| YouTube Channel

नन्दिः (nandiH)

 
Apte
English
नन्दिः [nandiḥ],
m.
 ,
f.
 [नन्द्-इन्] Joy, pleasure, delight
प्रातिष्ठन्नन्दिमापन्नाः स्वं स्वमाश्रममण्डलम्
Bhāg.*
 3.24.25. कौसल्या- नन्दिवर्धनः. -दिः
m.
An epithet of Viṣṇu.
Of Śiva.
N.
 of an attendant of Śiva.
Gambling, gaming
(n. also in this sense).
The speaker of a prelude or benediction (in a drama. )
Prosperity
मानहा भव शत्रूणां सुहृदां नन्दिवर्धनः
Mb.
 * 3.162.29.
Comp.
 आवर्तः a sort of building in the form of a quadrangle without a western gate
(n. also).
Anything so formed (as dish, vessel संपुटिताद्यर्घपात्राणि)
Mb.
 * 7.82.2.
ईशः, ईश्वरः an epithet of Śiva
चतुर्थं शिवधर्माख्यं साक्षान्नन्दीशभाषितम् Kūrma
P.
 -ग्रामः
N.
 of a village near Daulatabad where Bharata lived during Rāma's banishment
नन्दिग्रामगतस्तस्य राज्यं न्यासमिवाभुनक्
R.*
 12.18.
घोषः
N.
 of the chariot of Arjuna.
a sound of joy
सनन्दिघोषां कल्याणीं गुहो नावमुपाहरत् ।
Rām.*
 2.89.12.
the proclamation of a herald. -तूर्यम् a musical instrument played on festive occasions. -देवी also नन्दादेवी
N.
 of one of the loft iest Himalayan peaks. -नागरी
N.
 of a written character, script. -पटहः (see तूर्यम् above)
छत्रं सव्यजनं सनन्दिपटहं भद्रासनं कल्पितम् Pratimā 1.3-पुराणम्
N.
 of an उपपुराण of देवीपुराण.
वर्धनः an epithet of Śiva.
the end of a lunar fortnight, i. e. the day of new or full moon.
a son.
a particular form of temple.
Apte Hindi
Hindi
नन्दिः
पुं*
 - नन्द + इन्
"हर्ष, प्रसन्नता, खुशी"
नन्दिः
पुं*
 - -
विष्णु का विशेषण
नन्दिः
पुं*
 - -
शिव
नन्दिः
पुं*
 - -
शिव का अनुचर
नन्दिः
पुं*
 - -
"जुआ खेलना, क्रीडा"
नन्दिः
"पुं* ,
स्त्री*
 " - नन्द्+इन्
" हर्ष, प्रसन्नता, खुशी"
नन्दिः
पुं*
 - -
विष्णु
नन्दिः
पुं*
 - -
शिव
नन्दिः
पुं*
 - -
शिव का गण
नन्दिः
पुं*
 - -
नान्दी का पाठ करने वाला
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 नन्दिकेश्वरः, त्र्यम्बकवृषभः, आजकारः, नन्दी, नन्दिः
noun
पुराणानुसारेण शिवस्य वृषभः।
"नन्दिकेश्वरः शिवस्य द्वारपालः अस्ति।"
Tamil
Tamil
நந்தி3: : சிவன், விஷ்ணு , நந்தி தேவன், சூதாட்டம்.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: नन्दिः
Root: नन्दिः
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
⇒ bull
⇒ tusked
⇒ horned
⇒ peaked
⇒ crested
⇒ mountain
⇒ breasted
⇒ elephant
⇒ having a sting
⇒ horned or tusked animal
⇒ particular bulbous plant
⇒ jasmine [Jasminum sambac - Bot.]
⇒ hog plum tree [Spondias Mangifera -Bot.]
⇒ Balloon plant [Cardiospermum Halicacabum - Bot.]
⇒ white-fruited wavy leaf fig tree [Ficus Infectoria - Bot.]
Shloka(s):
1|1|40|3 ► शृङ्गी भृङ्गी रिटिस्तुण्डी नन्दिको नन्दिकेश्वरः। (स्वर्गवर्गः)
Synonym(s):
➠ 1|1|40|3 ⇢ शृङ्गी (शृङ्गिन्) (पुं) ⇒ bull, tusked, horned, peaked, crested, mountain, breasted, elephant, having a sting, horned or tusked animal, particular bulbous plant, jasmine [Jasminum sambac - Bot.], hog plum tree [Spondias Mangifera -Bot.], Balloon plant [Cardiospermum Halicacabum - Bot.], white-fruited wavy leaf fig tree [Ficus Infectoria - Bot.]
➠ 1|1|40|3 ⇢ भृङ्गी (भृङ्गिन्) (पुं)
➠ 1|1|40|3 ⇢ रिटिः (रिटि) (पुं)
➠ 1|1|40|3 ⇢ तुण्डी (तुण्डिन्) (पुं)
➠ 1|1|40|3 ⇢ नन्दिकः (नन्दिक) (पुं)
➠ 1|1|40|3 ⇢ नन्दिकेश्वरः (नन्दिकेश्वर) (पुं)
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ शिवानुचरः
स्व_स्वामीसंबन्धः ➡ शिवः
अन्यसंबन्धाः ➡ शिवः
जातिः ➡ देवयोनिः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नन्दिः,
पुं,
क्ली,
 (नन्दयतीति । नन्दि + “सर्व्व-धातुभ्य इन् ।” उणां ४ । ११७ । इति इन् ।)द्यूताङ्गम् । (भावे इन् ।) आनन्दः । (यथा, महाभारते । २ । १८ । ११ ।“सोऽवर्द्धत महातेजा मगधाधिपतेः सुतः ।मातापित्रोर्नन्दिकरः शुक्लपक्षे यथा शशी ॥
”एतदर्थे स्त्रीलिङ्गेऽपि दृश्यते । यथा, तत्रैव ।५ । १३५ । २० ।“अतो मे भूयसी नन्दिर्यदेवमनुपश्यसि ॥
”)नन्दिकेश्वरे, पुं । इति मेदिनी । दे, ६ ॥
(यथा, महाभारते । १३ । १४ । २७५ ।“पुरस्ताच्चैव देवस्य नन्दिं पश्याम्यवस्थितम् ।शूलं विष्टभ्य तिष्ठन्तं द्वितीयमिव शङ्करम् ॥
”)विष्णुः । यथा, महाभारते । १३ । १४९ । ७९ ।“स्वक्षः स्वड्गः शतानन्दो नन्दिर्ज्योतिर्गणेश्वरः ॥
”(महादेवः । यथा, तत्रैव । १३ । १७ । ७४ ।“निमित्तस्थो निमित्तञ्च नन्दिर्नन्दिकरो हरिः ॥
”)