| YouTube Channel

नन्दनः (nandanaH)

 
Apte Hindi
Hindi
नन्दनः
पुं*
 - -
पुत्र
नन्दनः
पुं*
 - -
मेंढक
नन्दनः
पुं*
 - -
विष्णु का विशेषण
नन्दनः
पुं*
 - -
शिव
नन्दनः
पुं*
 - -
पुत्र
नन्दनः
पुं*
 - -
मेंढक
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 मण्डूकः, प्लवः, प्लवगः, प्लवंगमः, प्लवकः, अजम्भः, अजिह्मः, अजिह्वः, अलिमकः, कटुरवः, कोकः, जिह्ममोहनः, तरन्तः, तोयसर्पिका, दर्दरिकः, दर्दुरः, नन्दकः, नन्दनः, निर्जिह्वः, भेकः, मण्डः, मरूकः, महारवः, मुदिरः, मेघनादः, रेकः, लूलुकः, वर्षाभूः, वर्षाहूः, वृष्टिभूः, व्यङ्गः, शल्लः, शालुः, शालूकः, शालूरः, हरिः
noun
सः चतुष्पादः यः कार्दमे वसति तथा च यः जले भूमौ च दृश्यते।
"बालकः मण्डूकः मण्डूकी च एतयोः मध्ये भेदं कर्तुम् असमर्थः।"
Synonyms:
 पुत्रः, पुत्रकः, सुतः, सूनु, तनयः, नन्दनः, आत्मजः, स्वजः, आत्मसम्भवः, अङ्गजः, शरीरजः, तनुजः, तनूजः, तनूजनिः, प्रसूतः, दारकः, कुमारः, उद्वहः
noun
मनुष्याणां पुमान् अपत्यम्।
"लालयेत् पञ्चवर्षाणि दश वर्षाणि ताडयेत् प्राप्ते तु षोडशे वर्षे पुत्रं मित्रवदाचरेत्।"
Synonyms:
 कामदेवः, कामः, मदनः, मन्मथः, मारः, प्रद्युम्नः, मीनकेतनः, कन्दर्पः, दर्पकः, अनङ्गः, पञ्चशरः, स्मरः, शम्बरारिः, मनसिजः, कुसुमेषुः, अनन्यजः, रतिनाथः, पुष्पधन्वा, रतिपतिः, मकरध्वजः, आत्मभूः, ब्रह्मसूः, विश्वकेतुः, कामदः, कान्तः, कान्तिमान्, कामगः, कामाचारः, कामी, कामुकः, कामवर्जनः, रामः, रमः, रमणः, रतिनाथः, रतिप्रियः, रात्रिनाथः, रमाकान्तः, रममाणः, निशाचरः, नन्दकः, नन्दनः, नन्दी, नन्दयिता, रतिसखः, महाधनुः, भ्रामणः, भ्रमणः, भ्रममाणः, भ्रान्तः, भ्रामकः, भृङ्गः, भ्रान्तचारः, भ्रमावहः, मोहनः, मोहकः, मोहः, मातङ्गः, भृङ्गनायकः, गायनः, गीतिजः, नर्तकः, खेलकः, उन्मत्तोन्मत्तकः, विलासः, लोभवर्धनः, सुन्दरः, विलासकोदण्डः
noun
कामस्य देवता।
"कामदेवेन शिवस्य क्रोधाग्निः दृष्टः।"
Synonyms:
 नन्दनः
noun
असिविशेषः ।
"नन्दनस्य उल्लेखः रामायणे वर्तते"
Synonyms:
 नन्दनः
noun
लोकविशेषः ।
"नन्दनः इति इन्द्रस्य लोकः वर्तते"
Synonyms:
 नन्दनः
noun
एकः संवत्सरः ।
"बृहस्पतेः षष्टीसंवत्सरेषु षड्विंशतितमः संवत्सरः नन्दनः अस्ति"
