धातुः: ध्वन्
मूलधातुः: ध्वन
धात्वर्थः: शब्दे
गणः: चुरादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: उभयपदी
रूपम्: ध्वनयति


धातुः: ध्वन्
मूलधातुः: ध्वन
धात्वर्थः: शब्दे
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: ध्वनति
अनुबन्धादिविशेषः: घटादिः


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

ध्वन  (अर्थः)  शब्दे
( ध्वनयति ) ध्वनतीति शपि 347

ध्वन  शब्दे 
- ध्वनयति  अदध्वनत्  अन्यत्र ध्वनति  334

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“ध्वन शब्दे”@} <a href="#foot_krm02">2</a> ‘ध्वनयेदित्यदन्तस्य ध्वनेः शब्दे ध्वनेत् शपि।।’ <a href="#foot_krm03">3</a> इति देवः। </li> <li>ध्वनकः-निका, दिध्वनयिषकः-षिका;</li> <li> इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिककृपयतिवत् <a href="#foot_krm04">4</a> ज्ञेयानि।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (९४१)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१०-चुरादिः-१८९०। अक। सेट्। उभ। अदन्तः।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (श्लो। १२६)</li> <li id="foot_krm04">04 => (२५१)</li></ul>

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“ध्वन शब्दे”@} <a href="#foot_krm02">2</a> घटादिः। </li> <li>‘ध्वनयेदित्यदन्तस्य ध्वनेः शब्दे ध्वनेत् शपि।।’ <a href="#foot_krm03">3</a> इति देवः। </li> <li>ध्वानकः-निका, <a href="#foot_krm04">4</a> ध्वनकः-ध्वानकः-निका, दिध्वनिषकः-षिका, <a href="#foot_krm05">5</a> दन्ध्वनकः-दंध्वनकः-निका;</li> <li> ध्वनिता-त्री, ध्वनयिता-ध्वानयिता-त्री, दिध्वनिषिता-त्री, दन्ध्वनिता-दंध्वनिता-त्री;</li> <li> ध्वनन्-न्ती, <a href="#foot_krm06">6</a> ध्वनयन्-ध्वानयन्-न्ती, दिध्वनिषन्-न्ती;</li> <li> -- ध्वनिष्यन्-न्ती-ती, ध्वनयिष्यन्-ध्वानयिष्यन्-न्ती-ती, दिध्वनिषिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li> <a href="#foot_krm07">7</a> व्यतिध्वनमानः, <a href="#foot_krm08">8</a> ध्वनयमानः-ध्वानयमानः, -- दन्ध्वन्यमानः, दंध्न्वन्यमानः;</li> <li> व्यतिध्वनिष्यमाणः, ध्वानयिष्यमाणः, -- दन्ध्वनिष्यमाणः-दंध्वनिष्यमाणः;</li> <li> <a href="#foot_krm09">9</a> सुध्वान्-सुध्वानौ-सुध्वानः;</li> <li> -- -- -- <a href="#foot_krm10">10</a> ध्वनितम्-तः-तवान्, <a href="#foot_krm11">11</a> ध्वान्तः, <a href="#foot_krm12">12</a> ध्वनितः-ध्वानितः, दिध्वनिषितः-दन्ध्वनितः-दंध्वनितः-तवान्;</li> <li> ध्वनः, <a href="#foot_krm13">13</a> ध्वननः, ध्वनः-ध्वानः, दिध्वनिषुः, दन्ध्वनः;</li> <li> ध्वनितव्यम्, ध्वनयितव्यम्-ध्वानयितव्यम्, दिध्वनिषितव्यम्, दन्ध्वनितव्यम्-दंध्वनितव्यम्;</li> <li> ध्वननीयम्, ध्वननीयम्-ध्वाननीयम्, दिध्वनिषणीयम्, दन्ध्वननीयम्-दंध्वननीयम्;</li> <li> ध्वान्यम्, ध्वन्यम्-ध्वान्यम्, दिध्वनिष्यम्, दन्ध्वन्यम्-दंध्वन्यम्;</li> <li> ईषद्ध्वनः-दुर्ध्वनः-सुध्वनः;</li> <li> -- -- -- ध्वन्यमानः, ध्वन्यमानः-ध्वान्यमानः, दिध्वनिष्यमाणः, दन्ध्वन्यमानः-दंध्वन्यमानः;</li> <li> ध्वानः, ध्वनः-ध्वानः, दिध्वनिषः, दन्ध्वनः-दंध्वनः;</li> <li> ध्वनितुम्, ध्वनयितुम्-ध्वानयितुम्, दिध्वनिषितुम्, दन्ध्वनितुम्-दंध्वनितुम्;</li> <li> <a