| YouTube Channel

ध्वाङ्क्ष (dhvAGkSa)

 
शब्दसागरः
English
ध्वाङ्क्ष
m.
 (-ङ्क्षः)
1. Any aquatic bird, as a crane, a gull, &c. feeding
upon fish.
2. crow.
3. One of the Nāgas.
4. A beggar.
f.
 (-ङ्क्षी)
1. A
drug: see काकोली.
2. A female imp or fiend.
E.
 ध्वाङ्क्ष to cry. affix
अच्
it and its derivatives, may also be read ध्माक्ष, &c.
Capeller Eng
English
ध्वा॑ङ्क्ष
m.
 a crow.
Yates
English
ध्वाङ्क्ष (ङ्क्षः) 1.
m.
 Any aquatic bird
a crow
a beggar
a
Nāga.
f.
 A
drug
a female imp.
Spoken Sanskrit
English
ध्वाङ्क्ष dhvAGkSa
m.
 beggar
ध्वाङ्क्ष dhvAGkSa
m.
 crow
ध्वाङ्क्ष dhvAGkSa
m.
 house
ध्वाङ्क्ष dhvAGkSa
m.
 little egret heron [ Ardea nivea - Zoo. ]
Wilson
English
ध्वाङ्क्ष
m.
 (-ङ्क्षः)
1 Any aquatick bird, as a crane, a gull, &c. feeding upon fish.
2 A crow.
3 One of the Nāgas.
4 A beggar.
f.
 (-ङ्क्षी)
1 A drug: see काकोली.
2 A female imp or fiend.
E.
 ध्वाङ्क्ष to cry, affix अच्
it and its derivatives may also be read
ध्माक्ष, &c.
Apte
English
ध्वाङ्क्षः [dhvāṅkṣḥ], 1 A crow
(sometimes used at the end of
comp.
 to show contempt
e. g. तीर्थध्वाङ्क्षः q. v. ).
A beggar.
An impudent fellow.
A gull, crane
यस्य दस्युगणा राष्ट्रे ध्वाङ्क्षा मत्स्यान् जलादिव । विहरन्ति परस्वानि स वै क्षत्रियपांसनः ॥
Mb.
 * 12.142.29.
A carpenter.
Comp.
 -अरातिः an owl. -पुष्टः the (Indian) cuckoo.
Apte 1890
English
ध्वांक्षः 1 A crow. (Sometimes used at the end of comp. to show contempt
e. g. तीर्थध्वांक्षः q. v.).
2 A beggar.
3 An impudent fellow.
4 A gull, crane.
5 A carpenter.
Comp.
अरातिः an owl.
पुष्टः the (Indian) cuckoo.
Monier Williams Cologne
English
ध्वा॑ङ्क्ष
m.
 a crow,
AV.
&c.
&c.
 (cf. तीर्थ-)
Ardea Nivea,
L.
a beggar,
L.
a house
(in
astrol.
 )
N.
 of a Yoga
N.
 of a Nāga,
L.
Monier Williams 1872
English
ध्वाङ्क्ष, अस्, m. a crow
(according to some)
any aquatic bird, as a crane, gull, &c., feeding on fish,
= Ardea Nivea
(sometimes used at the end of a
comp. to express contempt, e. g. तीर्थ-ध्वाङ्क्ष,
a crow at a sacred bathing-place, i. e. a man in the
wrong place)
a beggar (on account of his insatia-
bleness)
an impudent fellow
N. of one of the Nāgas
(= तक्षक)
a house?
(in astronomy) N. of
a Yoga
(ई), f. a kind of plant, = काकोली, कक्को-
लिका, लघु-कावऌई
[cf. Hib. duis, ‘a crow.’]
—ध्वाङ्क्ष-जङ्घा, f., N. of a plant, = काक-
जङ्घा.
—ध्वाङ्क्ष-जम्बू, ऊस्, f. = काक-जम्बू।
—ध्वाङ्क्ष-तुण्ड-फल, a kind of plant the
fruit of which resembles the beak of a crow, (com-
monly called Thora-śvetakāvaḷī.)
—ध्वाङ्क्ष-
तुण्डा, ई, f. = ध्वाङ्क्ष-तुण्ड-फल
(ई), f. =
काक-नासा.
—ध्वाङ्क्ष-दन्ती or ध्वाङ्क्ष-
नखी, f. = काक-तुण्डी.
—ध्वाङ्क्ष-नामन्, आ
or अ, m. or n. (?), a dark species of Uḍumbara
(नाम्नी), f. = काकोदुम्बरिका.
—ध्वाङ्क्ष-ना-
शिनी, f. = हपुषा (?).
—ध्वाङ्क्ष-नासा, f. and
ध्वाङ्क्ष-नासिका, f. = काक-नासा.
—ध्वाङ्क्ष-
पुष्ट, अस्, m. the Kokila or Indian cuckoo, =
काक-पुष्ट.
—ध्वाङ्क्ष-माची, f. = काक-माची,
= लघु-कावऌई.
—ध्वाङ्क्ष-राविन्, ई, इणी, इ,
cawing like a crow, having a voice like a crow.
—ध्वाङ्क्ष-वल्ली, f. = काक-नासा, = ध्वाङ्क्ष-
दन्ती, = करञ्ज.
—ध्वाङ्क्षादनी (°ष-अद्°),
f. = ध्वाङ्क्ष-दन्ती.
—ध्वाङ्क्षाराति (°ष-
अर्°), इस्, m. ‘enemy of crows, ’ an owl.
