| YouTube Channel

नर्द (narda)

 
शब्दसागरः
English
नर्द्द r. 1st cl. (नर्द्दति प्रनर्द्दति) To sound: the radical is not convertible
to after a preposition, &c. see णर्द्द शब्दे अक० गतौ सक० भ्वा० पर०
सेट्
Yates
English
नर्द्द नर्द्दति 1. 10.
a. To sound.
Spoken Sanskrit
English
नर्द narda
adj.
bellowing
मायूक mAyUka
adj.
bellowing
राविन् rAvin
adj.
bellowing
हुङ्कृत huGkRta
adj.
bellowing
नाद nAda
m.
bellowing
महानाद mahAnAda
m.
bellowing
मायु mAyu
m.
bellowing
नर्दित nardita
n.
bellowing
सांवाशिन sAMvAzina
n.
bellowing together
रुवथ ruvatha
m.
bellowing of a bull
गोनाद gonAda
m.
bellowing like a bull
गोनर्द gonarda
m.
bellowing like a bull
गोष्ठेक्ष्वेडिन् goSThekSveDin
adj.
bellowing in a cow-pen
रोरवण roravaNa
n.
loud roaring or bellowing
महानाद mahAnAda
adj.
roaring or bellowing loudly
हम्भा hambhA
f.
mooing or bellowing of cattle
नर्द narda
adj.
bellowing
नर्द narda
adj.
roaring
Wilson
English
नर्द्द r. 1st cl. (नर्द्दति प्रनर्द्दति) To sound: the radical
is not convertible to after a preposition, &c. see णर्द्द.
Apte
English
नर्द [narda],
a.
Bellowing, roaring.
Apte 1890
English
नर्द a. Bellowing, roaring.
Monier Williams Cologne
English
नर्द
mfn.
bellowing, roaring (cf. गो-न्°).
Monier Williams 1872
English
नर्द, अस्, आ, अम्, bellowing, roaring, sounding
[cf. गो-न्°।]
Apte Hindi
Hindi
नर्द
वि* - नर्द् + अच्
"गरज, दहाड़"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
नर्द
पदविभागः - > धातु
कन्नडार्थः - > ಗರ್ಜಿಸು
प्रयोगाः - > अनर्दिषुः कपिव्याघ्राः सम्यक् चायुत्सताहवे
उल्लेखाः - > भट्टि १५-३५
विस्तारः - > नर्द शब्दे। भ्वा.पर.अक.से.। नर्दति। ननर्द। नर्दिता। नर्दिष्यति। नर्दतु। अनर्दत्। नर्देत्। नर्द्यात्। अनर्दीत्। अनर्दिष्यत्। भवे - नर्द्यते। ननर्दे। नर्दिता। नर्दिष्यतॆ। नर्द्यताम् इत्यादि।णिचि - नर्दयसि/ -ते। नर्दयाञ्चकार/-चक्रे/-बभूव/-आस। नर्दयिता। नर्दयिष्यति/-ते। नर्दयतु/-ताम्। इत्यादि। कृत्सु - नर्दितव्यम्। नर्दनीयम्। नर्द्यम्। नर्दितः। नर्दितवान्/-वती। नर्दन्/-न्ती। नर्दितम्। नर्दनम्। नर्दित्वा। प्रणर्द्य।
नर्द
पदविभागः - > धातु
कन्नडार्थः - > ಶಬ್ದ ಮಾಡು/ಕೂಗು
प्रयोगाः - > अनर्दिषुः कपिव्याघ्राः सम्यक् चायुत्सताहवे
उल्लेखाः - > भट्टि १५-३५
विस्तारः - > नर्द शब्दे। भ्वा.पर.अक.से.। नर्दति। ननर्द। नर्दिता। नर्दिष्यति। नर्दतु। अनर्दत्। नर्देत्। नर्द्यात्। अनर्दीत्। अनर्दिष्यत्। भवे - नर्द्यते। ननर्दे। नर्दिता। नर्दिष्यतॆ। नर्द्यताम् इत्यादि।णिचि - नर्दयसि/ -ते। नर्दयाञ्चकार/-चक्रे/-बभूव/-आस। नर्दयिता। नर्दयिष्यति/-ते। नर्दयतु/-ताम्। इत्यादि। कृत्सु - नर्दितव्यम्। नर्दनीयम्। नर्द्यम्। नर्दितः। नर्दितवान्/-वती। नर्दन्/-न्ती। नर्दितम्। नर्दनम्। नर्दित्वा। प्रणर्द्य।
नर्द
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೂಗಿ ಶಬ್ದಮಾಡುವ