Synonyms:
 नन्दनः
noun
लेखकनामविशेषः ।
"नन्दनस्य उल्लेखः कोशे वर्तते"
Synonyms:
 नन्दनः
noun
एकः पर्वतः ।
"नन्दनस्य उल्लेखः पुराणे वर्तते"
Synonyms:
 नन्दनः
noun
एकः बलः ।
"नन्दनः इति जैनसाहित्ये वर्तमानेषु नवबलेषु सप्तमः"
Synonyms:
 नन्दनः
noun
एकः सिद्धः ।
"नन्दनस्य उल्लेखः भागवतपुराणे वर्तते"
Synonyms:
 नन्दनः
noun
एकः अनुचरः ।
"नन्दनः स्कन्दस्य अनुचरः अस्ति"
Synonyms:
 नन्दनः
noun
वृत्तविशेषः ।
"नन्दनस्य उल्लेखः कोशे वर्तते"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नन्दनः,
पुं,
 (नन्दयतीति । नन्द + ल्युः ।) पर्व्वत-भेदः । यथा, कालिकापुराणे ७५ अध्याये ।“तीरे तु चन्द्रकुण्डस्य नन्दनो नाम वै गिरिःतस्मिन् वसति शक्रस्तु कामाख्यासेवने रतः ॥
मर्त्त्यभावं समासाद्य सर्व्वदेवेश्वरो हरिः ।सेवितुं त्रिदशेशानीं सततं वर्त्तते नतः ॥
चन्द्रकूटस्य तु गिरेर्नन्दनस्य तथा गिरेः ।प्रतिदर्शं तथा चन्द्रं प्रदक्षिणयति त्रिधा ॥
चन्द्रकुण्डजले स्नात्वा समारुह्य च नन्दनम् ।आराध्य शक्रं लोकेशं महाफलमवाप्नुयात् ॥
”(विषविशेषः । इति हेमचन्द्रः । ४ । २६३ ॥
अत्रार्थे,
पुं,
क्ली,
 इति वाचस्पतिः ॥
यथा, सुश्रुतेकल्पस्थाने २ अध्याये ।“अन्त्रपाचककर्त्तरीयसौरीयककरघाटकरम्भ-नन्दनवराटकानि सप्त त्वक्सारनिर्य्यासविषाणि ॥
”स्कन्दस्यानुचरविशेषः । यथा, महाभारते ।९ । ४५ । ३६ ।“बर्द्धनं नन्दनञ्चैव सर्व्वविद्याविशारदौ ।स्कन्दाय ददतुः प्रीतावश्विनौ भरतर्षभ ! ॥
”सिद्धपुरुषविशेषः । यथा, भागवते । ४ । ६ । ३३ ।“स नन्दनाद्यैर्महासिद्धैः शान्तैः संशान्त-विग्रहम् ।उपास्यमानं सख्या च भर्त्त्रा गुह्यकरक्षसाम् ॥
”जिनबलविशेषः । इति हेमचन्द्रः । ३ । ३६२ ॥
वत्-सरविशेषः । यथा, बृहत्संहितायाम् । ८ । ३८ ।“नन्दनोऽथ विजयो जयस्तथामन्मथोऽथ परतश्च दुर्म्मुखः ॥
”महादेवः । यथा, महाभारते । १३ । १७ । ७५ ।“नन्दीश्वरश्च नन्दी च नन्दनो नन्दिवर्द्धनः ॥
”)विष्णुः । यथा, “आनन्दो नन्दनो नन्दः ।” इतिमहाभारते । १३ । १४९ । ६९ ॥
नन्दनः,
पुं,
स्त्री,
 (नन्दयतीति । नन्द + ल्युः ।) सुतः ।इति मेदिनी । ने, ८० ॥
(यथा, रघुः । ३ । ४१ ।“अतीन्द्रियेष्वप्युपपन्नदर्शनोबभूव भावेषु दिलीपनन्दनः ॥
”)भेकः । इति शब्दरत्नावली ॥