Macdonell
English
ध्वाङ्क्ष dhvā́ṅkṣa,
m.
 crow.
Benfey
English
ध्वाङ्क्ष ध्वाङ्क्ष,
m.
 A crow, Brāh-
maṇ. 2, 17.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ध्वाङ्क्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾಯಸ /ಕಾಗೆ
निष्पत्तिः - > ध्वक्षि (घोरवाशिते) - "अच्" (३-१-१३४)
ध्वाङ्क्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಕಪಕ್ಷಿ
ध्वाङ्क्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜ್ಯೋತಿಷದಲ್ಲಿ ಭಾನು ಮೊದಲಾದ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಯೋಗದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆನಂದ ಮೊದಲಾದ ಯೋಗಗಳಲ್ಲೊಂದು
ध्वाङ्क्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಾಚಕ /ಭಿಕ್ಷುಕ
ध्वाङ्क्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೃಹ /ಮನೆ
L R Vaidya
English
DvAMkza {% m. %} 1. A crow
2. a beggar
3. an impudent fellow
4. a crane.(The word is sometimes used at the end of a compound to express contempt, e.g. तीर्थध्वांक्ष.)
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
करट
पु
करट, कातर, ध्वाङ्क्ष
करटः कातरो ज्ञेयः करटो ध्वाङ्क्ष उच्यते ।
verse 2.1.1.44
page 0010
ध्वाङ्क्ष
पु
ध्वाङ्क्ष, काक, बक
ध्वाङ्क्षः काको बको ध्वाङ्क्षो नगः शैलो द्रुमो नगः ॥ १४ ॥
verse 3.1.1.14
page 0014
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
ध्वाङ्क्ष 1. c), Śīlāṅka 1, 272.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वनप्रियः परभृतस्ताम्राक्षः कोकिलः पिकः ।
कलकण्ठः काकपुष्टः काकोऽरिष्टः सकृत्प्रजः ॥ १३२१ ॥
आत्मघोषश्चिरजीवी घूकारिः करटो द्विकः ।
एकदृग्बलिभुग्ध्वाङ्क्षो मौकुलिर्वायसोऽन्यभृत् ॥ १३२२ ॥
-wordlist-
वनप्रिय (पुं), परभृत (पुं), ताम्राक्ष (पुं), कोकिल (पुं), पिक (पुं), कलकण्ठ (पुं), काकपुष्ट (पुं), काक (पुं), अरिष्ट (पुं), सकृत्प्रज (पुं), आत्मघोष (पुं), चिरजीविन् (पुं), घूकारि (पुं), करट (पुं), द्विक (पुं), एकदृश् (पुं), बलिभुज् (पुं), ध्वाङ्क्ष (पुं), मौकुलि (पुं), वायस (पुं), अन्यभृत् (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अरिष्ट
अरिष्ट, करट, काक, बलिपुष्ट, सकृत्प्रज, एकदृश्, बलिभुज्, ध्वाङ्क्ष, चिरञ्जीविन्, वायस
अरिष्टः करटः काको बलिपुष्टः सकृत्प्रजः ।
एकदृग्बलिभुक् ध्वाङ्क्षश्चिरञ्जीवी च वायसः ॥ २४५ ॥
verse 2.1.1.245
page 0030
ध्वाङ्क्ष
ध्वाङ्क्ष, बक
अन्वेषणेऽपि मार्गो भद्रो वृषभे वके ध्वाङ्क्षः ॥ ८०७ ॥
verse 5.1.1.807
page 0093
Vedic Reference
English
Dhvāṅkṣa, ‘crow, ’ is mentioned twice in the Atharvaveda, ^1
and in the Sūtras.^2 Possibly the same bird is meant by the
words Dhuṅkṣā and Dhūṅksnā.
1) xi. 9, 9
xii. 4, 8.
2) Kātyāyana Śrauta Sūtra xxv. 6, 9.
Cf. Zimmer, Altindisches Leben, 88.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ध्वा(ध्मा)ङ्क्षः,
पुं,
 (ध्वा(ध्मा)ङ्क्षति उच्चैः रौतीति ।ध्वा(ध्मा)क्षि घोररुते + अच् ।) काकः । (यथा, मृच्छकटिके ९ अङ्के ।“शुष्कवृक्षस्थितो ध्वा(ध्मा)ङ्क्ष आदित्याभिमुख-स्तथा ।मयि चोदयते वामं चक्षुर्घोरमशंशयम् ॥
”)मत्स्यभक्षकपक्षी । इत्यमरः । ३ । ३ । २१८ ॥
तक्षकः । भिक्षुकः । इति मेदिनी । षे, १६ ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ध्मा(ध्वा)ङ्क्ष पुंस्त्री ध्मा(ध्वा)क्षि--अच् । १ काके २ मत्स्यभक्षकेपक्षिभेदे अमरः । ३ भिक्षुके ४ तक्षके च मेदि० ५ कक्कोलि-कायां स्त्री गौ० ङीष् ।
Capeller
German
ध्वा॑ङ्क्ष
m.
 Krähe.
Burnouf
French
ध्वाङ्क्ष ध्वाङ्क्ष
m.
 tout oiseau criard: mouette, corbeau,
grue, etc.
Mendiant.
Np. d'un Nāga.
ध्वाङ्क्षपुष्ट
m.
 le coucou kokila.
ध्वाङ्क्षाराति
m.
 (अराति) chouette [ennemie du
corbeau].
ध्वाङ्क्षाली
f.
 la काकोली plante.
Stchoupak
French
ध्वाङ्क्ष-
m.
 corbeau.