| YouTube Channel

नप्तृ (naptR)

 
शब्दसागरः
English
नप्तृ
m.
 (-प्ता) A grandson.
f.
 (-प्त्री) A grand daughter.
E.
 न not, पत् to fall,
तृच् Unādi affix
propping or sustaining the family.
Capeller Eng
English
न॑प्तृ
m.
 descendant, son, (esp. & in
l.l.
 only) grandson
f.
 नप्त्री grand-daughter.
Yates
English
नप्तृ (प्ता) 4.
m.
 A grandson.
f.
 (त्री)
A granddaughter.
Spoken Sanskrit
English
नप्तृ - naptR -
m.
 - great grandson
नप्तृ - naptR -
m.
 - grandson
Wilson
English
नप्तृ
m.
 (-प्ता) A grandson.
f.
 (-प्त्री) A granddaughter.
E.
 न not, पत to fall, तृच् Uṇādi affix
propping or sustaining
the family.
Apte
English
नप्तृ [naptṛ],
m.
 A grandson (a son's or daughter's son)
स्वे स्वे किल कुले जाते पुत्रे नप्तरि वा पुनः
Mb.
 * 3.159.12.f. नप्त्री.
Apte 1890
English
नप्तृ m. A grandson (a son's or daughter's son).
Monier Williams Cologne
English
न॑पात्, न॑प्तृ,
m.
 (the former stem only in the strong cases and earlier lang.
the latter in
Class.
 , but
acc.
 नप्तारम् appears in
TS.
 &
AitBr.
 ) descendant, offspring, son (in this meaning
esp.
 in
RV.
 , e.g. अपां न्°, ऊर्जो न्°, दिवो न्°, विमुचो न्°
&c.
 )
Monier Williams 1872
English
नप्तृ नप्तृ, नप्ती, नप्त्री। See नपात् above.
Macdonell
English
नप्तृ ná-ptṛ,
m.
 (weak base of napāt in RV.), 🞄descendant, son (V.)
grandson.
Apte Hindi
Hindi
नप्तृ
पुं*
 - न पतन्ति पितरो येन- न + पत् + तृच् नि*
"पोता, नाती"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
नप्तृ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೊಮ್ಮಗ /ಮಗಳ ಮಗ
निष्पत्तिः - > पत्लृ (गतौ) - "तृच्" (उ० २-९५) निपा०
व्युत्पत्तिः - > न पतत्यनेन पिता नरके
प्रयोगाः - > "पुत्रेण लोकान् जयति पौत्रेणानन्त्यमश्नुते ।" "यदि नात्मनि पुत्रेषु न चेत् पुत्रेषु नप्तृषु । न त्वेव तु कृतो धर्मः कर्तुर्भवति निष्फलः ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ९-१३७, मनु० ४-१७४
नप्तृ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಗನ ಮಗ
L R Vaidya
English
naptf {% m. %} A grandson (a son’s son or a daughter’s son).
Bopp
Latin
नप्तृ m. nepos. IN. 5. 43. (Lat. NEPOT, germ. vet. nefo,
anglo-sax. nefa, v. sq.)
Indian Epigraphical Glossary
English
naptṛ (CII 1), a grandson.
(EI 4, 9), a great-grandson.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
sku tsha
नप्तृ
tsha bo
नप्तृ
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
नप्ता पौत्रः पुत्रपुत्रो दौहित्रो दुहितुः सुतः ।
-wordlist-
नप्तृ (पुं), पौत्र (पुं), पुत्रपुत्र (पुं), दौहित्र (पुं), दुहितृसुत (पुं)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
नप्ता तु दुहितुः पुत्रे स्यात्कनिष्ठे तु कन्यसः ॥ ११४ ॥
-wordlist-
नप्तृ (पुं), कनिष्ठ (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
दौहित्र
दौहित्र, नप्तृ, पौत्र
दौहित्रस्तत्सुतो नप्ता स च पौत्रश्च कथ्यते ॥ ५०५ ॥
verse 2.1.1.505
page 0058
Mahabharata
English
Naptṛ, a Viśvadeva. § 749 (Ānuśāsanik.): XIII, 91, 4362 (enumeration).
