| YouTube Channel

नद् (nad)

 
Capeller Eng
English
नद् न॑दति (न॑द°ते) sound, roar, cry, hum (±स्वनम्,
शब्दम्, etc.).
C.
 नद॑यति or नादयति, °ते,
pp.
 नादित (q.v. )
make resound.
I.
 ना॑नदति (3.
pl.
 ) sound violently, howl, neigh.
—अनु & अभि sound towards (acc. )
C.
 (also व्यनु) make resound, fill
with noise. उद् & समुद् sound, howl. roar, cry. उप
C.
 make
resound. नि sound, cry out, shriek
C.
 =
prec.
C.
 प्र (णदति)
begin to cry or roar. प्रति sound back, answer with a cry or howl.
वि sound, cry, roar (±रवम्, स्वनम्, etc.), also =
C.
 make resound,
fill
with noise. सम् sound, roar, cry out.
C.
 =
prec.
C.
 , abs.
cry aloud.
Apte
English
नद् [nad], 1
P.
 (नदति, नदित)
To sound, resound, thunder (as a cloud
&c.
 )
वामश्चायं नदति मधुरं चातकस्ते सगन्धः
Me.*
 9
नदत्याकाशगङ्गायाः स्रोतस्युद्दामदिग्गजे
R.*
 1.78
Śi.*
 5.63
Bk.*
 2.4.
To speak, shout, cry, roar (oft en with words like शब्द, स्वन, नाद
&c.
 as object)
ननाद बलवन्नादम्, शब्दं घोरतरं नदन्ति
Mb.
To vibrate.
Caus.
 (नादयति-ते)
To fill with noise, make noisy or resonant.
To cause to make a sound. -With उद् to roar, cry (loudly), bellow (as a bull)
असोढसिंहध्वनिरुन्ननाद
Ku.*
 1.56.
Apte 1890
English
नद् {c1c} P. (नदति, नदित) 1 To sound, resound, thunder (as a cloud &c)
वामश्चायं नदति मधुरं चातकस्ते सगंधः Me. 9
नदत्याकाशगंगायाः स्रोतस्युद्दामदिग्गजे R. 1. 78
Śi. 5. 63
Bk. 2. 4.
2 To speak, shout, cry, roar, (often with words like शब्द, स्वन, नाद &c. as object)
ननाद बलवन्नादं, शब्दं घोरतरं नदंति Mb.
3 To vibrate.
Caus. (नादयति-ते) 1 To fill with noise, make noisy or resonant.
2 To cause to make a sound.
WITH उद् to roar, cry (loudly), bellow (as a bull)
Ku. 1. 56.
Monier Williams Cologne
English
नद्
cl.
 1.
P.
 (Dhātup. iii, 17) न॑दति (ep. also °ते
pf. ननाद, नेदुर्, नेदिरे,
MBh.
aor.
 अनादीत्
Gr.
fut. नदिष्यति, °दिता, ib.)
to sound, thunder, roar, cry, howl
&c.
 (also with नाद॑म्, शब्दम्, स्वनम्
&c.
 ),
AV.
&c.
&c.
 :
Pass.
 नद्यते,
MBh.
 :
Caus.
 नद॑यति, °ते, to make resound or vibrate,
RV.
नादयति, °ते, to make resonant, fill with noises or cries,
MBh.
Kāv.
&c.
aor.
 अनीनदत्
Gr.
Pass.
 नाद्यते,
MBh.
 :
Desid.
 निनदिषति
Gr.
 :
Intens.
 3.
pl.
 ना॑नदति,
p.
 ना॑नदत्,
RV.
3. sg. नानद्यते,
p.
 °द्यमान,
Br.
MBh.
 to vibrate or sound violently, to roar, howl, cry, neigh
&c.
Monier Williams 1872
English
नद् नद् (allied to rt. नर्द्), cl. 1. P.
(ep. rarely A.) नदति (-ते), ननाद,
नदिष्यति, अनदीत् and अनादीत्, नदितुम्, to vi-
brate
to sound, resound, thunder (as a cloud)
to
roar, shout, cry, speak (often with the acc. of words
denoting sound, e. g. शब्दम्, स्वनम्, नादम्,
नादान्, रवान्, &c., thus नदन्तो भैरवान् ना-
दान्, uttering frightful cries): Caus. P. नदयति,
यितुम्, to cause to vibrate or shake (Ved.)
नाद-
यति, -ते, &c., to cause to sound or resound, fill with
noise, make resonant: Intens. नानदीति, नानद्यते,
to vibrate or shake violently (Ved.)
to make a
tremulous sound, to cry, roar (especially used of the
lion), howl
to sound violently
[cf. rts. वद्,
नर्द्
Cambro-Brit. nadu, ‘to cry.’]
