| YouTube Channel

नदः (nadaH)

 
Apte
English
नदः [nadḥ], [नदति शब्दायते-अच्]
A river, great river (such as the Indus)
दधद्भिरभितस्तटौ विकचवारिजाम्बू नदैः
Śi.*
 4.66 (where Malli. remarks: प्राक्स्रोतसो नद्यः प्रत्यक्स्रोतसो नदा नर्मदां विनेत्याहुः)
A stream, flowing stream, rivulet
सुनिनदैर्नदैर्वृतम्
Ki.*
 5.27.
The ocean.
Ved.
 A horse.
A cloud.
A praiser (ऋषि).
Comp.
 -पतिः, -राजः the ocean
प्रथमप्रबुद्धनदराजसुतावदनेन्दुनेव तुहिनद्युतिना
Śi.*
 9.3.
Apte 1890
English
नदः [नदति शब्दायते-अच्] 1 A river. great river (such as the Indus)
Śi. 4. 66 (where Malli. remarks:
प्राक्स्रेतसो नद्यः प्रत्यक्स्रोतसो नदानर्मदां विनेत्यहुः).
2 A stream, flowing stream, rivulet
Ki. 5. 27.
3 The ocean.
4 Ved. A horse.
5 A cloud.
6 A praiser (ऋषि).
Comp.
पतिः,
राजः the ocean.
Apte Hindi
Hindi
नदः
पुं*
 - नद् + अच्
"दरिया, बड़ी नदी"
नदः
पुं*
 - नद् + अच्
"नदी, प्रवहणी, नाला"
नदः
पुं*
 - नद् + अच्
समुद्र
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 नदः
noun
ऋषिविशेषः।
"नदस्य वर्णनं पुराणेषु अस्ति।"
Synonyms:
 नदः
noun
बृहन्नदी अथवा सा नदी यस्याः नाम पुल्लिङ्गे अस्ति।
"ब्रह्मपुत्रः एकः नदः अस्ति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नदः,
पुं,
 (नदति प्रवाहवेगेन शब्दायते इति ।नद + अच ।) पुंवाचकाकृत्रिमखातावच्छिन्न-जलप्रवाहः । (यथा, मनुः । ६ । ९० ।“यथा नदीनदाः सर्व्वे सागरे यान्ति संस्थितिम् ।तथैवाश्रमिनः सर्व्वे गृहस्थे यान्ति संस्थितिम् ॥
”)स च सिन्धुभैरवशोणदामोदरब्रह्मपुत्त्रादिः ।तत्पर्य्यायः । पुनर्व्वहः २ भिद्यः ३ उद्यः ४सरस्वान् ५ । इति हेमचन्द्रः । ४ । १५६ ॥
“अष्टषष्टिस्तु तीर्थानि नदाश्च दशकोटयः ॥
”इति पाद्मे भूखण्डे ८५ अध्यायः ॥