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
नप्तृ
न०
 न पतत्यनेन न + पत--तृच् नेष्ट्रित्यादि० पा० नि० ।१ पौत्रे २ दौहित्रे च (नाति) हेमच० । “पुत्रेण लोकान्जयति पौत्रेणानन्त्यमश्नुते” इति “दौहित्रोऽपि ह्यमु-त्रैनं सन्तारयति पौत्रवत्” मनूक्तेश्च तयोः उद्धारकत्वात्नप्तृत्वम् । “यदि नात्मनि पुत्रेषु न चेत् पुत्रेषु नप्तृषु ।नत्वेव तु कृतोऽधर्मः कर्त्तुर्भवति निष्कलः” मनुः ।३ कन्यापुत्रयोः कन्यायां स्त्री अमरः ङीप् ।
Grassman
German
náptṛ, stark nápāt, m. [Cu. 〔342〕], 1〉 Abkömmling
2〉 Sohn
3〉 Enkel
insbesondere 4〉 apā́m nápāt der Sohn der Gewässer, von dem (aus den Wolken als Blitz entsprossenen) Agni
einmal ({22, 6}) von Savitar
5〉 ūrjás nápāt der Sohn der Kraft, von Agni
6〉 śávasas [Page708] nápātas Söhne der Kraft von den Ribhuʼs (ṛ́bhávas), im Dual von Mitra-Varuna
7〉 vimúcas nápāt Sohn der Befreiung von pūṣán
8〉 mihás nápāt Sohn des Nebels = Wolke, einmal ({386, 4}) als Bezeichnung eines Dämons
9〉 divás nápātā die beiden Söhne des Himmels, nämlich aśvínau, zweimal ({272, 5}
{645, 5}) mitrā́váruṇā
10〉 goṣaṇas napāt (Sohn des Rinderverleihenden) von Indra.
-āt [V.] 3〉 śṛṅgavṛṣas {637, 13}
mitrātithes {859, 7}. — 4〉 {856, 4}
{975, 2}. — 5〉 {58, 8}
{197, 2}
{371, 5}
{457, 25}
{680, 3}. _{680, 9}
{693, 4}
{846, 10}
{941, 8}
{966, 3}. — 7〉 {42, 1}
{496, 1}. — 10〉 {328, 22}.
-āt [N.] 4〉 {143, 1}
{222, 6}
{226, 1}. _{226, 2}. _{226, 7}. _{226, 9}. _{226, 10}. _{226, 13}
{491, 13}
{493, 14}
{563, 2}
{918, 13}.
-aāt [N.] 4〉 apā́m {834, 5}
{551, 13} (oder apáām nápāt).
-ātam 2〉 {461, 11} (pitré)
{836, 1} (pitúr)
ob víṣṇos {841, 3}? — 4〉 {22, 6}
{122, 4}
{186, 5}
{226, 3}
{243, 1}
{395, 10}
{550, 15}
{856, 3}. — 5〉 {261, 12}
{489, 2}
{532, 1}
{533, 6}
{639, 4}
{664, 13}
{669, 2}. — 8〉 {37, 11}
{386, 4}.
-trā 4〉 {454, 3}
{856, 14}.
-tre 1〉 ?{711, 7} sáhasvate
4〉 ā́pas 〰 ghṛtám ánnam váhantīs {226, 14}. — 5〉 {361, 1}.
-tur [G.] 1〉 devávatas {534, 22}. — 4〉 {226, 11}.
-ātā [V.] 9〉 divas {117, 12}
{340, 2}
{272, 5}.
-ātā [N. A.] 6〉 {645, 5}. — 9〉 {182, 1}
{184, 1}
{887, 4}.
-ātas [V.] 6〉 {161, 14}
{330, 6}
{331, 1}. _{331, 8}
{333, 4}.
-ātas [N.] 1〉 mános {294, 3} (ṛbhávas)
durgáhasya {674, 12}. — 2〉 máma {491, 15}.
-ṛbhis 3〉 {911, 42} (neben putraís).
Burnouf
French
नप्तृ नप्तृ
m.
 petit-fils. -- F. नप्त्री petite-fille
lat. neptis. Cf. नपात्।
Stchoupak
French
नप्तृ-
m.
 descendant, not. petit-fils
un des Viśve-Deva.