Macdonell
English
नद् NAD, Ⅰ. P. (Ā.) náda, resound, reverberate
🞄roar
cry
utter a sound or 🞄[Page136-1] 🞄cry (ac.)
cs. nadáya, P. Ā. cause to resound, 🞄— quake
nādaya, fill with din, cries, or shouts: 🞄pp. nādita, resounding, with (—°)
intv. nā́nad, roar. anu, resound towards (ac.)
cs. 🞄-nādaya, P. fill with din. vi‿anu, cs. id. 🞄abhi, sound towards (ac.)
raise a shout. ud, 🞄resound, roar
bellow
bray aloud. ni, resound
🞄raise oneʼs voice, cry aloud
cs. fill 🞄with noise or shouts. pra (ṇad), begin to 🞄sound or roar: pp. praṇadita, buzzing. 🞄prati, answer (ac.) with a roar, shout, or cry
🞄cs. fill with a shout, or cry
cry aloud. 🞄vi, sound forth
cry aloud, roar out
utter 🞄(ac.)
cs. fill with sound or cries. sam, cry, 🞄roar
cs. fill with a cry
cry aloud.
Benfey
English
नद् नद् (probably a form of नर्द्),
i. 1, Par. (also Ātm. MBh. 2, 1925), To
sound, to roar, MBh. 3, 2855. Fre-
quently with the acc. of a noun ex-
pressing sound, e. g. शब्दम्, To utter
a sound, MBh. 3, 15655. Caus. नादय,
To cause to resound, to fill with noise,
Rām. 1, 28, 5. Anomal. ptcple. of the
pres. Ātm. नादयान, MBh. 6, 2269.
नादित,
n.
 Sound, 1, 7650. Frequent.
1. नानद्, To roar, Chr. 290, 8= Rigv.
i. 64, 8
MBh. 7, 882.
2. नानद्य, To
make a great noise, 7, 887. -- With
the prep. अनु अनु, To sound against
(with acc.), Rām. 2, 111, 53 Gorr. (to
rise to). Caus. To cause to resound,
to fill with noise, MBh. 5, 5169. -- With
व्यनु वि-अनु, Caus. To fill with noise,
Bhag. 1, 19. -- With अभि अभि,
1. To
sound against, Bhāg. P. 1, 2, 2 (to
answer).
2. To roar, Hariv. 11042
(p. 791). Caus. To fill with noise,
13859. अभिनादित, Re-echoed, 4582. --
With आ आ, Caus. To fill with noise,
MBh. 3, 789. -- With उद् उद्,
1. To
roar, MBh. 7, 6814.
2. To bray, Pañc.
248, 17. -- With प्रोद् प्र-उद्, To roar,
Hariv. 6754. -- With समुद् सम्-उद्, To
roar, Hariv. 13167. -- With उप उप,
Caus. To fill with noise, Rām. 2, 28, 10.
-- With नि नि।
1. To resound, Pañc.
158, 5.
2. To sing, Rām. 2, 65, 2.
3.
To cry, Ragh. 5, 75. Caus. To fill
with noise, MBh. 1, 119. निनादित,
n.
Sound, Rām. 1, 73, 36. -- With परि परि,
To cry aloud, MBh. 6, 3256. -- With प्र
प्र, णद् णद्, To begin to sound, to
roar, MBh. 2, 1925
3, 2859. प्रणदित,
Buzzing, Śiś. 9, 71. -- With विप्र वि-प्र,
Caus. To fill with noise, Rām. 5, 12, 45.
-- With संप्र सम्-प्र, To cry, Rām. 5,
1, 87. Caus. To fill with a cry, Rām.
4, 29, 15. -- With प्रति प्रति, To answer
with a cry, or with cries, Rām. 3, 24,
30
(with acc.) Rājat. 4, 285
MBh. 6,
4518. Caus.
1. To fill with cries,
Hariv. 4179.
2. To cry aloud, MBh.
3, 14057. -- With वि वि,
1. To resound,
Rām. 4, 9, 44.
3. To cry, 3, 30, 6.
3.
To roar, MBh. 1, 6002.
4. To cry
round about somebody (acc.), 11, 599.
5. To fill with cries, Hariv. 8097. Caus.
1.
To cause to sound, or to cry, Bhāg. P.
8, 8, 13
Ghaṭ. 10.
2. To fill with noise,
MBh. 1, 1187.
3. To sound aloud, Rām.
6, 11, 23. -- With अनुवि अनु-वि, Caus.
To fill completely with noise, Rām. 2,
103, 48. -- With अभिवि अभि-वि, To cry
aloud, Rām. 6, 37, 37. -- With सम् सम्,
To roar, MBh. 7, 8127. Caus.
1. To
cause to resound, MBh. 1, 2896.
2. To
cry aloud, MBh. 7, 8386.
