| YouTube Channel

धैवतः (dhaivataH)

 
Apte
English
धैवतः [dhaivatḥ], The sixth of the seven primary notes of the Indian gamut. गत्वा नाभेरधो भागं वस्तिं प्राप्योर्ध्वगः पुनः धावन्निव यो याति कण्ठदेशं धैवतः Saṅgītadāmodara.
Apte 1890
English
धैवतः The sixth of the seven primary notes of the Indian gamut.
Apte Hindi
Hindi
धैवतः
पुं*
- धीमत् + अण् पृषो* मस्य वत्वम्
भारतीय सरगम स्वरग्राम के सात स्वरों में छठा स्वर
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
धैवतः,
पुं,
(धीमतामयम् धीमत् + अण् पृषोदरादित्वात् मस्य वत्वम् ।) सप्तस्वरान्तर्गत-षष्ठस्वरः तु नारदमते अश्वस्वरतुल्यः ।(अश्वस्तु धैवतं रौतीति वचनात्
) तानसेन-मते भेकस्वरतुल्यः अस्याच्चारणस्थानं लला-टम् व्याकरणमते दन्तः अयं क्षत्त्रियवर्णः ।अस्य जातिः षाडवः अस्य तानम् ७२०प्रत्येकतानम् ४८ समुदायेन ३४, ५६० भवन्ति ।इति संगीतशास्त्रम्
“गत्वा नाभेरधोभागं वस्तिं प्राप्योर्द्ध्वगः पुनः ।धावन्निव यो याति कण्टदेशं धैवतः
”अस्य श्रुतयस्तिस्रः इति संगीतदामोदरः
(यथा सङ्गीतदर्पणे ५५ ।“मदन्ती रोहिणी रम्येत्येता धैवतसंश्रयाः
”अस्य ऋषिकुले उद्भवः क्षत्त्रियो जातिः पीतोवर्णः श्वेतद्वीपे जन्म ऋषिस्तुम्बुरुः गणेशोदेवता उष्णिक् छन्दः वीभत्सभयानक-रसयोरूपयोगित्वम् इति सङ्गीतदर्पणम्
)