| YouTube Channel

नक्षत्रनेमि (nakSatranemi)

 
शब्दसागरः
English
नक्षत्रनेमि
m.
(-मिः)
1. The moon.
2. The pole-star.
3. VISHNŪ.
f.
(-मिः)
The last of the asterisms, Revati, containing thirty-two stars.
E.
नक्षत्र a star, and नेमि circumference.
Yates
English
नक्षत्र-नेमि (मिः) 2.
m.
The moon
polar star.
f.
Last lunar asterism.
Spoken Sanskrit
English
नक्षत्रनेमि - nakSatranemi -
f.
- nakSatras revatI
नक्षत्राधिपति - nakSatrAdhipati -
m.
- chief of nakSatras
नक्षत्रद्वन्द्व - nakSatradvandva -
n.
- nakSatras compound
नक्षत्रवीथी - nakSatravIthI -
f.
- path of the nakSatras
नक्षत्रनाथ - nakSatranAtha -
m.
- lord of the nakSatras
नक्षत्राधिप - nakSatrAdhipa -
m.
- regent of a nakSatras
नक्षत्रमाला - nakSatramAlA -
f.
- nakSatras collectively
नक्षत्रलोक - nakSatraloka -
m.
- world of the nakSatras
नक्षत्रचक्र - nakSatracakra -
n.
- nakSatras collectively
नक्षत्रसमुच्चय - nakSatrasamuccaya -
m.
- assemblage of nakSatras
नक्षत्रयोगिन् - nakSatrayogin -
adj.
- connected with nakSatras
नक्षत्रयोग - nakSatrayoga -
m.
- conjunction of nakSatras
नाक्षत्र - nAkSatra -
adj.
- relating to the nakSatras
नक्षत्रोपजीविन् - nakSatropajIvin -
m.
- subsisting by the nakSatras
नक्षत्रयोगिनी - nakSatrayoginI -
f.
- chief stars in the nakSatras
नक्षत्रदेवत - nakSatradevata -
adj.
- having the nakSatras as deities
नक्षत्राश्रय - nakSatrAzraya -
adj.
- relating to a star or nakSatras
नक्षत्रवृक्ष - nakSatravRkSa -
m.
- tree consecrated to a nakSatras
नक्षत्रिय - nakSatriya -
adj.
- relating to the stars or nakSatras
नक्षत्रपुरुष - nakSatrapuruSa -
m.
- human figure representing the nakSatras
राधानुराधीय - rAdhAnurAdhIya -
adj.
- relating to the nakSatras rAdhA and anurAdha
अश्विनी - azvinI -
f.
- head of Aries or the first of the 28 nakSatras
सपौष्णमैत्र - sapauSNamaitra -
adj.
- together with the nakSatras revati and anurAdhA
सङ्क्षिप्तगति - saGkSiptagati -
f.
- one of the 7 parts in the circle of the nakSatras
नक्षत्रिय - nakSatriya -
adj.
- containing a number equal to that of the nakSatras i.e. 27
अनुराधा - anurAdhA -
f.
- seventeenth of the twenty-eight nakSatras or lunar mansions
अनुराध - anurAdha -
m.
- seventeenth of the twenty-eight nakSatras or lunar mansions
राशिप्रविभाग - rAzipravibhAga -
m.
- division or distribution of the 12 signs of the zodiac under the 28 nakSatras
सङ्क्रान्तिचक्र - saGkrAnticakra -
n.
- astrological diagram marked with the nakSatras and used for foretelling good or bad fortune
शतपद - zatapada -
n.
- astronomical circle with a hundred divisions for exhibiting the various divisions of the nakSatras
नक्षत्रनेमि nakSatranemi
f.
nakSatras revatI
नक्षत्रनेमि nakSatranemi
m.
moon
नक्षत्रनेमि nakSatranemi
m.
pole-star
नक्षत्रनेमि nakSatranemi
m.
pole-star
ध्रुव dhruva
m.
pole star
Wilson
English
नक्षत्रनेमि
m.