href="#foot_krm14">14</a> ध्वान्तिः, ध्वनना-ध्वानना, दिध्वनिषा, दन्ध्वना-दंध्वना;</li> <li> ध्वननम्, ध्वननम्-ध्वाननम् दिध्वनिषणम्, दंन्ध्वननम्-दंध्वननम्;</li> <li> ध्वनित्वा, ध्वनयित्वा-ध्वानयित्वा, दिध्वनिषित्वा, दन्ध्वनित्वा-दंध्वनित्वा;</li> <li> प्रध्वन्य, <a href="#foot_krm15">15</a> प्रध्वनय्य-प्रध्वान्य, प्रदिध्वनिष्य, प्रदन्ध्वन्य-प्रदंध्वन्य;</li> <li> ध्वानम् २, ध्वनित्वा २, <a href="#foot_krm16">16</a> ध्वनम् २ -ध्वानम् २ -ध्वानम् २, ध्वनयित्वा २, ध्वानयित्वा २, दिध्वनिषम् २, दिध्वनिषित्वा २, दन्ध्वनम् २ -दंध्वनम् २;</li> <li> दन्ध्वनित्वा २ दंध्वनित्वा २;</li> <li> <a href="#foot_krm17">17</a> ध्वनिः। </li> <li><a href="#foot_krm18">18</a></li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (९४०)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-८१६। ८२८। अक। सेट्। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (श्लो। १२६)</li> <li id="foot_krm04">04 => [[१। शब्दार्थकस्यास्य धातोः घटादिषु पाठान्मित्त्वेन णौ, ‘मितां ह्रस्वः’ (६-४-९२) इति ह्रस्वः। व्यक्तध्वनिः, अव्यक्तध्वनिः इति द्विविधः शब्दः। व्यक्तध्वनिविषये घटादिरयम्। ‘ध्वनयति घण्टाम्’ स्पष्टं वादयतीत्यर्थः। ‘ध्वानयति देवदत्तः’। अस्पष्टाक्षरमुच्चारयतीत्यर्थः।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[२। यङन्ताण्ण्वुलि, ‘नुगतोऽनुनासिकान्तस्य’ (७-४-८५) इत्यभ्यासस्य नुगागमः। ‘स च पदान्तवद्वाच्यः’ (वा। ७-४-८५) इति वचनात् परसवर्णविकल्पे दंध्वनकः इत्यादीनि रूपाणि ण्वुलादिषु यथायथं भवन्ति।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[B। ‘दृश्येत वेणुं ध्वनयन् कदा वा स नन्दसूनुः स्वनयन् कलापम्।।’ धा। का। २। १३।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[३। ‘कर्तरि कर्मव्यतीहारे’ (१-३-१४) इति शानच्।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [[४। ‘अणावकर्मकात् चित्तवत्कर्तृकात्’ (१-३-८८) इति ण्यन्तात् परस्मैपदमेव। यदा तु अचित्तवत्कर्तृकत्वविवक्षा, तदानीं निर्दिष्टप्रकारेण शानजपि भवतीति विशेषः।]]</li> <li id="foot_krm09">09 => [[५। क्विपि, ‘अनुनासिकस्य क्विझलोः क्ङिति’ (६-४-१५) इति दीर्घः।]]</li> <li id="foot_krm10">10 => [पृष्ठम्०८२३+ २५]</li> <li id="foot_krm11">11 => [[१। ‘क्षुब्धस्वान्तध्वान्तलग्नम्लिष्टविरिब्धफाण्टबाढानि मन्थमनस्तमःसक्ताविस्पष्ट- स्वरानायासभृशेषु’ (७-२-१८) इत्यनेन तमसि वाच्ये ध्वान्तम् इति भवति। ‘ध्वनितो मृदङ्गः’ इत्यत्र तु न, तमोऽर्थकत्वाभावात्।]]</li> <li id="foot_krm12">12 => [[आ। ‘संज्वारिणेव मनसा ध्वान्तमायासिना मया।’ भ। का। ७। ६।]]</li> <li id="foot_krm13">13 => [[२। ‘चलनशब्दार्थादकर्मकाद् युच्’ (३-२-१४८) इति तच्छीलादिषु कर्तृषु युच्- प्रत्ययः।]]</li> <li id="foot_krm14">14 => [[३। क्तिनि, ‘तितुत्रतथ--’ (७-२-९) इत्यादिना इण्निषेधे, दीर्घे च रूपम्।]]</li> <li id="foot_krm15">15 => [[४। मित्त्वपक्षे ण्यन्ताल्ल्यपि ह्रस्वे, ‘ल्यपि लघुपूर्वात्’ (६-४-५६) इति णेरयादेशः।]]</li> <li id="foot_krm16">16 => [[५। मित्त्वपक्षे, ण्यन्ताण्णमुलि, ‘चिण्णमुलोर्दीर्घोऽन्यतरस्याम्’ (६-४-९३) इति दीर्घविकल्पः।]]</li> <li id="foot_krm17">17 => [[६। ‘खनिकष्यज्यसिवसिवनिध्वनिग्रन्थिचलिभ्यश्च’ (द। उ। १। ६८) इत्यादिना इप्रत्यये रूपम्।]]</li> <li id="foot_krm18">18 => [पृष्ठम्०८२४+ २७]</li></ul>

