| YouTube Channel

नखः (nakhaH)

 
Apte
English
नखः [nakhḥ] खम् [kham], खम् 1 A nail of a finger or of a toe, claw, talon
नखानां पाण्डित्यं प्रकटयतु कस्मिन् मृगपतिः
Bv.*
 1.2
R.*
 2.31
12.22. -खम् A kind of perfume
Nm.
The number 'twenty'.
A eunuch
L.
 D. B. -खः A part, portion.
Comp.
 -अङ्कः a scratch, nail-mark
Mv.*
 5.19
कुचकलशयुगान्तर्मामकीनं नखाङ्कम् (आलोकमाना)
Bv.*
 2.32. -आघातः a scratch, nail-wound
Māl.
 5.23 नखाघातः प्रदातव्यो यथास्थानानि नर्मसु Kāmaśāstra.
आयुधः a tiger
प्राचण्ड्यं वहति नखायुधस्य मार्गः
Māl.
 3.17.
a lion.
a cock.-आशिन्
m.
 an owl. -कुट्टः a barber. -जाहम् the root of a nail. -दारणः a falcon, hawk. (-णम्) a pair of nail-scissors. -निकृन्तनम्, -रञ्जनी a pair of nail-scissors, nail-parer
यथा सोम्यैकेन नखनिकृन्तनेन सर्वं कार्ष्णायसं विज्ञातम् Ch.
Up.*
 6.1.6. -न्यासः inserting the claws. -पदम्, -व्रणः a nail-mark, or scratch
नखपदसुखान् प्राप्य वर्षाग्र- बिन्दून्
Me.*
 37. -मुचः a bow. -लेखकः a nail-painter.
लेखा a nail-mark.
nail-painting. -विषः a man
नखविषा नरादयः. -विष्किरः a bird of prey (tearing with claws)
Ms.*
 5.13. -शङ्खः a small shell.
Apte 1890
English
नखः,
खं 1 A nail of a finger or of a toe, claw, talon
नखानां पांडित्यं प्रकष्टयतु कस्मिन्मृगपतिः Bv. 1. 2
R. 2. 31
12. 22.
2 The number ‘twenty’.
खः A part, portion.
Comp.
अंकः a scratch, nail-mark
Bv. 2. 32.
आघातः a scratch, nailwound
Māl. 5. 23.
आयुधः {1} a tiger
Māl. 3. 17. {2} a lion. {3} a cock.
आशिन् m. an owl.
कुदृः a barber.
जाहं the root of a nail.
दारणः a falcon, hawk. (
णं) a pair of nail-scissors.
निकृंतनं,
रंजनी a pair of nail-scissors, nailparer.
पदं,
व्रणः a nail-mark, or scratch
नखपदसुखान् प्राप्य वर्षाग्रबिंदून् Me. 35.
मुचः a bow.
लेखकः a nail-painter.
लेखा {1} a nailmark. {2} nail-painting.
विषः a man
नखविषा नरादयः.
विष्किरः a bird of prey (tearing with claws).
शंखः a small shell.
Apte Hindi
Hindi
नखः
पुं*
 - "नह् + ख, हकारस्यलोपः"
"हाथ या पैर की अंगुली का नाखून, पंजा, नखर"
नखः
पुं*
 - "नह् + ख, हकारस्यलोपः"
बीस की संख्या
नखः
पुं*
 - -
"भाग, अंश"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 विंशतिः, रावणबाहुः, अङ्गुलिः, नखः
noun
दशाधिकं दश।
"एकोनविंशत्यधिकम् एकः विंशतिः भवति।" ----"
Synonyms:
 कररुहः, नखः, नखम्
noun
पशूनां पक्षीणाञ्च वृतः करः।
"मूषकः व्याघ्रस्य कररुहे बद्धः जातः।"
Synonyms:
 नखः, कररुहः, करजः, पाणिजः, नखरः, कामाङ्कुशः, अङ्गुलिसम्भूतः, पुनर्नवः, कराग्रजः, करकण्टकः, स्मराङ्कुशः, रतिरथः, करचन्द्रः, कराङ्कुशः
noun
प्राणिनां हस्तस्य अथवा पादस्य अङ्गुलिषु पुनः पुनः रुह्यमाणः तीक्ष्णशिखः अवयवविशेषः।
"नखैः भूमिः न विलिख्येत। / नखानां पाण्डित्यं प्रकटयतु कस्मिन्मृगपति। "
Synonyms:
 करजम्, कररुहः, पाणिः, नखः, नखरः, अर्धचन्द्रः, अर्धेन्दुः
noun
प्राणिनां हस्तस्य पादस्य वा अङ्गुलिसमुदायः।
"व्याघ्रः शशकं करजेन हन्ति।"
अमरकोशः
Sanskrit
Word: नखः
Root: नख
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ part
⇒ claw
⇒ portion
Shloka(s):
2|6|83|1 ► पुनर्भवः कररुहो नखोऽस्त्री नखरोऽस्त्रियाम्। (मनुष्यवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|6|83|1 ⇢ पुनर्भवः (पुनर्भव) (पुं) ⇒ new birth, born again, finger-nail, transmigration, species of punarnavA with red flowers
➠ 2|6|83|1 ⇢ कररुहः (कररुह) (पुं) ⇒ paw, finger-nail, growing from the hand, one of the ingredient of the Mosaic incense [Unguis Odoratus - Bot.]
➠ 2|6|83|1 ⇢ नखः (नख) (पुं)
➠ 2|6|83|1 ⇢ नखम् (नख) (नपुं)
➠ 2|6|83|1 ⇢ नखरः (नखर) (पुं) ⇒ nail, curved, crooked, finger nail, curved knife, claw nail-scratch, shaped like a claw
➠ 2|6|83|1 ⇢ नखरम् (नखर) (नपुं) ⇒ nail, curved, crooked, finger nail, curved knife, claw nail-scratch, shaped like a claw
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ अङ्गुली
परा_अपरासंबन्धः ➡ देहावयवः
उपाधि ➡ अवयवः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नखः,
पुं,
 (नह्यतेऽनेनेति । नह + खः । हस्यलोपः ।) खण्डम् । इति हेमचन्द्रः । ३ । २५८ ॥
(नखीनामगन्धद्रव्यम् । इति राजनिर्घण्टः ॥
)