| YouTube Channel

नक्षत्रव्यूह (nakSatravyUha)

 
Monier Williams Cologne
English
नक्षत्र—व्यूह
m.
=
 -भक्ति.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
नक्षत्रव्यूह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಗುಂಪು /ಚೇತನ ಮತ್ತು ಅಚೇತನ ವಸ್ತುಗಳ ಶುಭಾಶುಭಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸಮೂಹ
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
नक्षत्रव्यूह
पु०
 वृ० सं० १५ उक्ते नक्षत्रविशेषस्य क्रूरादिवेधेन पुरु-षविशेषाणां द्रव्यभेदानां च शुभाशुभसूचके नक्षत्रसमूहेयथा “आग्नेये ३ सितकुसुमाहिताग्निमन्त्रज्ञसूत्रभाष्यज्ञाः ।आकरिकनापितद्विजघटकारपुरोहिताव्दज्ञाः । रोहि-ण्यां सुव्रतपण्यभूपधनियोगयुक्तशाकदिकाः । गोवृषजल-चरकर्षशिलोच्चयैश्वर्यसम्पन्नाः । मृगशिरसि सुरभिवस्त्रा-ऽजकसुमफलरत्नवनचरविहङ्गाः । मृगसोमपीथियान्ध-र्बकामुका लेखहारश्च । रोद्रे ६ बधबन्धनानृतपरदारस्ते-यशावभेदरताः । तुषधान्यतीक्ष्णमन्त्राभिचारबेतालक-र्मज्ञाः । आदित्ये ७ सत्यौदार्यशौचकुलरूपधीयशोऽर्थ-युताः । उत्तमधान्या वणिजः सेवाभिरताः सशिल्पि-जनाः । पुष्यं यबगोधूमा शालीक्षुवनानि मन्त्रिणोभूपाः । मलिकोपलीविनः साधवश्च यज्ञेष्टिसक्तास ।अहिदेवे ९ कृत्रिमकन्दमूलफककीटपन्नगविमाणि । परध-नहरणाभिरतास्तुषधान्यं सर्वभिषजश्च । षित्र्ये १० धन-धान्याद्यं फाष्ठागाराणि पर्वताश्रयिणः । पितृभक्तव-णिक्शूराः क्रव्यादाः स्त्राद्विषो मनुजाः । प्राक्फल्गु-नीषु नटयुवतिसुभगगान्धर्वशिल्पिपण्यानि। कर्पासलव-णमाक्षिकतैलानि कुमारकाश्चापि । आर्यम्णे १२ नार्दव-शौचविनयपाषण्डिदानशास्त्ररताः । शोभनधान्यमहाध-नधर्मानुरताः समनुजेन्द्राः । हस्ते तस्करकुञ्जररधिक-महामात्रशिल्पिपण्यानि । तुषधान्यं श्रुतयुक्त्वा बणि-जस्तेजोयुताश्चात्र । त्वाष्ट्रे १४ भूषणमणिरागलेख्यगान्ध-र्वगन्धयुक्तिज्ञाः । गणितपटुतन्तुवायाः पालाक्यारा-जधान्यानि । स्वातौ खगमृगतुरगा बणिजो धान्यानिवातबहुलानि । अस्थिरसौहृदलघुसत्वतापसाः पण्यकु-शलाश्च । इन्द्राग्निदैवते १६ रक्तपुष्पफलशाणिनः सतिल-मुद्गाः । कर्पासमाषचणकाः पुरन्दरहुताशमक्ताश्च ।मैत्रे १७ शौर्णसमेता मणयायकसाधगोष्ठियानरताः ।ये साधवश्च लोके सर्वं च शरप्त्वमुत्पन्नम् । पौरन्दरे १८ऽतिशूराः कुलवित्तयशोऽन्विताः परस्वहृतः । विजि-गीषवी नरेन्द्राः सेनानां चापि नेतारः । मूले भेष-जभिषजो गणमुख्याः कुसुममूलफलवार्त्ताः । वोजा-न्यतिधनयुक्ताः फलमूलैर्ये च वर्त्तन्ते । आप्ये २० मृदबोजलमार्गगामिनः सत्यशौचधनयुक्ताः । सेतुकरवारि-जीवकफलकुसुमान्यम्बुजातानि । विश्वेश्वरे २१ महामा-त्रमल्लकरितुरयदेवताभक्ताः । स्यावरयोधा भोगान्विताश्चये चौजसा युक्ताः । श्रवणे मायापटवो नृत्योद्युक्ताश्चकर्मसु समर्थाः । उत्साहिनः सघर्मा मागवताः सत्यवच-नाश्च । वसुभे २३ मानोन्मुक्ताः क्लीवाश्चलसौहृदाः स्त्रियांदूष्याः । दानाभिरता बहुवित्तसंयुताः शमपराश्चनराः । वरुणेशे २४ पाशिकमत्स्यबन्धजलजानि जल-चरा जीवाः । सौकरिकरजकशौण्डिकशाकुनिकाश्चापिवर्गेऽस्मिन् । आजे २५ तस्करपशुपालहिंस्रकीनाशनीच-शठचेष्ठाः । धर्मव्रतैर्विरहिता नियुद्धकशलाश्च ये म-ल्लजाः । आहिर्बुध्न्ये २६ विप्राः क्रतुदानतपोयुतामहाविभवाः । आश्रमिणः पाषण्डा नरेश्वराः शार-दधान्यं च । पौष्णे २७ सलिलजफलकुसुमलवणप्रणि-शङ्खमौक्तिकाब्जानि । सुरमिकुसुमानि गन्धा बणिजोनौकर्णधाराश्च । अश्विन्यामश्वहराः सेनापतिवैद्यसेवका-स्तुरगाः । तुरगारोहाश्च बणिग्रूपोपेतास्तुरगरक्षाः ।याम्ये २ ऽसृक्पिशितमुजः क्रूरा बधवन्धताडनासकाः ।तुषधान्यं नीचकुलोद्भवा विहीनाश्च सत्वेन । पूर्वात्रयंसानल ३ मग्रजानां राज्ञां तु पुष्येण सहोत्तराणि ।सपौष्ण २७ मैत्र १७ पितृदैवतं १० च प्रजापतेर्भं ४ च कृषी-वलानाम् । आदित्य ७ हस्ताभिमिदा बणिग्-जनानां प्रवदन्ति भानि । मूलत्रिनेत्रा ६ निल १५ वारु-णानि २४ भान्युप्रजातेः प्रभविष्णुतायाम् । सौम्यै ५न्द्र १८ चित्रावसु २३ दैवतानि सेवाजनस्याभ्यमुपागतानि ।सार्पं ९ विशाखा श्रवणो भरण्यश्चण्डान्त्यजातेरितिनिर्दिशन्ति । रविरविसुतयोगमागतं क्षितिसुतभेदनवक्र-दूषितम् । ग्रहणगतमथोल्कया हतं नियतमुपाकर-पीडित च यत् । तदुपहतमिति प्रचक्षते प्रकृति-विर्ण्यययातमेव वा । निगदितपरिवर्गदूषणं कथितवि-पर्ययगं समृद्धये” ।