Apte Hindi
Hindi
नद्
"भ्वा* पर* , " - -
"शब्द करना, कलकल ध्वनि करना, गरजना"
नद्
"भ्वा* पर* , " - -
"बोलना, चिल्लाना, पुकारना, दहाड़ना"
नद्
"भ्वा* पर* , " - -
थरथराता
नद्
"भ्वा* पर*, प्रेर*, " - -
"कोलाहल से भर देना, कोलाहलमय करना"
नद्
"भ्वा* पर*, प्रेर*, " - -
शब्द करवाना
L R Vaidya
English
nad {% (I) vi. (but often used with a cognate acc., e.g. ननाद, नादान्) 1P (pres. नदति, प्रणदति) %} 1. To sound, to resound, to thunder, नदत्याकाशगंगायाः स्रोतस्युद्दामदिग्गजे R.i.78, Sis.v.63, Bt.ii.4
2. to shout, to cry, to speak.With उद्-, to roar, to cry, K.S.i.56.With नि-, to sound, R.v.75.With प्र-, to sound, to resound, Sis.ix.71.With वि-, to sound, to resound.
nad {% Caus. (नादयति-ते) %} 1. to fill with noise, to make resonant
2. to cause to make sound.With वि-, to cause to utter notes, Ghat.10.
nad {% (II) vi. 1P (pres. नंदति) %} To be glad, to be satisfied with, to be glad of anything, ननंदरुस्तौ R.ii.22, iii.11, 22, iv.3.With अभि-, 1. to be glad, to be satisfied, नाभिनंदति न द्वेष्टि Bg.ii.57
2. to desire, to wish for, to like, नाभिनंदेत मरणं नाभिनंदेत जीवितम् M.vi.45
3. to greet, to congratulate upon, तमभ्यनंदत् प्रथमं प्रबोधितः R.iii.68, vii.69, 71
4. to praise, to approve of, ताः पितृभिश्चाभिनंदिताः Sak.iii.With आ-, to be glad, आनंदितारस्त्वां दृष्ट्वा Bt.xxii.14.With प्रति-, 1. to bless, K.S.vii.87
2. to congratulate upon, M.ii.54.
nad {% Caus. (नंदयति-ते) %} to gladden, to please, to make happy, सैव कुमुद्वती मे दृष्टिं न नंदयति संस्मरणीयशोभा Sak.iv., Bt.ii.16.With आ-, to gladden, to please, to make joyous, Yaj.i.356.
Bopp
Latin
1. नद् 1. P. sonum edere, sonare, strepere, clamare, voci-
ferari. H. 4. 55.: ननाद विपुलं स्वनम्
R. Schl.
I. 19. 10.: दुन्दुभयो नेदुः
MAH. 4. 2363.: शङ्खा भेर्यश्च
नेदुः
RAGH. 1. 78.: नदति श्रोतसि
N. 21. 4.: मेघस्य
नदतः
R. Schl. II. 66. 10.: नदताम् मृगपक्षिणाम्.
Caus. sonare facere. N. 21. 2.: नादयन् रथघोषेण
सर्वाः सविदिशो दिशः
A. 8. 11.: शङ्खदुन्दुभिनादि-
तम्. ATM. MAH. 3. 12378.: पर्वताग्राणि मृद्नन् ना-
दयानश्च. (Cf. वद्, नर्द्
cambro-brit. nadu clamare.)
c. अनु i. q. simpl. Part. pass. formae Caus. अनुनादित.
N. 12. 39. 102. IN. 1. 28.
c. अनु praef. वि id. Caus. BH. 1. 19.: नभश्च पृथिवीञ्च
व्यनुनादयन्.
c. अभि id. Caus. R. Schl. II. 16. 30.
c. आ id. Caus. MAH. 1. 5468.
c. उत् id. MAH. 3. 8812.
c. नि id. R. Schl. II. 65. 2. RAGH. 5. 75. Caus. R. Schl. I.
5. 19.
c. प्र प्रणदामि (v. gr. 94^b).) id. N. 11. 7.
c. प्रति id. Caus. MAH. 3. 14057.
c. वि id. H. 4. 20. DR. 8. 22. Caus. pass. GHAT. 10. IN.
2. 7.
c. वि praef. अनु id. R. Schl. II. 103. 48.
c. सम् id. Caus. R. Schl. 65. 26.
2. नद् 10. P. नादयामि (भाषार्थे K. भासि V.) loqui
lu-
cere.
Lanman
English
√nad (nádati
nanā́da, nedé
naditá
-nádya). sound
roar
bellow. [see
1nadá and nadī́.]
