| YouTube Channel

नदः-नदी (nadaH-nadI)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“णद अव्यक्ते शब्दे”@} 2 ‘नदत्यव्यक्तशब्दार्थे, भाषार्थे नादयेदिति।।’ 3 इति देवः।
नादकः-दिका, नादकः-दिका, निनदिषकः-षिका, नानदकः-दिका
नदिता-त्री, नादयिता-त्री, निनदिषिता-त्री, नानदिता-त्री
4 प्रणिनदन् 5 -न्ती, नादयन्-न्ती, निनदिषन्-न्ती
-- नदिष्यन्-न्ती-ती, नादयिष्यन्-न्ती-ती, निनदिषिष्यन्-न्ती-ती
-- -- नादयमानः, नादयिष्यमाणः, नानद्यमानः, नानदिष्यमाणः
प्रणत्-प्रणद्-प्रणदौ-प्रणदः
-- -- -- नदितः- 6 प्रणदितः- 7 तम्, नादितः, निनदिषितः, नानदितः-तवान्
8 नदः- 9 नदी, 10 कलहंसनादिनी, 11 अम्भोदनादी-खरनादी, अर्णवधीरनादिनी, 12 नदितव्यम्, नादयितव्यम्, निनदिषितव्यम्, नानदितव्यम्
नदनीयम्, नादनीयम्, निनदिषणीयम्, नानदनीयम्
नाद्यम्, नाद्यम्, निनदिष्यम्, नानद्यम्
ईषन्नदः-दुर्नदः-सुनदः
-- -- नद्यमानः, नाद्यमानः, निनदिष्यमाणः, नानद्यमानः
नादः, 13 निनदः- 14 निनादः, नादः, निनदिषः, नानदः
नदितुम्, नादयितुम्, निनदिषितुम्, नानदितुम्
नत्तिः, नादना, निनदिषा, नानदा
नादः, नादः, निनदिषुः, नानदः
नदनम्, नादनम्, निनदिषणम्, नानदनम्
नदित्वा, नादयित्वा, निनदिषित्वा, नानदित्वा
प्रणद्य, प्रणाद्य, प्रणिनदिष्य, प्रणानद्य
15 सिंहनादं विनद्य, नादम् २, नदित्वा २, नादम् २, नादयित्वा २, निनदिषम् २, निनदिषित्वा २, नानदम् २
नानदित्वा २। 16 नदनुः, 17
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (६५९)
02
=>
 (१-भ्वादिः-५४। अक। सेट्। पर।)
03
=>
 (श्लो। ११०)
04
=>
 [[२। ‘नेर्गदनद--’ (८-४-१७) इति उपसर्गस्थान्निमित्तात् परस्य नेर्नित्यं णत्वम्।]]
05
=>
 [[B। ‘प्रण्यगादीत् प्रणिघ्नन्तं घनः प्रणिनदन्निव।’ भ। का। ९। ९९।]]
06
=>
 [[३। ‘उपसर्गादसमासेऽपि णोपदेशस्य’ (८-४-१४) इति णत्वम्।]]
07
=>
 [[C। ‘निपपात सम्भ्रमभृतः श्रवणादसितभ्रुवः प्रणदितालिकुलम्।’ शि। व। ९। ७१।]]
08
=>
 [पृष्ठम्०६१३+ २४]
09
=>
 [[१। पचादिषु (३-१-१३४) नदट् इति पाठात् टित्त्वम्। तेन स्त्रियां ङीप्।]]
10
=>
 [[२। ‘कर्तर्युपमाने’ (३-२-७९) इति णिनिः। कलहंस इव नदतीति कलहंसनादिनी। एवं अम्भोदनादी, खरनादी इत्यत्रापि ज्ञेयम्।]]
11
=>
 [[आ। ‘पयोऽवगाढुं कलहंसनादिनी समाजुहावेव वधूः सुरापगा।।’ किरातार्जुनीये ८। २७।]]
12
=>
 [[B। ‘ततः प्रकोष्ठे हरिचन्दनाङ्किते प्रमथ्यमानार्णवधीरनादिनीम्।’ रघुवंशे ३। ५९।]]
13
=>
 [[३। ‘नौ गदनदपठस्वनः’ (३-३-६४) इति निपूर्वकात् अब्विकल्पः। पक्षे घञ्।]]
14
=>
 [[C। ‘श्रुत्वा विस्फूर्जथुप्रख्यं निनादं परिदेविनी।’ भ। का। ५। ५३।]]
15
=>
 [[४। ‘उपमाने कर्मणि च’ (३-४-४५) इति णमुल्प्रत्ययः। ‘कषादिषु यथाविध्यनु- प्रयोगः’ (३-४-४६) इति पूर्वप्रयुक्तस्यैव धातोर्णमुल्प्रयोजकस्यानुप्रयोगः।]]
16
=>
 [[५। ‘चनुक् नदेश्च’ (द। उ। १-१३९) इति चनुक्प्रत्यये रूपम्। नदनुः = मेघः।]]
17
=>
 [पृष्ठम्०६१४+ २५]