ध्वन (ध्व꣡न꣡ शब्दे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = ध्वननम्
अनीयर् = ध्वननीयः - ध्वननीया
ण्वुल् = ध्वनकः - ध्वनिका
तुमुँन् = ध्वनयितुम्
तव्य = ध्वनयितव्यः - ध्वनयितव्या
तृच् = ध्वनयिता - ध्वनयित्री
क्त्वा = ध्वनयित्वा
ल्यप् = प्रध्वनय्य
क्तवतुँ = ध्वनितवान् - ध्वनितवती
क्त = ध्वनितः - ध्वनिता
शतृँ = ध्वनयन् - ध्वनयन्ती
शानच् = ध्वनयमानः - ध्वनयमाना

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

ध्वन  शब्दे
- ध्वनयति  भ्वादौ (1310)-ध्वनति, ध्वनिः, ध्वानयति  333

INTERMEDIATE, Sanskrit to English, Cologne Edition

ध्वन—मोदिन् m. ‘delighting by its sound’, a bee, L.


ध्वनमोदिन् m. (-दी) The humble bee.
 E. ध्वन sound, and मोदिन् who
delights.


ध्वनमोदिन् पु० ध्वनेन ध्वानेन मोदयति मुद--णिच्-णिनि । १ भ्रमरे शब्दरत्ना० । २ मधुकर्य्यां स्त्री ङीप्

ध्वनमोदिन्
m. (-दी) The humble bee.
E. ध्वन sound, and मोदिन् who delights.


ध्वन-मोदिन् (दी) 5.
m. The humble bee.


ध्वनमोदिन् (dhvanamodin)

शब्दसागरः

Yates

Wilson

Monier Williams Cologne

L R Vaidya

वाचस्पत्यम्