नर्तक (nartaka)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 नर्त्तक m.
  (-कः)
	 1. An actor,  a mime.
	 2. A juggler,  a dancer,  a player of
any description. 
	 3. A bard,  a herald.
	 4. An elephant.
	 5. A reed, 
(Arundo karka,  Rox.)
	 6. A peacock.
	 f.
  (-की)
	 1. An actress,  female
dancer or singing girl.
	 2. A female elephant.
	 3. A peahen. 
 E.
  नृत्
to dance or act,  ष्वुन् aff.
  

Capeller Eng

English

 नर्तक a.
  causing to dance
 m.
  & f.
  ई dancer. 

Yates

English

 नर्त्तक (कः) 1.
m.
  An actor,  juggler
bard
 elephant
 reed
 peacock.
(की)
f.
  Actresss,  &c.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

नर्तक 	-	 nartaka 	-	 m.
  	-	 dancer
नर्तक 	-	 nartaka 	-	 adj.
  	-	  causing to dance
नर्तक 	-	 nartaka 	-	 m.
  	-	  dancing-master
नर्तक 	-	 nartaka 	-	 m.
  	-	  kind of reed
नर्तक 	-	 nartaka 	-	 m.
  	-	  actor
नर्तक 	-	 nartaka 	-	 m.
  	-	  elephant
नर्तक 	-	 nartaka 	-	 m.
  	-	  singer
नर्तक 	-	 nartaka 	-	 m.
  	-	  female elephant
नर्तक 	-	 nartaka 	-	 m.
  	-	  peacock
नर्तक 	-	 nartaka 	-	 m.
  	-	  bard
नर्तक 	-	 nartaka 	-	 m.
  	-	  herald
नर्तक 	-	 nartaka 	-	 m.
  	-	  peahen
नर्तक 	-	 nartaka 	-	 m.
  	-	  kind of perfume
नर्तक 	-	 nartaka 	-	 n.
  	-	  particular myth. weapon

Wilson

English

 नर्त्तक
m.
  (-कः)
1 An actor,  a mime.
2 A juggler,  a dancer,  a player of any description. 
3 A bard,  a herald.
4 An elephant.
5 A reed,  (Arundo karka,  Rox.)
5 A peacock.
f.
  (-की)
1 An actress,  female dancer or singing girl.
2 A female elephant.
3 A peahen. 
E.
  नृत to dance or act,  ष्वुन् aff.
  

Apte

English

नर्तकः [nartakḥ],  [नृत्-कर्तरि ष्वुन्]

A dancer
 sometimes a dancing preceptor.

An actor,  mime,  mummer
 नाराजके जनपदे प्रहृष्टनटनर्तकः Rām.*
  2.67.15.

A bard,  herald.

An elephant.

A king.

A peacock.

An epithet of Śiva. 

N.
  of a mixed tribe (वेश्यायां रजकाज्जातो नर्तको गायको भवेत्).

की A female dancer,  a singing girl,  an actress
 रङ्गस्य दर्शयित्वा निवर्तते नर्तकी यथा नृत्यात् Sāṅ. K.*
  59
 Ki.*
  1.41
 R.*
  19.14, 19.

A female elephant.

A pea-hen.  (Mar.  लांडोर).

Apte 1890

English

 नर्तकः [नृत्-कर्तरि ष्वुन्] 1 A dancer
 sometimes a dancing preceptor. 
2 An actor,  mime,  mummer. 
3 A bard,  herald. 
4 An elephant. 
5 A king. 
6 A peacock. 
7 An epithet of Śiva. 
8 N. of a mixed tribe
 ( वेश्यायां रजकाज्जातो नर्तको गायको भवेत्). 
की 1 A female dancer,  a singing girl,  an actress
 रंगस्य दर्शयित्वा निवर्तते नर्तकी यथा नृत्यात् Sān. K. 59
 Ki. 10. 41
 R. 19. 14,  19. 
2 A female elephant. 
3 A peahen. 

Monier Williams Cologne

English

 नर्तक a mfn.
   causing to dance (fr.  Caus.
 ),  Sāh

 नर्तक m.
  dancer,  singer,  actor (often with नट),  MBh.
  