Kridanta Forms
Sanskrit
नद् (ण꣡दँ꣡ अव्यक्ते शब्दे - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = नदनम्
अनीयर् = नदनीयः - नदनीया
ण्वुल् = नादकः - नादिका
तुमुँन् = नदितुम्
तव्य = नदितव्यः - नदितव्या
तृच् = नदिता - नदित्री
क्त्वा = नदित्वा
ल्यप् = प्रणद्य
क्तवतुँ = नदितवान् - नदितवती
क्त = नदितः - नदिता
शतृँ = नदन् - नदन्ती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 नद्
मूलधातुः:
 णद
धात्वर्थः:
 अव्यक्ते शब्दे
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 नदति
धातुः:
 नद्
मूलधातुः:
 णद
धात्वर्थः:
 भाषायाम्
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 नादयति-ते
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
नद् mit वि Kaus. schmähen, Divyāvad. 540, 19. — Mit अभिवि ein lautes Geschrei erheben. Kaus. अभिविना-दित ertönend von (Instr.), R. ed. Bomb. 4, 30, 59.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 गर्ज्, नद्, स्तनय, विनद्, विनर्द्, विस्फूर्ज्, स्तन्, निःष्टन्, अभिष्टन्, प्रस्तनय, स्फूर्ज्, अवस्फूर्ज्, वाश्, गदय
verb
मेघानाम् उच्चैः शब्दनानुकूलः व्यापारः।
"वारंवारं विद्युत् प्रकाशते मेघाः च गर्जन्ति।"
Synonyms:
 नद्, अभिहन्, वादय, ताडय
verb
किमपि आहत्य शब्दनानुकूलः व्यापारः।
"सः अवनद्धं नदति।"
Synonyms:
 नद्
verb
आनन्देन शब्दनानुकूलः व्यापारः।
"बालकः मातुः अङ्के नदति।"
Tamil
Tamil
நத்3 : சப்தம் செய்ய, ஒலி எழுப்ப, சொல்ல, கேட்க, நடுங்க.
Capeller
German
नद् न॑दति (°ते) tönen, brüllen, schreien,
summen. Caus. नद॑यति, °ते ertönen
machen, erschüttern
नादयति, °ते
durchtönen, durchhallen
p.p. नादित
s. auch bes. अनु hntönen zu (Acc.)
Caus. durchtönen. उप Caus. dass. उद्
ertönen, außchreien. प्र, प्रणदति erschallen,
losbrüllen, schreien. वि ertönen,
außchreien, brüllen.
Grassman
German
√nad, „brüllen, dröhnen, rauschen“
daraus entwickelt sich weiter im Intensiv die Bedeutung „von heftiger Erschütterung erdröhnen“, und im Causativ die Bedeutung „durch heftige Erschütterung erdröhnen machen“. Also 1〉 brüllen
2〉 caus., erdröhnen machen, heftig erschüttern
3〉 intens., brüllen, vom Löwen
4〉 int., wiehern, vom Rosse
5〉 int., laut rauschen, vom Feuer (neben stanáyan), [Page706] oder vom Soma, von den Marutʼs
6〉 int., erdröhnen.
(Stamm náda, siehe Part.).
Stamm des Caus. nadáya:
-anta 2〉 párvatān {166, 5} (marútas).
Stamm des Intens. nā́nad (betont {640, 5}):
-dati [3. pl.] 3〉 siṃhā́s iva {64, 8}. — 6〉 ácyutā cid vas ájman ā́ 〰 párvatāsas vánaspátis {640, 5}.
(Part. nádat):
-atas [G.] 1〉 maharṣabhásya AV. 4, 15, 1.
P. des Caus. nadáyat:
-an 2〉 sā́nu pṛthivyā́s {523, 2}
pṛthivī́m utá dyā́m {809, 13}.
P. des Int. nā́nadat:
-at [m.] 3〉 siṃhás {236, 11}. — 5〉 〰 eti {140, 5}. _{140, 8} (agnís)
{782, 6} (sómas).
-atam 3〉 siṃhám {893, 9}.
-adbhis 4〉 neben pópruthadbhis {30, 16}. — 5〉 ajárebhis {447, 2}.
Burnouf
French
*नद् नद्। नदामि 1
p. ननाद
f2.
नदिष्यामि
a1. अनदिषम् et अनादिषम्। Résonner,
retentir: दुन्दुभयो नेदुस् les tymbales résonnèrent
bruire, bourdonner
crier, pousser des clameurs.
Avec शब्दम्
ou नादम्, rendre un son, faire un bruit.
Stchoupak
French
नद्-
{%nadati -te
nanāda neduḥ nedire
nadyate nadayati -te nādayati %}
-ते (नाद्यते) {%nānadati nānadyate
nadita- °nadya %} -- résonner,
bruire, crier, hurler, rugir, hennir, tonner
caus. faire résonner, vibrer,
remplir de bruit, de cris
int. résonner ou vibrer violemment, hurler, rugir.