निष्पत्तिः - > नर्द (शब्दे) - "अच्" (३-१-१३४)
नर्द
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಗರ್ಜಿಸುವ
निष्पत्तिः - > नर्द (शब्दे) - "अच्" (३-१-१३४)
नर्द
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅರಚುವ
निष्पत्तिः - > नर्द (शब्दे) - "अच्" (३-१-१३४)
नर्द
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೊಳಗುವ
निष्पत्तिः - > नर्द (शब्दे) - "अच्" (३-१-१३४)
L R Vaidya
English
narda {% a. (f. र्दा) %} Bellowing, roaring.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
नर्द्
मूलधातुः:
नर्द
धात्वर्थः:
शब्दे
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
नर्दति
धातुप्रदीपः
Sanskrit
नर्दँ नर्द
मानकरूपान्तरम् - गर्दँ
गर्द शब्दे
- नर्दति प्रनर्दति अणोपदेशोऽयमिति णत्वं भवति गर्दति जगर्द्द गर्दिता गर्द्दभः कॄशॄशलिकलिगर्द्दिभ्योऽभच् (उण्, 3122) ।। 55-56 ।।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नर्द्द, शब्दे इति कविकल्पद्रुमः
(भ्वां-परं-अकं-सेट् ।) नर्द्दति इति दुर्गादासः
नर्द्द, गतौ इति कविकल्पद्रुमः
(भ्वां-परं-सकं-सेट्
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
नर्द्द शब्दे अक० गतौ
सक०
भ्वा०
पर०
सेट् नर्द्दति अन-र्द्दीत् ननर्द “उदपानाश्च नंर्दन्ति यथा गोवृषभास्तथा”भा० उ० १४२ अ० “ते नर्दमाना इव कालमेघाः” भा०आ० १९३ अ० ताच्छील्ये चानश् “अनर्दिषुः कपिव्याघ्राः” “विदाञ्चकार धौताक्षः रिपुं खे ननर्द्दच” भट्टिः प्राद्युपसर्गपूर्वकस्तु तत्तदुपसर्गोद्यत्यार्थयुक्तेशब्दे अणोपदेशत्वात् सति निमित्ते णत्वम् प्रनर्दति
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
नर्दँ नर्द
मानकरूपान्तरम् - गर्दँ
गर्द शब्दे
नर्दति प्रनर्दति, णोपदेशत्वम् अतन्त्रम्, परिगणनात् गर्दति शकशलिकलिगर्दिभ्योऽभच् (तु0उ03122) गर्दभः 54, 55
धातुवृत्तिः
Sanskrit
नर्दँ नर्द
मानकरूपान्तरम् - गर्दँ
गर्द (अर्थः) शब्दे
दन्त्यादिः, नृतिनन्दिनर्दीति पर्युदासात् ( नर्दति ननर्देत्यादि यङ्लुकि पर्दत्यादिवत् गृहेनर्दी ) "पात्रे समितादयश्च'' इति, पक्षे तत्पुरुषस्तत्रैव पाठात्सप्तम्या अलुक् एवं गर्दतीत्यादि ( गर्दभः ) "शॄकरिकलिगर्द्रिभ्यो ऽभच्''इतृयभच् 57
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“नर्द शब्दे”@} 2 नर्दकः-र्दिका, नर्दकः-र्दिका, निनर्दिषकः-षिका, नानर्दकः-र्दिका
अित्यादीनि रूपाणि भौवादिककर्जतिवत् 3 ज्ञेयानि।
4 गेहेनर्दी, 5 सिंहनदीं, 6 विनर्दन् 7।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(९४९)
02
=>
(१-भ्वादिः-५६। अक। सेट्। पर।)
03
=>
(१६९)
04
=>
[[३। ‘सुप्यजातौ णिनिस्ताच्छील्ये’ (३-२-७८) इति ताच्छील्ये णिनिः। ‘पात्रेसमिता- दयश्च’ (२-१-४८) इत्यत्र निपातनात् क्षेपार्थे तत्पुरुषसमासः सप्तम्या अलुक् च।]]
05
=>
[[४। ‘कर्तर्युपमाने’ (३-२-७९) इति उपमानवाचकोपपदात् णिनिप्रत्ययः।]]
06
=>
[[आ। ‘शूरम्मन्यो रणाच्चाहं निरस्तः सिंहनर्दिना।।’ भ। का। ५। ३४।]]
07
=>
[[B। ‘कष्टं विनर्दतः क्रूरान् शस्त्रघुष्टकरान् कपिः।।’ भ। का। ९। १८।]]