नयनाभिघात (nayanAbhighAta)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
वाचस्पत्यम्
Sanskritनयनाभिघात ६ त० । सुश्रुतोक्ते नयनाभिहननरूपेरोगभेदे यथोक्तम् “अथातो नयनाभिधातप्रतिषेधं व्या-ख्यास्यामः । अभ्याहते तु नयने बहुधा नराणांसंरम्भरागतुमुलासु रुजासु धीमान् । नस्यप्रलेपपरि-षेचनतर्पणाद्यमुक्तं पुनः क्षतजपित्तजशूलपथ्यम् ।दृष्टिप्रसादजननं विधिमाशु कुर्य्यात्स्निग्धैर्हिमैश्च मधुरैश्चतथा प्रयोगैः । स्वेदाग्निधूमभयशोकरुजाभिघातैरभ्या-हतावपि तथैव भिषक् चिकित्सेत् । सद्योहते नयनएष विधिस्तदूर्द्ध्वं स्यन्देरितो भवति दोषमवेक्ष्य कार्यः ।अभ्याहतं नयनमीषदथास्य वाष्पसंस्वेदितं भवति तन्न-रुजं क्षणेन । साध्यं क्षतं पटलमेकमुभे तु कृच्छ्रे त्रीणिक्षतानि पटलानि विवर्जयेत्तु । स्यात्पिच्चिटञ्च नयनंह्यति चावसन्नं स्रस्तं च्युतञ्च हतदृक्च भवेत्तु याप्यम् ।विस्तीर्णदृष्टितनुरागमसत्प्रदर्शि साध्यं यथास्थितमनाबि-लदर्शनञ्च । प्राणोपरोधवननक्षवकण्ठरोधैरुन्नम्यमाशुनयनं यदतिप्रविष्टम् । नेत्रे विलम्बिनि विधिर्विहितःपुरस्तादुच्छिंहनं शिरसि वार्य्यवसेचनञ्च । षट्सप्तति-र्नयनजा य इमे प्रदिष्टा रोगा भवन्त्यमहतां महताञ्चतेभ्यः । स्तन्यप्रकोपकफमारुतपित्तरक्तैर्बालाक्षिवर्त्मभवएव कुकूणकोऽन्यः । मृद्नाति नेत्रमतिकण्डुमथाक्षिकूट-नासाललाटमपि तेन शिशुः स नित्यम् । सूर्यप्रभां नसहते स्रवति प्रवृद्धं तस्याहरेद्रुधिरमाशु विनिर्लिखेच्च ।क्षौद्रायुतैश्च कटुभिः प्रतिसारयेत्तु नातुः शिशोरभिहि-तञ्च विधिं विदध्यात्” ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.