर्मदः
पुं*
नर्मन्-दः -
विदूषक
Shabdartha Kaustubha
Kannada
नर्मद
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನರ್ಮಸಚಿವ/ಹಾಸ್ಯದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಳಿಸುವವನು
विस्तारः - > नर्मदः केलिसचिवे नर्मदा सरिदन्तरे - मेदि०
नर्मद
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಂತೋಷವುಂಟುಮಾಡುವ
L R Vaidya
English
narman-da {% (I) a. %} delighting, making happy.
narman-da {% (II) m. %} a jester, a boon-companion.
Lanman
English
narmada, a. granting or causing fun
making gladness
f. -dā, Narmadā (called
also Revā), the modern Nerbudda river.
[narman + da.]
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
नर्मद 2. m. a) *jester, buffoon, Vās. 271, 1. 3. a) zu streichen nach Zach. Beitr. 3. b)g) N. pr. einer Hetäre, Kuṭṭanīm. 35.
पुराणम्
English
नर्मद / NARMADA III. Wife of purukutsa, the son of māndhātā. (viṣṇu purāṇa).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नर्म्मदः,
पुं,
(नर्म्म ददातीति दा + कः ।) केलि-सचिवः इति मेदिनी दे, ३३
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
नर्म्मद
त्रि०
नर्भ ददाति दा--क त० केलिसचिवे मेदि० ।२ पृक्वायां हेमच० नदीभेदे स्त्री मेदि० सा नदीकलिङ्गदेशस्य पश्चाद्देशे स्थिता अमरकण्टकपर्वतसन्निकृष्टायथाह मत्स्यपु० १८५ अध्यायावधि १९० अ० पर्यन्तेतत्कथा दिङ्मात्रमत्र दर्श्यते ।“मार्कण्डेय उवाच नर्मदा सरितां श्रेष्ठा सर्वपापप्रणा-शिनी तारयेत् सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि ।नर्मदायास्तु माहात्म्यं पुराणे यन्मया श्रुतम् तदे-तद्धि महाराज! तत्सर्वं कथयामि ते पुण्या कनखलेगङ्गा कुरुक्षेत्रे सरस्वती ग्रामे वा यदि वाऽरण्येपुण्या सर्वत्र नर्मदा त्रिभिः सारस्वतं तोयं सप्ताहेनतु यामुनम् सद्यः पुनाति गाङ्गेयं दर्शनादेव नार्म-दम् कलिङ्गदेशे पश्चार्द्धे पर्वतेऽमरकण्टके पुण्येच त्रिषु लोकेषु रमणीया मनोरमा सदेवासुरगन्धर्वाऋषयश्च तपोधनाः तपस्तप्त्वा महाराज! सिद्धिञ्चपरमाङ्गताः तत्र स्नात्वा नरो राजन्नियमस्थो जिते-न्द्रियः उपोष्य रजनीमेकां कुलानां तारयेच्छतम् ।जलेश्वरे नरः स्नात्वा पिण्डं दत्त्वा यथाविधि पितर-स्तस्य तृप्यन्ति यावदाभूतसंप्लवम् पर्वतस्य समन्तात्तुरुद्रकोटिः प्रतिष्ठिता स्नात्वा यः कुरुते चार्चां गन्ध-माल्यानुलेपनैः प्रीतस्तस्य भवेच्छर्वो रुद्रकोटिर्न सं-शयः पश्चिमे पर्वतस्यान्ते स्वयं देवी महेश्वरः तत्रस्नात्वा शुचिर्भूत्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः पितृकार्यञ्चकुर्वीत विधिवन्नियतेन्द्रियः तिलोदकेन तत्रैव तर्पयेत्पितृदेवताः आसप्तमं कुलं तस्य स्वर्गे मोदेत पाण्डव! ।षष्टिर्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते अप्सरोगण-संकीर्णे सिद्धचारणसेविते दिव्यगन्धानुलिप्तश्च दिव्या-लङ्कारभूषितः ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो जायते विपुलेकुले धनवान् दानशीलश्च धार्मिकश्चैव जायते पुनःणरति तत्तीर्थं गमनं तत्र रोचते कुलानि तारयेत्सप्त रुद्रलोकं गच्छति योजनानां शतं साग्रं श्रू-यते सरिदुत्तमा विस्तारेख तु राजेन्द्र! योजनद्वय-मायता षष्टिस्तीर्घसहस्राणि षधिः कोञ्चस्तथैव ।सर्वं तस्य समन्तात्तु तिष्ठतेऽमरकण्टके”
Capeller
German
नर्मद Scherz machend
f.
N. eines
Flusses.
Burnouf
French
नर्मद नर्मद
m.
(दा) celui qui procure du plaisir
compagnon de plaisir. -- F. np. d'une rivière qui descend du Vindhya.
Esp. de plante.