(-मिः)
1 The moon.
2 The pole-star.
3 VIṢṆU.
f.
(-मिः) The last of the asterisms, Revatī, containing
thirtytwo stars.
E.
नक्षत्र a star, and नेमि circumference.
Monier Williams Cologne
English
नक्षत्र—नेमि
m.
the pole-star,
L.
the moon,
L.
N.
of Viṣṇu,
MBh.
नक्षत्र—नेमि
f.
the N°s Revatī.
Apte Hindi
Hindi
नक्षत्रनेमिः
पुं*
नक्षत्रम्-नेमिः -
चन्द्रमा
नक्षत्रनेमिः
पुं*
नक्षत्रम्-नेमिः -
ध्रुवतारा
नक्षत्रनेमिः
पुं*
नक्षत्रम्-नेमिः -
विष्णु की उपाधि
नक्षत्रनेमिः
स्त्री*
नक्षत्रम्-नेमिः -
"अन्तिम नक्षत्र, खेती"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
नक्षत्रनेमि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧ್ರುವನಕ್ಷತ್ರ
व्युत्पत्तिः - > नक्षत्रस्य नक्षत्रचक्रस्य नेमिरिव
नक्षत्रनेमि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
निष्पत्तिः - > णीञ् (प्रापणे) - "मिः" (उ० ४-४३)
व्युत्पत्तिः - > नक्षत्राणि ज्योतींशि नयति निर्वहति
प्रयोगाः - > "नक्षत्रनेमिर्नक्षत्री"
उल्लेखाः - > वि० स०
विस्तारः - > "यन्नक्षत्रात्मकं चक्रं ज्योतीरूपमनामयम् यस्तन्नित्यं भ्रामयति भ्रमन्तमनुयाति नक्षत्रनेमिर्विज्ञेयो नवार्णो भ्र्मनायकः ॥" - निरुक्तिः
नक्षत्रनेमि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಂದ್ರ
नक्षत्रनेमि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರೇವತಿ
विस्तारः - > "नक्षत्रनेमिः शीतांशुरेवत्यौत्तानपादिषु" - हेम०
L R Vaidya
English
nakzatra-nemi {% m. %} 1. the moon
2. the pole-star
3. an epithet of Vishṇu.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
rgyu skar mu khyud
नक्षत्रनेमि
Mahabharata
English
Nakshatranemi = Vishṇu (1000 names).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नक्षत्रनेमिः
पुं,
(नक्षत्रस्य नक्षत्रचक्रस्य नेमि-रिव ।) विष्णुः यथा, (महाभारते १३ ।१४९ ६० ।“नक्षत्रनेमिर्न्नक्षत्री क्षमः क्षामः समीहनः
”“नक्षत्रैस्तारकैः सार्द्धं चन्द्रसूर्य्यादयो ग्रहाः ।वाय्वाकाशमयैर्बद्धैर्न्निबद्धा ध्रुवसंज्ञितैः
ज्योतिषां चक्रं भ्रामयंस्तारामयस्य शिशु-मारस्य पुच्छदेशे ध्रुवस्तस्य शिशुमारस्य हृदयेज्योतिश्चक्रस्य नेमिवत् प्रवर्त्तकः स्थितो विष्णु-रिति नक्षत्रनेमिः शिशुमारवर्णने विष्णुहृदय-मिति श्रुतेः
इति शाङ्करभाष्यम्
) चन्द्रः ।ध्रुवः रेवत्यां स्त्री इति मेदिनी मे, ६३
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
नक्षत्रनेमि
पु०
नक्षत्रस्य तच्चक्रस्य नेमिरिव ध्रुवतारके२ चन्द्रे रेवत्यां हेमच० विष्णौ “नक्षत्रनेमिर्नक्षत्रीक्षमः क्षामः समीहनः” विष्णुस० “शिशुमारस्य ज्योति-श्चक्रस्य नेमिवत् प्रवर्त्तको हृदयस्थिता” विष्णुरिति कथितोनक्षत्रनेमिः शिशुमारवर्णने “विष्णुर्हृदयामति श्रुतेः” भा०