 Var.
 
 Kāv.
 
 Pur.
  &c.
  

 a dancing-master (fr.  Caus.
 ),  MBh.
  

 a bard,  herald,  W.
 

 an elephant,  L.
 

 a peacock,  W.
 

 a kind of reed,  L.
 

 नर्तक n.
  a partic.  myth. weapon,  MBh.
  

 नर्°तक b &c.
   See s.v.
 

Monier Williams 1872

English

 नर्तक,  अस्,  m. a dancer,  a player of any de-
scription
 an actor,  gesticulator,  mime,  mummer
a bard,  herald
 an elephant
 a peacock
 a species
of reed [cf. पोटगल]
 (ई),  f. a female dancer, 
actress,  singing girl
 a female elephant
 a peahen
a kind of perfume (= नलिका
 cf. नटी)
 (अस्,  आ, 
अम्,  fr. the Caus.),  causing to dance
 (अस्),  m. a
dancing-master.

 नर्तक
 add — अम्,  n. a kind of mythical
weapon.

Macdonell

English

 नर्तक narta-ka,  a.
  causing to dance
 m.
  🞄dancer
 ī,  f.
  female dancer.

Benfey

English

 नर्तक नर्तक,  i. e. नृत् + अक, 
 I. m.
 
 1. A dancer,  Rām.  1,  12,  7.
 2. A
dancing-master,  MBh. 4,  305.
 II. f.
  की, 
A female dancer,  Ragh. 19,  14.
 III.
adj.
  Causing to dance,  Sāh. D. 74,  17.
 -- Comp.
 
हरिण-,  m.
  a Kiṃnara.

Apte Hindi

Hindi

नर्तकः
पुं*
  - नृत् + ष्वुन्
"नाचने वाला,  नृत्यशिक्षक"

नर्तकः
पुं*
  - नृत् + ष्वुन्
"अभिनेता,  नट,  मूकनाटक का पात्र"

नर्तकः
पुं*
  - नृत् + ष्वुन्
"भाट,  चारण"

नर्तकः
पुं*
  - नृत् + ष्वुन्
हाथी

नर्तकः
पुं*
  - नृत् + ष्वुन्
राजा

नर्तकः
पुं*
  - नृत् + ष्वुन्
मोर

Shabdartha Kaustubha

Kannada

नर्तक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಟ/ದೃಶ್ಯಕಾವ್ಯಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಶರೀರ ಮತ್ತು ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅಭಿನಯಿಸಿ ತೋರಿಸುವವನು
नर्तक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಜ/ಆನೆ
नर्तक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಂಬುಹುಲ್ಲು
नर्तक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಶಿವ/ನಟರಾಜ
नर्तक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಭಿನಯದೊಡನೆ ನರ್ತನ ಮಾಡುವವನು
निष्पत्तिः - > नृती (गात्रविक्षेपे) - "ष्वुन्" (३-१-१४५)
व्युत्पत्तिः - > नृत्यति
नर्तक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ತುತಿಪಾಠಕ/ಹೊಗಳುಭಟ
नर्तक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನರ್ತನ ಮಾಡಿಸುವವನು/ಕುಣಿದಾಡಿಸುವವನು
निष्पत्तिः - > नृती (गात्रविक्षेपे)+णिच् - "ण्वुल्" (३-१-१३३)
व्युत्पत्तिः - > नर्तयति

L R Vaidya

English

 nartaka {% m. %} 1. A dancer
a dancing master
an actor,  a mummer
a bard,  a herald
an elephant
a peacock.

