| YouTube Channel

नभ् (nabh)

 
Capeller Eng
English
नभ् न॑भते burst (tr. &
intr.
 ).
C.
 tear open, rend
asunder. — उद्
C.
=
S.
C.
 प्र burst, split (intr. ).
Apte
English
नभ् [nabh], 1 Ā. (नभते)
To hurt, injure
सुग्रीवः प्रघसं नेभे
Bk.*
 14.33.
To be torn or rent, to burst
नभन्ता- मन्यकेषां ज्याका अधि धन्वसु
R.*
 1.133.1.
नभ् [nabh],
f.
Ved.
 Hurt, injury
सहो नभो$विरणाय पूर्वीः
Rv.*
 1.174.8.
Apte 1890
English
नभ् {c1c} A. (नभते) 1 To hurt, injure
सुग्रीवः प्रघसं नेभे Bk. 14. 33.
2 To be torn or rent, to burst.
नभ् f. Ved. Hurt, injury.
Monier Williams Cologne
English
1. नभ्
cl.
 1. Ā. न॑भते, to burst, be torn or rent asunder,
RV.
 viii, 39, 1
x, 133, 1
impf.
P.
 न॑भस्, to break or destroy (?), i, 174, 8 (cf.
Dhātup.
 xviii, 13
Naigh.
 ii, 19)
cl.
 4. 9.
P.
 नभ्यति, नभ्नाति (Dhātup. xxvi, 130, xxxi, 48), to hurt, injure (pf. Ā. नेभे,
Bhaṭṭ.
 ) :
Caus.
 नभयति, to cause to burst, tear open,
AitBr.
2. नभ्
f.
 or
m.
 injury (Sāy. ) or injurer,
RV.
 i, 174, 8 (only
acc.
pl.
 न॑भस्
but
cf.
 1. नभ् above).
Monier Williams 1872
English
नभ् 1. नभ्, cl. 1. A. नभते, &c., Ved.
to burst, to be torn or rent asunder
to
hurt, injure, destroy, (नेभे occurs in Bhaṭṭi-kāvya
XIV. 33)
cl. 4. 9. P. नभ्यति, नभ्नाति, &c., to
hurt, injure: Caus. P. नभयति, -यितुम्, to cause
to burst, tear open.
2. नभ्, प्, f., Ved. (according to Sāy.) hurt,
injury, destruction.
Macdonell
English
नभ् NABH, Ⅰ. Ā. nábha, burst (tr. & int.)
🞄cs. P. nabhaya, cause to burst, tear open.
Benfey
English
नभ् NABH, i. 1, Ātm. † i. 4, ii. 9,
Par.
1. To burst.
2. To injure.
Bopp
Latin
नभ् 1. A. 4. P. 9. P. नभे, नभ्यामि, नभ्नामि (हिंसा-
याम् K. हिंसे V.) ferire, laedere, occidere.
Lanman
English
√nabh (nábhate). burst
tear.
Kridanta Forms
Sanskrit
नभ् (ण꣡भँ॒ हिंसायाम् अभावेऽपि - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = नभनम्
अनीयर् = नभनीयः - नभनीया
ण्वुल् = नाभकः - नाभिका
तुमुँन् = नभितुम्
तव्य = नभितव्यः - नभितव्या
तृच् = नभिता - नभित्री
क्त्वा = नभित्वा
ल्यप् = प्रणभ्य
क्तवतुँ = नभितवान् - नभितवती
क्त = नभितः - नभिता
शानच् = नभमानः - नभमाना
नभ् (ण꣡भँ꣡ हिंसायाम् - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् = नभनम्
अनीयर् = नभनीयः - नभनीया
ण्वुल् = नाभकः - नाभिका
तुमुँन् = नभितुम्
तव्य = नभितव्यः - नभितव्या
तृच् = नभिता - नभित्री
क्त्वा = नभित्वा
ल्यप् = प्रणभ्य
क्तवतुँ = नभितवान् - नभितवती
क्त = नभितः - नभिता
शतृँ = नभ्यन् - नभ्यन्ती
नभ् (ण꣡भँ꣡ हिंसायाम् - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् = नभनम्
अनीयर् = नभनीयः - नभनीया
ण्वुल् = नाभकः - नाभिका
तुमुँन् = नभितुम्
तव्य = नभितव्यः - नभितव्या
तृच् = नभिता - नभित्री
क्त्वा = नभित्वा
ल्यप् = प्रणभ्य
क्तवतुँ = नभितवान् - नभितवती
क्त = नभितः - नभिता
शतृँ = नभ्नन् - नभ्नती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 नभ्
मूलधातुः:
 णभ
धात्वर्थः:
 हिंसायाम्, अभावेपि
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 हिंसायां सकर्मकः, अभावे अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 नभते
अनुबन्धादिविशेषः:
 द्युतादिः
धातुः:
 नभ्
मूलधातुः:
 णभ
धात्वर्थः:
 हिंसायाम्
गणः:
 दिवादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 नभ्यति
अनुबन्धादिविशेषः:
 पुषादिः
धातुः:
 नभ्
मूलधातुः:
 णभ
धात्वर्थः:
 हिंसायाम्
गणः:
 क्र्यादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 नभ्नाति
Capeller
German
नभ् न॑भते bersten, reißen.
Grassman
German
√nabh. Die Bedeutung „bersten“, welche man wol als Grundbedeutung annehmen muss, hat sich schon in der indogermanischen Urzeit zu dem Begriffe des „Hervorbrechens, Hervorquellens“ gestaltet, wofür nabhanú, nabhanía, nábhas (νέφος u. s. w.), das zendische napta feucht, so wie der lat. Göttername Neptunus Zeugniss ablegen (Ku. 〔16, 167〕)
bersten.
Stamm nábha:
-antām [3. pl. Iv. me.]: jiākā́s ádhi dhánvasu {959, 1}—_{959, 6}
anyaké same {659, 1}—_{659, 10}
{660, 1}—_{660, 11}
{661, 1}—_{661, 10}
{662, 4}—_{662, 6}.
nábh, f. [von nabh], concret: Zerspalter, Zerbrecher [Sāy.: hiṃsā], parallel mit bhíd.
-ábhas [A. p.], sáhas 〰 áviraṇāya pūrvī́s bhinát púras ná bhídas ádevīs besiegen mögest du viele Zerbrecher, dass sie nimmer sich erholen (wonach unter áviraṇa zu ändern), zerstören wie Burgen die gottlosen Zerstörer {174, 8}.
Burnouf
French
*नभ् नभ्। नभे 1. Etre absent, manquer.
*नभ् नभ्। नभे 1, नाभ्यामि 4 et
नब्नामि 9
p. ननाभ, नेभे
etc. Frapper, blesser,
tuer.