| YouTube Channel

नग्नहु (nagnahu)

 
Capeller Eng
English
नग्न॑हु
m.
 yeast, ferment.
Spoken Sanskrit
English
नग्नहु nagnahu
m.
 ferment
अभिषव abhiSava
m.
 ferment
किण्व kiNva
n.
 ferment
कादम्बरीबीज kAdambarIbIja
n.
 ferment
मद्यबीज madyabIja
n.
 ferment
परिस्रुत् parisrut
adj.
 fermenting
वातापि vAtApi
adj.
 fermenting
वाताप्य vAtApya
n.
 fermentation
कादम्बरीबीज kAdambarIbIja
n.
 any cause of fermentation
अम्लशाक amlazAka
n.
 rice water after fermentation
सिद्धजल siddhajala
n.
 fermented water of boiled rice
शुक्त zukta
n.
 anything fermented or become sour
चुक्र cukra
m.
n.
 vinegar made by acetous fermentation
सुराबीज surAbIja
n.
 fermentation starter for liquor making
नग्नहु nagnahu
m.
 drug used for fermenting spirituous liquor
अभिषव abhiSava
m.
 any substance producing vinous fermentation
सन्धानी sandhAnI
f.
 manufacture of fermented or spirituous liquors
क्लैतकिक klaitakika
n.
 fermented liquor prepared from the Klitaka root
नलिनी nalinI
f.
 fermented and intoxicating juice of the cocoa-nut
गृहाम्बु gRhAmbu
n.
 sour gruel made from the fermentation of rice-water
रसज rasaja
m.
 any insect engendered by the fermentation of liquids
आरनाल AranAla
n.
 sour gruel made from the fermentation of boiled rice
नारीकेली nArIkelI
f.
 cocoa-nut or a fermented liquor made from the milk of it
वाज vAja
n.
 acetous mixture of ground meal and water left to ferment
क्षीरकीट kSIrakITa
m.
 insect or animalcule generated by the fermentation of milk
कालक kAlaka
m.
 small worm or animalcule formed by the fermentation of milk
काञ्जिक kAJjika
n.
 water of boiled rice in a state of spontaneous fermentation
काली kAlI
f.
 worm or animalcule generated in the acetous fermentation of milk
सुरासव surAsava
m.
n.
 beer or spirituous liquor produced by the fermentation of unripe corn
किण्व kiNva
n.
 drug or seed used to produce fermentation in the manufacture of spirits from sugar
Apte
English
नग्नहु [nagnahu],
n.
 (-हूः
f.
 ) Ferment for the production of spirits.
Monier Williams Cologne
English
नग्न॑हु (or °हू,
L.
 )
m.
 ferment, a drug used for fermenting spirituous liquor,
VS.
ŚBr.
Monier Williams 1872
English
नग्नहु नग्नहु, उस्, m. or नग्नहू, ऊस्, m.
ferment, a drug used for fermenting spirituous liquor.
Apte Hindi
Hindi
नग्नहु
नपुं*
 - -
"आसन तैयार करने के लिए उठाया गया खमीर, किण्वन"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
जगलो मेदको मद्यपङ्कः किण्वं तु नग्नहूः ॥ ९०४ ॥
नग्नहुर्मद्यबीजं च मद्यसंधानमासुतिः ।
आसवोऽभिषवो मद्यमण्डकारोत्तमौ समौ ॥ ९०५ ॥
-wordlist-
जगल (पुं), मेदक (पुं), मद्यपङ्क (पुं), किण्व (क्ली), नग्नहू (पुं), नग्नहु (पुं), मद्यबीज (क्ली), मद्यसन्धान (क्ली), आसुति (स्त्री), आसव (पुं), अभिषव (पुं), मद्यमण्ड (क्ली), कारोत्तम (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नग्नहु, [ऊ]
क्ली,
 (नग्नं ह्वयति स्पर्द्धते अनेनेति । ह्वे+ करणे क्विप् ।) नग्नहूः । इति भरतधृतामर-माला ॥
(बाहुलकात्कुप्रत्यये कृते पुंलिङ्गेऽपिदृश्यते । यथा, वाजसनेयसंहितायाम् । १९ । १४ ।“आतिथ्यरूपं मासरं महावीरस्य नग्नहुः ॥
”“सर्जत्वक्त्रिफलाशुण्ठीपुनर्नवाचतुर्जातकपिप्पली-गजपिप्पलीवंशावकाबृहच्छत्राचित्रकेन्द्रवारुण्य-श्वगन्धाधान्यकयवानीजीरकद्वयहरिद्राद्बयवि-रूढयवव्रीहय एकीकृता नग्नहुः ॥
” इति ।१९ । १ । मन्त्रटीकायां वेददीपः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
नग्नहु(हू)
पु०
 नग्नं ह्वयति करोत्यनेन सेवनात् ह्वे--बा० कु कूवा । षड्विंशतिद्रव्यकृते सुरावीजे किण्वे अमरमाला“आतिथ्यरूपं मासरं महावीरस्य नग्नहुः” यजु० १९ । १४“सर्जत्वगादिषड्विंशतिवस्तून्येकीकृतालि नग्नहुः” कर्कःसर्जादीनि च “सर्ज १ त्वक् २ त्रिफला ५ शुण्ठी ६ पुनर्नवा ७चतुर्जातक ११ पिप्पली १२ गजपिप्पली १३ वंशाऽ १४ पका १५वृहच्छत्रा १६ चित्रके १७ न्द्रवारुण्य १८ श्वगन्धा १९ धान्यक २०यवानी २१ जीरकद्वय २३ हरिद्राद्वय २५ विरूढयवव्रीहय २६एकीकृता नग्नहुः” “शष्पतोक्मलाजनग्नहूं दक्षिणद्वारे-णाग्निगृहं नीत्वा” यजु० १९ । १ मन्त्रे वेददी० ।
Capeller
German
नग्न॑हु
m.
 Hefe.