Kridanta Forms

Sanskrit

नृत् (नृ꣡तीँ꣡ गात्रविक्षेपे - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् =  नर्तनम्
अनीयर् =  नर्तनीयः - नर्तनीया
ण्वुल् =  नर्तकः - नर्तिका
तुमुँन् =  नर्तितुम्
तव्य =  नर्तितव्यः - नर्तितव्या
तृच् =  नर्तिता - नर्तित्री
क्त्वा =  नर्तित्वा
ल्यप् =  प्रनृत्य
क्तवतुँ =  नृत्तवान् - नृत्तवती
क्त =  नृत्तः - नृत्ता
शतृँ =  नृत्यन् - नृत्यन्ती

Sanskrit Tibetan

Tibetan

gar mkhan
१) नट २) नर्तक

Mahabharata

English

Nartaka^1,  name of a weapon. § 563 (Bhagavadyānap.): V,  96,  3491 (will be employed by Arjuna).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 नर्त्तकः,  पुं,
   (नृत्यतीति । नृत् + “शिल्पिनि ष्वुन् ।”३ । १ । १४५ । इति ष्वुन् ।) नटः । पोट-गलः । चारणः । केलकः । नटपर्य्यायः । सर्व्व-वेशी २ लयालम्बः ३ तालरेचनकः । इतिशब्दरत्नावली ॥
 द्विपः । इति हेमचन्द्रः ॥
नृत्यकर्त्तुर्लक्षणं यथा,  --“यादृशं नृत्यपात्रं स्याद्गीतं योज्यञ्च तादृशम् ।नृत्यस्य धारणात् पात्रं नर्त्तकः परिकीर्त्तितः ॥
”अपि च ।“असम्बद्धप्रलापी च सदा भ्रूकुटितत्परः ।हासप्रहासचतुरो वाचालो नृत्यकोविदः ॥
”इति सङ्गीतदामोदरः ॥
(नर्त्तयतीति । नृत् + णिच् + ण्वुल् । नृत्यकारके, त्रि । यथा,  साहित्यदर्पणे ३ परिच्छेदे ।“तर्को विचारः सन्देहात् भ्रूशिरोऽङ्गुलि-नर्त्तकः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 नर्त्तक त्रि०
  नृत्यति नृत--गात्रविक्षेपे “शिल्पिनि ष्वुन्” पा०कर्त्तरिष्वुन् । जीविकार्थं गात्रविक्षेपभेदनृत्यकारके “भ्रु-कुंसश्च भ्रूकुंसश्च भ्रकुंसश्चेति नर्त्तकः” अमरः । स्त्रियांवित्त्वात् ङीष् । “रङ्गाय दर्शयित्वा निवर्त्तते नर्त्तकी यथानृथात्” सा० का० “नर्त्तकीवत् प्रवृत्तस्य निवृत्तिश्चारिता-र्थ्यात्” सा० सू० । २ शिवे पु०
  नर्त्तशब्दे दृश्यम् । ३ सङ्कीर्णजातिमात्रे पुंस्त्री० “वेश्यायां रञ्जकाज्जातो नर्त्तकोगायको भवेत्” उशनाः । नर्त्तयति नृत--णिच् ण्वुल् ।४ अङ्गुल्यादेश्चालके । “तर्कोविचारः सन्देहात् भ्रूशिरो-ऽङ्गुलिनर्त्तकः” सा० द० । नृत--पचा० अच् संज्ञायां कन् ।५ नलतृणे पोटगले ६ चारणे ७ केलके च शब्दरत्ना०८ गजे ९ नृपे हेम० । १० करेणौ हस्तिन्यां स्त्री मेदि०११ नलिकानामगन्धद्रव्ये स्त्री राजनि० । नृत्यकर्त्तुर्लक्षणंसङ्गीतशास्त्रोक्तं यथा “यादृशं नृत्यपात्रं स्याद्गीतंयोज्यञ्च तादृशम् । नृत्यस्य धारणात् पात्रं नर्त्तकःपरिकीर्त्तितः” “असम्बद्धप्रलापी च सदा भ्रुकुटित-त्परः । हासप्रहासचतुरो वाचालो नृत्यकोविदः” ।

Capeller

German

 नर्तक tanzen machend
 m.
  Tänzer,  f.
  ई
Tänzerin. 

Burnouf

French

 नर्तक नर्तक m.
  (नृत्
 sfx. अक) danseur, 
 acteur,  mime.
		 Paon. 
		 Eléphant.
		 Arundo karka,  esp.
de roseau. -- F. नर्तकी danseuse,  actrice.
		 Paonne.
Eléphant femelle.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.